T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/4853 Esas
KARAR NO: 2020/1208 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY(KAPATILAN) 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/05/2017
NUMARASI: 2015/180 E. - 2017/119 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 03/07/2020
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket adına TPE nezdinde ... tescil nolu 13, 14 ve 15 nolu endüstriyel tasarım tescil belgelerine konu tasarımlarının, davalı tarafından taklit edilmek suretiyle kullanıldığını, davalının müvekkile ait tasarımlar ile birbirinden ayırt edilmeyecek şekilde benzer ürünleri üretmesi tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu, bu nedenle tasarım hakkına tecavüz fiilinin durdurulmasına, önlenmesine, haksız rekabetin tespitine, belirsiz alacak davası olarak davalının elde etmesi mümkün kar miktarının 09/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 10.000,00 TL manevi tazminatın 09/02/2015 tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP-KARŞI DAVA; Davalı, karşı davacı; cevap dilekçesinde davacının dayanağı olan 2009 senesinde tescil ettirdiği tasarımların, 2006 yılından beri Çin devletinde faaliyet gösteren firma tarafından tasarlanmış, tescil edilmiş, dünyaya satılmış ve harcıalem ürünler olduğunu, ayrıca müvekkilinin bu ürünü söz konusu firmadan ithal ederek, iç piyasaya sattığını. Davacının da bu ürünü Çin' den ithal ettiğini ve iç piyasaya sattığını, daha sonra ... aldığını, tasarımın gerçek sahibinin Çin' li firma olup 19.12.2008 tarihinde Türkiye' de ki ... Pazarlama A.Ş ye sattığını, davalı ... firmasının da, ... Firmasını devralmış olduğundan, davaya konu olan tasarımların Çin' li firmaya ait olduğunu bildiğini, ayrıca halen satın almaya devam ettiğini, davacının dayanağı olan ... tescil no' lu tasarımın yenilik özelliği bulunmadığından hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; Bakırköy(Kapatılan) 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 17/05/2017 tarihli 2015/180 Esas, 2017/119 Karar sayılı kararıyla; Asıl davada ;"davacı adına tescilli; ... tescil no' lu tasarımlardan 13 14 ve 15 numaralı tasarımların 554 sayılı KHK' nın 6. ve 7. Maddeleri gereğince; yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı, tasarımların tescil başvurusundan çok önce Çin' de tasarlanarak üretilen ve satılan modeller olduğu, dava konusu çatal, kaşık ve bıçak modellerinin piyasada kullanıma sunulmuş olan anonim nitelikteki tasarımlar olduğu, tasarımların 2006 yılından beri bilindiği göz önüne alındığında davalının TPE nezdinde tescilli tasarımları kullanmasının haksız rekabet oluşturamayacağı" gerekçesiyle; asıl davada tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespitine ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.Karşı davada; "davacının ibraz ettiği katalogda tarih bulunmadığı ancak davacı tarafından mahkemeye ibraz edilen Çin Uluslar Arası Ticaret Odası olan Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi' nin 31.03.2017 tarihli tasarım sertifikasına göre; "... isimli tasarımın ... (...) co.ltd tarafından 2006 yılında tasarlandığını ve o tarihten beride üretildiğinin" belirtildiğini, ayrıca karşı davacı tarafından dosyaya ibraz edilen dava dışı Çin firması tarafından düzenlenen; 2009 tarihli faturada .. A.Ş. tarafından, ... kod' lu çatal, bıçak ürünlerinin ithal edildiği, faturada ürünlerin resminin bulunduğunun görüldüğü, bu durumda davacı adına tescilli tasarımın tescil tarihinden önce kamuya sunulduğu, yeni ve ayırt edici özelliği bulunmadığı" gerekçesiyle davalı adına TPMK tescilli 2009/2739 tescil no 'lu 13, 14, 15'de kayıtlı tasarımların yenilik özelliği bulunmadığından hükümsüzlüğüne, karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU ; Davacı-karşı davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; karşı davacının tasarım sertifikası dediği belge tedarikçisi firmanın kendisinin tanzim ettiği adi