T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/4721 Esas
KARAR NO: 2020/1200 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/05/2017
NUMARASI: 2015/18 E. - 2017/108 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 03/07/2020
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : DAVA : Davacı vekili, tefrik kararı verilen, davalı olduğu, mahkemenin 2014/297 Esas sayılı dosyasında karşı dava dilekçesinde; davalı kuruma tarafından geliştirilen ve davacı kuruma ait "..." markasının davalı bünyesinde yürütülen bir işletim sistemi geliştirme projesi olduğunu, ... markasını ve markaya konu olan figürü marka olarak ilk kez kullanana ve tescilini gerçekleştirenin müvekkili kurum olduğunu, proje için davalı ile bir sözleşme yapılmadığını, davalının ... projesinin tanıtımı amaçlı olarak kendisinden talep edilmeksizin tasarladıkları çizgi film proje önerisiyle birim yetkilisiyle bağlantı kurduğunu, kendilerine konuya ilişkin harcama kalemi olmadığının bildirildiğini, davalı tarafın ücretsiz olarak yaklaşık 1,5 dakikalık bölümü kendilerine gönderdiğini, davalının TPE nezdinde ... sayılı endüstriyel tasarım tescili talebinde bulunduğunu ve tasarımın davalı adına tescil edildiğini, davalının adına tescilli ... sayılı endüstriyel tasarım tescil belgesinin "yenilik" ve "ayırt edicilik" vasfını haiz olmadığını, zira ilgili endüstriyel tasarım tescil belgesinin, davacı kurum adına tescilli ... ve ... sayılı markalar ile belirgin şekilde benzer olduğunu belirterek, davalı adına tescilli ... sayılı endüstriyel tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemenin 2014/297 Esas sayılı davasının yargılaması sırasında, 03/02/2015 tarihli kararla karşı davanın asıl davadan ayrılarak 2015/18 Esas sayısı ile kaydedilmiştir.
DAVAYA CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı kurumun davalı firmadan 2012 yılı içerisinde bir proje kapsamında özel karakter tasarımı hazırlanmasını talep ettiğini, bunun üzerine davalı firmanın ... adlı bir karakter tasarladığını, davacı kurumun onayı ile davalı firmadan 13 bölümlük çizgi film hazırlanmasını talep ettiğini, bu çizgi filmin hazırlık aşamasında iken ... Projesi lansmanı yapılacağından davalıdan acil olarak 2 adet 3D kısa film animasyon tanıtım filmi hazırlanmasının talep edildiğini, 2 adet 3D kısa filmin hazırlanarak davacı kuruma teslim edildiğini, dava konusu karakter tasarımının, marka ve tescil hakkının davalıya ait olduğunun tescilden anlaşılacağını, davacı tarafın ... logosunun ve çiziminin tesciliyle davalının talep üzerine tasarladığı karakterin hiçbir benzerliğinin, ilgisinin ve ortak yönünün bulunmadığını, her iki ürünün benzeşmediğini ve farklılıklar arz ettiğini, telif hukuku oluşturulduğunu, buna bağlı da hakların oluştuğunu, davacı markaları ile davalıya ait endüstriyel tasarımın hiçbir ortak noktasının bulunmadığını, zira basit bir vatandaş gözüyle bakıldığında dahi iki ürün arasında hem tasarım, hem görsel, hem de belirtici ve sahibinin imzasını taşıyan birçok farklılık bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; İstanbul Anadolu 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 16/05/2017 tarihli 2015/18 Esas- 2017/108 Karar sayılı kararıyla; " davacı adına tescilli markanın görüntüsüyle, davalı adına tescilli çizgi film karakteri olarak tescil edilmiş endüstriyel tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılık bulunduğu; birisinin üç boyutlu çizgi film karakteri, diğerinin ise yalnızca baştan oluşan şekil olduğu, bu şeklin dahi davalıya ait tasarımla benzerliğinin bulunmadığı, davalının kötü niyetli olarak tasarımı tescil ettirdiğine dair hiç bir delil elde edilemediği, bu nedenle davalı adına tescilli ... sayılı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşıdığı ve hükümsüzlük şartlarının mevcut olmadığı" gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davalının karakter çalışmasının, tümüyle veya kısmen bağımsız bir özellik taşımadığını, müvekkili tarafından tescil edilen ... logosunun detaylandırılmış hali olduğunu, mahkemenin dayanaktan yoksun bilirkişi raporunu hükme esas aldığını,-davalı taraftan oluşturulan karakterin tek kaynağının müvekkilinin logosu olduğunu ve karakterin yüzünün, logonun birebir aynısı olduğunu, karakterin detaylandırılarak vücut çizilmesinin logodan ayrı bir tasarım olduğu ona benzemediği sonucuna ulaştıramayacağını, karakterin vücudunun bağımsız bir çalışma olduğu ileri sürülse bile, karakterin başının logo ile bire bir aynı olduğu gerçeği göz önüne alındığında, ortaya çıkarılan karakterin ayırt edici niteliğe sahip bağımsız bir tasarım sayılamayacağını,-mahkeme kararının Yargıtay kararlarına da aykırılık teşkil ettiğini, müvekkili aleyhine açılan 2014/297 Esas sayılı davada alınan bilirkişi raporunda benzerliklerin tespit edildiğini, tazminat davasında mahkemenin benzerlik tespitlerini kararına gerekçe yaparken tasarım hükümsüzlüğü davasında çizgi film karakterinin ... karakterine benzemediğini gerekçe yaptığını beyanla, usul ve yasaya aykırı olduğu iddiasıyla mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
