T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/6873 Esas
KARAR NO: 2020/2112 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/06/2017
NUMARASI: 2016/5 E. - 2017/136 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 04/12/2020
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirketin, Türk Patent Enstitüsü nezdinde 10.03.2009 tarih ve ... no ile endüstriyel tasarım tescil belgesine bağlanan çoklu tasarımın 1. sırasında yer alan Çatal tasarımının, 2. sırasında yer alan Kaşık tasarımının ve 3. sırasında yer alan Bıçak tasarımının sahibi olduğunu, bu tasarımların ayırt edilemeyecek kadar aynısı benzeri olan taklit ve tecavüz mahsulü ... markalı ... model isimli üzerlerinde ... yazılı çatal, kaşık ve bıçakların davalı şirket tarafından www...com.tr isimli internet sitesinde ticaretinin ve tanıtımının yapıldığını, sipariş dekontunda ürünlerin “... Yemek Bıçak, ... Yemek Kaşık ve ... Yemek Çatal” adı altında piyasaya sürülüp, satışa arz edildiğini, Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde 2015/150 D.İş sayılı dosyasında, dava dışı ... firması yönünden alınan bilirkişi raporunda; “aleyhe tespit talep edilen tarafın ... modeli tasarımının, tespit talep eden tarafın ... nolu ... modeli tasarımı ile bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iltibasa neden olacak derecede benzer olduğu, bu nedenle bu tasarımın tespit isteyenin tescilli tasarım hakkına 554 sayılı KHK’nın 48. vd. maddeleri uyarınca tecavüz teşkil edebileceği”nin tespit edildiğini beyanla; tasarıma tecavüzün tespitine, tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulmasına, önlenmesine, giderilmesine , 554 Sayılı KHK’ nın 49., 50. ve 52/2-b maddeleri Avans Faizi ile birlikte 5.000,- TL maddi ve 5.000.- TL manevi tazminatın tahsiline,hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; ürünlerin ... Mutfak Eşyaları ... şahıs firmasından satın alındığını, ürünlerin toplam değerinin 2.420,00 TL olduğunu, açılan dava dolayısı ile ürünlerin iade edildiğini, müvekkilinin davadan önce uyarılmadığını, internet sitesinden görüntülerin kaldırıldığını, sadece 445,00 TL lik ürün sattıklarını, Endüstriyel Tasarıma sahip olduğu söylenen Çatal, Kaşık ve Bıçakların yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığını da tespit ettiklerini,davalının gerekli özeni göstererek basiretli tacir gibi hareket ettiğini, davalının söz konusu ürünlerin üretim ve dağıtımını da gerçekleştirmediğini, internet sayfasında sadece teşhir ettiğini, 445 TL lik ürün sattığını, davacının tüm taleplerinin reddine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin13.06.2017 tarihli 2016/5 E. - 2017/136 K.sayılı kararıyla; " şeklinde gerekçe açıklanarak; "1-Davanın kabulüne, 2-Davalının davacıya ait tescilli endüstriyel tasarımına vaki tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, 3- mahkememizce verilen 16.2.2016 tarihli ve 22.2.2016 tavzih kararına konu ihtiyadi tedbirin karar kesinleşene kadar devamına, davacı tarafça yatıralan teminatın ve ürün örneklerinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 4-5000- TL maddi tazminatın 27 Kasım 2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 5-Manevi tazminat isteminin kabulü ile 5.000-TL manevi tazminatın 27 Kasım 2015 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 6- Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalılardan alınmasına, " karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davalı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; ürünlerin ... Mutfak Eşyaları ... şahıs firmasından satın alındığını, toplam değerinin 1.420 TL olduğunu, sadece 445 TL'lık ürün satıldığını, başka ürün satışı olmadığını, dava açıldığından ürünlerin iade edildiğini, bilirkişi raporu ile de bu hususun kabul edildiğini, davacının yoksun kaldığı kazancın 61,65 TL olduğunun tespit edildiğini, hakkaniyete aykırı olarak mahkemece 5.000 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminata karar verildiğini, -davacı tasarımlarının yeni ve ayırt edici olmadığını, satın alınan eşyaların davacı tarafa ait olduğunun bilinmesinin imkansız olduğunu, -maddi ve manevi tazminata gerektirecek kadar zararın doğmadığını, zararın davacı tarafça ispatlanması gerektiğini, 216 adet maldan, 180 adedinin iade edildiğini, 36 adet mal satıldığını, orantısız olarak maddi ve manevi tazminata hükmedildiğini beyanla, kararın bozularak davacının tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde; davalının ticaretini ve tanıtımını yaptığı ürünlerin müvekkilinin tasarım hakkına tecavüz ettiğini, kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, bilirkişi raporunun haklılıklarını gösterdiğini, tasarıma tecavüz fiilinin aynı zamanda haksız fiil ve haksız rekabet teşkil ettiğini , maddi ve manevi tazminat kararının haklı olduğunu beyanla istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: TPMK’dan celp edilen ...başvuru numaralı çoklu tasarım belgesi celp edilmiş, (1) numaralı çatal, (2) numaralı kaşık ve (3) numaralı bıçak tasarımının, davacı adına tescilli olduğu görülmüştür. Davacı tarafça dava dışı ... Ltd. Şti. aleyhinde 2015/150 D. İş sayılı dosya ile, www....com.tr alan adlı web sitesinde tespit yaptırılmış, internet sitesindeki ürün görsellerinin davacı tasarımları ile benzer olduğu tespit edilmiştir. Mahkemece tasarım uzmanı bilirkişiden alınan 15.2.2016 tarihli raporda; 12/02/2016 tarihinde www...com.tr alan adlı sitede davacı tasarımlar ile benzerlik arzeden ürünlerin tespit edilemediği, davacı tarafça sunulan CD içeriğindeki görüntülerin incelendiği, dava dosyasına delil olarak sunulan ve davalı tarafa ait www...com.tr internet sitesinden satın alındığı iddia edilen üzerinde "..." yazılı ürün örnekleri arasında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı benzer olarak algılandığının tespit edildiği beyan edilmiştir. İlk derece mahkemesince mali bilirkişiden alınan raporda;Davalı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, dava dışı ... Mutfak Eşyaları/... tarafından düzenlenen, davaya konu olan ürünlerin de içerisinde yer aldığı toplam 492 parça ürüne ilişkin 28.11.2015 tarih, 734758 numaralı, 2.420,77 TL tutarındaki faturanın yevmiye defterine kayıtlı olduğu,Davalı yanın davaya konu ürünlerden 36 adedini yine dava dışı ... isimli kişiye sattığı ve satışa ilişkin olarak düzenlenen 28.11.2015 tarih, ... numaralı, KDV dahil 446,04 TL bedelli faturanın da yevmiye defterinde kayıtlı olduğu ,Ayrıca ‘’... Yemek Bıçak ...’’, ‘’... Yemek Bıçak ...’’, ‘’... Yemek Bıçak ...’’ kodlu ürünlere ait stok kartlarının 2015-2016 yıllarına ait hareketlerinde, 216 adet satın aldığı, bunları 36 adedini sattığı, kalan 180 adet ürünü 2.197,75 TL bedelli 29/01/2016 tarihli ... numaralı fatura ile iade ettiği, 554 Sayılı KHK 52/2-b maddesi gereğince davacının yoksun kaldığı kazancın 61,65 TL olduğu beyan edilmiştir.
G E R E K Ç E: Tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi, maddi ve manevi tazminat talepli davada, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacı adına tescilli tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığını, davacıya ait olduğunun bilinemeyeceğini, maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, bilirkişi raporunda davacının zararının 61,65 TL olduğunun tespit edildiğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarının hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Davacının 2009/01083 başvuru numaralı çoklu tasarım belgesinin tescilli olup, davacı yönünden koruma sağladığından, tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığı bu davada ileri sürülemeyecektir. ... isimli kişi tarafından, www...com.tr alan adlı internet sitesinden ... model, çatal, bıçak ve kaşık siparişi verildiği, sipariş bedeli 446,04 TL ödendiği, dava dilekçesi ekindeki sipariş belgelerinden ve 28/11/2015 tarihli faturadan anlaşılmıştır. Davacı taraf 554 Sayılı KHK 52/2-b maddesi gereğince " Tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin, tasarımı kullanmakla elde ettiği kazanca göre" 5.000 TL maddi tazminat ve 5.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Mahkemece mali müşavir bilirkişiden alınan raporda, davalının dava dışı ... Mutfak Eşyaları/... isimli firmadan 28.11.2015 tarihli , ... numaralı, 2.420,77 TL tutarındaki fatura ile 492 parça ürün aldığı, ürünlerden 36 adedini 446,04 TL bedelli fatura ile dava dışı ... isimli kişiye sattığı, kalan 180 adet ürünü ve dava dışı ürünlerin tamamını 2.197,75 TL bedelli 29/01/2016 tarihli ... numaralı fatura ile iade ettiği, 554 Sayılı KHK 52/2-b maddesi gereğince davacının yoksun kaldığı kazancın 61,65 TL olduğu beyan edilmiştir. 6098 Sayılı TBK 50. Madde de, uğranılan zararın miktarının tam olarak ispat edilememesi halinde, zarar miktarının hakkaniyete uygun olarak hakim tarafından belirleneceği düzenlenmişse de, mahkemece davacının tazminat seçeneğine göre, davalının davaya konu ürün satışından elde ettiği gelirin tespit edilmesine rağmen mahkemece farklı gerekçelerle, 5.000 TL maddi tazminat ile 5.000 TL manevi tazminata hükmedilmesi de yerinde görülmemiş, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne kısmen reddine, mahkeme kararının HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, 61,65 TL maddi tazminatın ve işlenen fiilin niteliği, ihlal süresi dikkate alınarak 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE 2-İstanbul 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin13.06.2017 tarihli 2016/5 E - 2017/136 K sayılı kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, - Davalının davacıya ait tescilli endüstriyel tasarımına vaki tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, -61,65 TL maddi tazminatın 27 Kasım 2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, -Manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 1.000-TL manevi tazminatın 27 Kasım 2015 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, - Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalılardan alınmasına, 4- İlk derece yargılaması yönünden; -Tasarıma tecavüz, haksız rekabet davaları yönünden ayrı ayrı 54,40 TL, maddi tazminat davası yönünden 54,40 TL, manevi tazminat davası yönünden 68,31TL olmak üzere, toplam 231,51 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile bakiye 202,31 TL eksik harcın davalıdan tahsiline, -Maddi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 61,65 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Manevi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Maddi tazminat talebinin ret edilen kısmı yönünden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 61,65 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -Manevi tazminat talebinin ret edilen kısmı yönünden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -Tasarıma tecavüzün tespiti talebinin kabulü yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 5.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 29,20 TL başvuru harcı, 29,20 peşin harç, 298 TL tebligat-müzekkere gideri ve 1.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.356,40 TL'nin, kabul ve red oranına göre, 940,39 TL'lık kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, -Artan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 5-İstinaf yargılaması yönünden; -Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinafa geliş aşamasında peşin olarak yatırdığı 31,40 TL istinaf peşin harcının karar kesinleştiğinde talebi halinde iadesine, -İstinaf yargılaması sırasında davalı tarafından yapılan 85,70 TL istinaf yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 04/12/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.