bir belge olduğunu, resmi belge olmadığını bu davada delil olma niteliği bulunmadığını, Çin Ticaret Odasının belgeyi üyesi ... şirketinin hazırladığını onayladığını, oysaki o belgenin içinde yazan tasarım hakkı ve tarihine dair içeriğin doğruluğunu onaylamadığını,bu belgenin tarihinin de tasarım tescilinden sonra 12.11.2014 tarihli olduğunu,-gümrük beyannamelerinde fotoğraf olmadığı için ... Şirketinin ithalat belgesinin iş bu dava konusunda delil niteliği bulunmadığını, gümrük beyannamelerinde fotoğraf olmadığını herkesin bildiğini, ... şirketinin, ithalat belgesinin fotokopisini çekerken üzerine fotoğrafı da kopyaladığını, mahkemenin de bu fotomontajı delil saydığını, mahkemenin delillerin taktirinde hata yaptığını,-Yarleşik içtihatlara göre ... hükümsüzlüğü talepleri incelenirken görsel ve tarih içeren, her şekilde üretilmesi mümkün olmayan yazılı ve görsel delillere dayanılması gerektiğini,-Davalı-Karşı davacının kataloglarında ... tescil numaralı tasarımlarının görülmesi üzerine Bakırköy ... Noterliğinin 02.02.2015 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderildiğini, İhtarı 09.02.2015 tarihinde tebliğ alan davalı-karşı davacının Kadıköy ... Noterliğinin 20.02.2015 tarih ve ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesini göndererek tasarımın harcıalem olduğunu ileri sürdüğünü, davalı-karşı davacının bu tasarımın tescili için 13.05.2015 tarihinde 2015/03645 sayılı başvuruyu yaptığını, bu durumun kötüniyetinin net göstergesi olduğunu, itiraz etmeleri üzerine başvurunun reddedildiğini,- Davalı-karşı davacının, 19.12.2008 tarihli fatura ile ... şirketinin davaya konu tasarımı taşıyan ürünleri satın aldığını ispat etmesi gerektiğini, bu iddiayı kabul etmediklerini, davalının, davaya konu tasarımın ... şirketi tarafından satın alındığına dair iddiasının 19.12.2008 tarihli olduğunu, müvekkilinin ise tasarım tescili için 05.06.2009 tarihinde müracaat ettiğini, tasarımların yenilik kriterleri incelenirken geçmişe doğru 1 yıllık yenilik kriterini ortadan kaldırmayan koruyucu süre olduğunu, beyanla mahkeme kararının kaldırılarak, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı-karşı davacı vekili istinafa cevabında; davacı-karşı davalının mahkeme kararıyla kötüniyetinin tespit edildiğini, istinaf başvurusunun reddi gerektiğini beyan etmiştir.
DELİLLER; TPE ye yazılan müzekkere cevabında ... tescil no' lu ETTB' nin davacı adına tescilli olduğu, dava tarihi itibariyle hak sahipliğinin devam ettiği görülmüştür.İlk derece mahkemesince dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda; dava dışı ... (...) co.ltd firmasına ait katalog , 2006 senesine ait olduğu iddia edilen tasarım sertifikasının, davalı tarafından delil olarak sunulduğu, dava dışı firmaya ait katalogda; ... no' lu çatal, ... no' lu kaşık, ... no' lu bıçak tasarımları ile karşılaştırıldığında, dava dışı ürünlerde metal malzemeden mamül sap kısmında uca doğru damla şeklinde genişleyen yumuşak hatlara sahip biçim tasarımı ile bu malzemeye üretim esnasında farklı yöntemlerle uygulanan desen tasarımlarından oluşan çatal, kaşık ve bıçak ürünleri olup, ürünler benzerlik yönünden incelendiğinde çeşitli yöntemlerle metale işlenen motifler desen biçimleri genel, sap tasarımı, kompozisyon tercihleri uygulandığı ürün üzerindeki dizilimleri, oranları bakımından tasarımların ortak yönleri açısından birbirlerine birebir benzerlik göstermekte olduğunu, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı izlenimde ürün tasarımlarından ve ürüne uygulanan desen tasarımlarından belirgin benzerlikler olduğu, bu nedenle ayırt edici nitelik özelliğine sahip olmadığı belirtilmiştir. Davalı vekili tarafından yenilik kırıcı delil olarak; dava dışı ... (...) co.ltd firmasına ait katalog , 2006 senesine ait olduğu iddia edilen tasarım sertifikası ile, ... firması tarafından ... firmasına düzenlenen 19 December 2008 tarihli fotoğraflı faturanın ibraz edildiği, görülmüştür.
