T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2019/254 Esas
KARAR NO: 2021/2094 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/01/2018
NUMARASI: 2017/35 E., 2018/10 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli)|Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Giderilmesi İstemli)
KARAR TARİHİ: 03/12/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı karşı davalı vekili; müvekkilinin temizlik ve sağlık ürünleri alanında faaliyet gösterdiğini, bu çerçevede müvekkili şirkete ait uzun süreli kullanım ve reklam faaliyetleri sonucu yaygın olarak bilinen ve bulunduğu sektörde öne çıkan ... markası TPMK nezdinde tanınmış bir marka olup ... yeni doğan ismiyle üretimi ve satışı yapılan bebek beziyle TPMK nezdinde ... sayı ile endüstriyel tasarım olarak tescil edildiğini, aynı sektörde faaliyet gösteren davalının da müvekkilinin tescilli tasarımlarını taklit etmek suretiyle üretip piyasaya sunduğunu, bu durumun tasarıma tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu belirterek tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine durdurulmasına ve sonuçlarının giderilmesi ile kararın gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı karşı davacı vekili; davacının iddiasının doğru olmadığını, müvekkilinin sektöründe lider tedarikçilerinden biri olduğunu, müvekkilinin tedariğini yaptığı ürünlerin sertifikalı ve tescilli olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir. Davalı karşı davacı vekili karşı davasında ise; davacı karşı davalının tasarımının bebek bezlerine ait jenerik bir tasarım olup yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımadığını, davacının bu tasarımının ... bebek bezi ile benzer olduğunu, ayrıca WIPO nezdinde 18/11/2004 başvuru, 02/06/2005 yayın tarihli patentle de belirgin bir şekilde benzer olduğunu, yine alınan patent sicili nezdinde 22/02/1996 tarihinde tescil edilmiş faydalı model ile de belirgin bir şekilde benzer olduğunu, dolayısıyla yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığını belirterek davacı karşı davalıya ait 2007/00063 tescil numaralı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini istemiştir. Mahkemesince toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporlarına göre; "dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile davacının 09/01/2007 başvuru tarihli ... sayılı çoklu tasarım belgesine konu 1 ve 2 numaralı çocuk bezi ve 3 numaralı çocuk bezi iç tasarımının, 17 Ağustos 1995 başvuru ve rüçhan tarihli 22/02/1996 tescil tarihli Alman Patent Bürosu nezdinde ... sayılı tescilli Patent Belgesinin teknik çizimleri ile, davacının tasarım tescilindeki alt oyuğunun dışındaki diğer öğeler bakımından ve iç emici bileşen bakımından birebir benzerlik gösterdiğinin tespit edildiği, bilirkişinin tasarımların insan yavrusunun ihtiyaçlarına, anatomik yapısına göbek ve kalça şişkinliklerine göre belirlenen geometrik yapının ayırt edicilik katmadığını beyan ettiği, davacı karşı davalı adına tescilli tasarımların, tescil başvuru tarihinden önce 17 Ağustos 1995 tarihinde Almanya'da kamuya sunulduğunun tespit edildiği, yeni ve ayırt edici olmadığı, Davacı-karşı davalının ... sayılı çoklu tasarım belgesi 1, 2 ve 3 nolu tasarımlarının yeni ve ayırt edici olmadığı, karşı davada, davacı karşı davalının tasarım tescilinin, SMK 79/ 1 maddesinde"Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup,tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır "düzenlemesi gereğince tasarıma sağlanan koruma hiç doğmamış sayılacağı" gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne, davacı-karşı davalının ... sayılı çoklu tasarım belgesi 1, 2 ve 3 nolu tasarımlarının yeni ve ayırt edici olmadığından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karar kesinleştiğinde kesinleşme şerhli karar örneğinin mahkeme yazı işleri müdürlüğü tarafından TPMK'ya gönderilmesine karar verilmiş, kararı davacı karşı davalı vekili istinaf etmiştir. Davacı karşı davalı vekili istinafında; Alman Patent Ofisi nezdinde tescilli bulunan patentin kapsama alanında istem 1'de göbek bağının şeklinin yay formunda olduğunu, istemde göbek bağının bir şekli olarak yay formunun bahsi bu formdan başka formların da olduğuna işaret ettiğini, müvekkilinin tasarımının ise göbek oyuntusunun dairesel yay şeklinde değil, düzgün ve orta kısmı üçgen şeklinde olduğunu, böylelikle farklılaştığını, ayrıca göbek bağı oyuntusunun tasarımda gösterilen şekilde değil, bir çok farklı şekillerde de yapılabileceğini, bu nedenle müvekkilinin tasarımındaki göbek bağı oyuntusunun şeklinin bir tekel oluşturmadığını, bu şeklin teknik bir zorunluluktan kaynaklanmadığını, çocuk bezi ürününde zorunlu olarak bulunması gereken unsurların şekillerinin birbirine