D E L İ L L E R ; Taraflara ait TPMK'dan celp edilen tescil kayıtlarından; ... tescil numaralı endüstriyel tasarım belgesinin çizgi film karakteri olarak 20/03/2013 tarihinde 32-00 sınıfında davalı adına tescil edildiği, ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 11. sınıfta 14/07/2009 tarihinde ve ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 09. 38. ve 42. sınıflarda 06/12/2006 tarihinde davacı kurum adına tecil edildiği tespit edilmiştir.İlk derece mahkemesince alınan 27/06/2016 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacının logosu ile davalının karakter tasarımının aynı ürünler olmadığını, her iki ürün arasında teknik yapı itibariyle hem tasarımsal, hem görsel birçok farklı karakterler barındırdığını, kaldı ki logonun sadece yüz olduğu düşünülüp, maskotun sadece yüzü de incelendiğinde ve logoyla kıyaslandığında bile, her ne kadar yüzün benek lekeleri işin gereği doğal olarak tekrarlansa dahi, grafik minimalizmden (tek boyutlu) üç boyutlu gerçekçiliğe geçiş olduğundan "kaplan"ın ince detaylarına kadar düşünülmüş olduğunu; tüy ve göz renginin dikkate alındığını, yeniden hacimlenerek yapılandırıldığını, davalı tasarımının salt bu yüzden müstakil bir niteliğe sahip olduğunu, nihai olarak, davacının en eskisi 2005 tarihini taşıyan marka tescil belgesiyle tescilli logosuna benzemediğini; yani yeni ve ayırt edicilik vasfına sahip olduğunu; davacının ... logosuyla, davalı adına tescilli endüstriyel tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılık bulunduğu kanaatine varıldığını, davalı adına tescilli 2013/02252 sayılı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebilmesinin şartlarının gerçekleşmediğine dair görüş bildirmişlerdir.Davacı tarafça rapora itiraz edilmesi üzerine, mahkemece bu kez başka bir bilirkişi heyetinden rapor istenilmiş, 20/01/2017 tarihli bilirkişi heyet raporunda, davalıya ait karakterin davacının markasının aksine yalnızca baş bölgesinden değil, bütün bir vücuttan oluştuğu, atletik yapıya sahip olan vücudun kafadan oluşan ... logosunun çizgi özelliklerini taşımaması, karakterin ... logosu gibi köşeli ve sert hatlardan oluşmaması, sarı-turuncu tüylerinin olması, normal kabul edilen oran-orantılardan daha büyük el ve ayaklarının olması, yumuşak konturları olan bir yüze sahip olması ve iri, yuvarlak, mavi gözlerinin olması nedeniyle davacıya ait logodan farklı olduğunu bildirmişlerdir.
G E R E K Ç E : Dava, davalı adına tescilli ... numaralı endüstriyel tasarım belgesinin yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığı iddiasıyla açılan hükümsüzlük davasıdır. . İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davanın konusunu, davalı adına tescilli ... sayılı endüstriyel tasarım belgesinin, davacı Kurum adına tescilli ... tescil numaralı "..." ibareli marka ve ... tescil numaralı "..." ibareli marka karşısında yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşıyıp taşımadığı oluşturmaktadır. Dava açıldığı tarihte yürürlükte olan mülga 554 sayılı KHK'nin 5. maddesi uyarınca "yeni" ve "ayırt edici" niteliğe sahip tasarımlar tescil edilir ve belge verilerek korunur. İlk derece mahkemesince dosya kapsamında alınan Grafik Tasarım uzmanı ve Tasarım uzmanı bilirkişilerden alınan raporlar ile, davacı Kurum adına tescilli markalardaki sadece yüz şeklinden ibaret olan logo ile, davalı adına tescilli sadece kafadan ibaret olmayan tasarımdaki, atletik yapıya sahip olan vücudun kafadan oluşan ... logosunun çizgi özelliklerini taşımadığı, karakterin ... logosu gibi köşeli ve sert hatlardan oluşmadığı , sarı-turuncu tüylerinin olduğu, normal kabul edilen oran-orantılardan daha büyük el ve ayaklarının olduğu, yumuşak konturları olan bir yüze sahip olduğu ve iri, yuvarlak, mavi gözlerinin olduğu tespit edilerek, davacıya ait logodan bilgilenmiş kullanıcı nezdinde farklı olduğu açıklanmıştır. Bilirkişi raporları Dairemizce de hükme esas alınmaya elverişli ve yeterli görülmüş, hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, ilk derece mahkemesinin davanın reddi kararının yerinde olduğu kanaatine varılarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 54,40 TL harcın, peşin alınan 31,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 23,00 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 03/07/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.