G E R E K Ç E : Davacı vekili, asıl davada tasarıma tecavüzün tespiti ve meni ile, tazminata hükmedilmesini, davalı vekili karşı davada, davacı adına tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü talep etmiştir. İlk derece mahkemesince karşı davanın kabulü ile, davalı tasarımlarının hükümsüzlüğüne, asıl davanın reddine karar verilmiştir. Davacı-karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş, davalı-karşı davacı tarafından sunulan sertifikanın, Çin resmi makamlarınca onaylanmadığını, Çin Uluslararası Ticaret Odası olan Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi tarafından onaylandığını, onayın ise belgeyi düzenleyen kişinin yani ... firmasının yetkilisine ait imza olduğunu tasdik ettiğini, içeriğin onaylanmadığını, ... firmasının da davalının tedarikçisi olması dolayısıyla, davalı-karşı davacıya istediği belgeyi verdiğini beyan etmiştir. Davacı -karşı davalı vekilinin karşı davalı tarafça sunulan faturaya karşı ise, "gümrük beyannamelerinde fotograf olmadığı için ... Şirketinin ithalat belgesinin iş bu dava konusunda delil niteliği bulunmadığını, gümrük beyannamelerinde fotoğraf olmadığını herkesin bildiğini, ... şirketinin, ithalat belgesinin fotokopisini çekerken üzerine fotografı da kopyaladığını, mahkemenin de bu fotomontajı delil saydığını" beyanla itiraz etmiş ancak sunulan belgenin Gümrük Beyannamesi değil, fatura olduğu anlaşılmıştır. ... şirketinin faturayı ... şirketine düzenlediği ve ... şirketinin dosyaya sunulan Ticaret Odası kayıtlarından 2013 yılında terkin edildiği, karşı davacı tarafça, davalı şirket ile birleştiğinin ileri sürüldüğü ancak mahkeme tarafından ticaret sicil kayıtları celp edilmediğinden bu hususun netlik kazanmadığı, sunulan dergi haberinde, davacı şirket ile ... şirketinin ortaklık yaptığının açıklandığı görülmüştür. Dava tarihinde yürürlükte olan mülga 554 Sayılı KHK 5. Maddesinde; " Yeni ve ayırt edici tasarımlar belge verilerek korunur" hükmü ile KHK 6. Maddesinde; " Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir" hükmü düzenlenmiştir.Davalı-karşı davacı tarafça; tasarımın tescil başvuru tarihinden önce Çin menşeili ... firması tarafından kamuya sunulduğu ileri sürüldüğü, bu hususta iki adet belge sunulduğu, bu belgelerden birinin ... firması yetkilisinin imzası resmi kurum tarafından tasdik edilen ve görselleri de sunulan tasarımların 2006 yılında kendileri tarafından tasarlanıp üretildiğine dair beyan içeren sertifika ile yine ürünlerin katalog kod ve görsellerini içeren yine bu firma tarafından tasdiklenen 19 Aralık 2008 tarihli fatura olduğu görülmüştür. Davacı-karşı davalı vekili tarafından; 1 yıl içerisindeki açıklamaların yenilik unsurunu ortadan kaldırmayacağı ileri sürülmüşse de, 554 Sayılı KHK 8. Madde gereğince, tasarım başvuru tarihinden 12 ay içerisindeki, kamuya sunumların bizzat tasarımcı veya halefi veya bu kişilerin izni ile üçüncü kişiler tarafından yapılması arandığından, somut olayda ... tarafından yapılan açıklamaların bu kapsamda bulunmadığı anlaşıldığından davacı- karşı davalı vekilinin bu savunması yerinde görülmemiştir. Davacı-karşı davalı vekilinin faturaya yönelik itirazının mahkemece değerlendirilmediği anlaşılmakla; davacı şirketin ... ile birleşip birleşmediği Ticaret Sicil Müdürlüğünden sorularak, davalı-karşı davacı tarafça sunulan 19 Aralık 2009 tarihli fatura üzerindeki fotoğrafın montaj olduğu ileri sürülmekle davacı-karşı davalı vekiline bu faturanın ... şirketindeki aslının sunulması için kesin süre verilmesi, gerekli görülürse ...'in 2008 yılı-2009 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi nedeniyle, davacı-karşı davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, dosyanın Dairemizin kararında belirtilen eksiklikler giderildikten sonra karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı-karşı davalı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KISMEN KABULÜNE,2- Bakırköy(Kapatılan) 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 17/05/2017 tarihli 2015/180 Esas, 2017/119 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 4-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı- karşı davalı tarafa iadesine,5-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davacı-karşı davalı avansından kullanıldığı anlaşılan; 85,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 17,00 TL (posta-teb-müz) masrafı olmak üzere toplam 102,70 TL davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine, b)Davalı-karşı davacı avansından kullanılan masrafların üzerinde bırakılmasına,6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 03/07/2020 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.