benzediğini, dolayısıyla Alman Patenti'nin müvekkilinin tasarımı bakımından yenilik giderici olarak değerlendirilemeyeceğini, yine Alman Patenti'nin müvekkili tasarımının göbek bağı oyuntusu dışındaki diğer unsurlar bakımından da benzerlik gösterdiği şeklindeki gerekçenin yerinde olmadığını, bu oyuntunun diğer normal çocuk bezi tasarımlarında bulunmadığını, yine müvekkiline ait tasarım ile Alman Patentindeki göbek bağı oyuntusu şekillerinin de birbirinden farklı olduğunun açıkça görüldüğünü, ayrıca bilgilenmiş kullanıcının yeni doğan / prematüre bebek bezi alırken hedeflediği ürünün yeni doğan / prematüre bir bebek için olduğu bilinciyle değerlendirme yapacağını, bu durum da ise bu tür bezleri diğer bezlerden ayıran en önemli özellik olan göbek bağının varlığına odaklanacağını, bu noktada ise tasarımın algılanmasında bütünün oluşturduğu etkiden ziyade göbek bağı oyuntusunun varlığı ve şeklinin belirleyici olacağı kanaatinin oluştuğunu, ayrıca 23/03/2017 tarihli raporun sonuç kısmında müvekkili tasarımıyla davalıya ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı ve bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığını, bu noktada özellikle ön oyuğun bebek bezi ürünündeki fonksiyonuna dikkat çekmek ve bu alandaki aynılığın özellikle dikkate alınması gerektiğini, buna göre bu rapor doğrultusunda esas davanın kabulü gerektiğini bildirmiştir. Davacıya ait ... tescil numaralı tasarımın çoklu çocuk bezi ve çocuk bezi iç tabakası tasarımı olduğu, 09/01/2007 tarihinde tescil edildiği görülmüştür. Yargılama sırasında alınan 23/03/2017 tarihli bilirkişi raporunda; "davacı taraf adına tescilli ... numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığı" yolunda görüş bildirildiği görülmüştür. Yargılama sırasında alınan 21/11/2017 tarihli bilirkişi raporunda; "davacı/karşı davalı taraf ... Cad. No: ... ..., Üsküdar, İSTANBUL adresli ... adına Türk Patent Enstitüsü kayıtlarına ... numara ve 09.01.2007 tescil tarihi ile “çocuk bezi ve çocuk bezi iç tabakası” konularında 02-01 Locarno Sınıfında kayıtlı bulunan Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesiyle korunan tasarımların; davalı/karşı davacı tarafça dava dosyasına sunulan; Alman Patent Bürosu nezdinde ... sayı ile tescilli Patent Belgesinin içerdiği teknik çizimlerle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattıkları genel izlenimde belirgin bir benzerlik taşıdıkları, bu nedene bağlı olarak; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununda yer verilen koruma koşullarına uygunluk için aranan yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini bulundurmadıkları" yolunda görüş bildirildiği görülmüştür.
GEREKÇE: Dava, endüstriyel tasarım tescil belgesine tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması ve sonuçlarının giderilmesiyle kararın gazete ilanı talebine; karşı dava ise davacı karşı davalıya ait tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini talebine ilişkindir. Davalı taraf, davacıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığını ileri sürmüştür. Gerçekten de yargılama sırasında alınan 21/11/2017 tarihli bilirkişi raporu içeriğinden de anlaşıldığı üzere davacı karşı davalıya ait tasarımın dosyaya sunulan Alman Patent Bürosu nezdinde ... sayı ile tescilli Patent Belgesinin içerdiği teknik çizimlerle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattıkları genel izlenimde belirgin bir benzerlik taşıdıkları bu itibarla davacı karşı davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla karşı dava yönünden verilen hükümsüzlük kararı isabetlidir. 6769 Sayılı SMK'nun 79.maddesi uyarınca hükümsüzlük kararı geçmişe etkili olup baştan itibaren sonuç doğuracağından asıl davanın da buna bağlı olarak reddi kararı isabetlidir. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde davacı karşı davalı vekilinin istinaf talepleri yerinde değildir. Hal böyle olunca usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına yönelen davacı karşı davalı vekilinin istinaf talebinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Davacı karşı davalı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin olarak alınan 35,90 TL harcın mahsubuyla bakiye 23,40 TL harcın davacı karşı davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına, Alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin olarak alınan 44,40 TL harcın mahsubuyla bakiye 14,90 TL harcın davacı karşı davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinafa gelen davacı karşı davalı üzerinde bırakılmasına, İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından istinaf aşaması için ayrıca avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde talepleri halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/12/2021