T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2020/640 Esas
KARAR NO: 2022/947
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/10/2019
NUMARASI: 2018/274 E. - 2019/1257 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 01/06/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin meşru hamili olduğu yaklaşık 39 adet çek, 11.12.2017 tarihinde davacı şirketin aracında meydana gelen hırsızlık sonucunda çalınarak zayi olduğunu, söz konusu çeklerin iptali için Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açıldığını ve dosyada zayi olmuş çekler için, 20.12.2017 tarihinde ödeme yasağı konulduğunu ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, çalınan ve zayi olan çekler arasında bulunan ...’a ait ... seri numaralı, 28.02.2018 keşide tarihli 28.500,00-TL değerindeki çekin davalı şirket ... FAKTORING A.Ş tarafından iktisap edildiğini, zira çekin keşide tarihinde davalı şirketin belirtilen çekin bedelini bankadan talep ettiğini ve fakat çeklerin üzerinde mahkeme tarafından konulmuş ödeme yasağı olmasından bahisle bankanın çekleri tahsil edemediğini, bunun üzerine davalı şirketin 20.03.2018 tarihinde söz konusu çeki İstanbul ...İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile icraya koyduğunu, davalı faktoring şirketi Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ödemeden men yasağı ve Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan ‘çeki elinde bulunduranların 3 ay içerisinde söz konusu çeki mahkemeye ibraz etmeleri’’ hakkındaki ilana rağmen çeki ilgili mahkeme dosyasına ibraz etmek yerine çeki icraya koyduklarını, İstanbul ...İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası kapsamında öncelikle teminatsız olarak, fakat mahkeme aksi yönde kanaatte ise, teminat yatırılması sonucunda icranın durdurulmasına karar verilmesini, ...’a ait ... seri numaralı, 28.02.2018 keşide tarihli 28.500,00-TL değerindeki çekin davalı faktoring şirketinden alınarak, işbu çekin zilyetliğini iradesi dışında kaybeden ve çeklerin meşru hamili olan davacının davalı ... Faktoring’e borçlu olmadığının tespiti/işbu çekin davacı şirkete iade edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 28.02.2018 vade tarihli 28.500 TL bedelli ... A.Ş.'ne ait dava konusu çekin, ciro silsilesi dahilinde yetkili hamil olan müvekkili uhdesine geçtiğini, ilgili çeke ilişkin İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi nin 19.03.2018 tarihli kararı 2018/265 Değişik iş sayılı ihtiyati haciz kararı alındığını ve İstanbul ... İcra Dairesi nin ... Esas sayılı dosyasından kambiyo yoluyla haciz takibine geçildiğini, davacı cirantanın hukuka, usule ve izana aykırı beyanlarında özetle; çek hakkında ödemeden men yasağı kararının alınmış olmasının icra işlemlerine geçilmesine mani olunacağını ve bu cihetle yetkili hamilin icrai takibata geçmesinin kötüniyet emaresi taşıyacağını hukuken hiçbir haklı dayanağı olmamasına karşın alacaklı ve yetkili hamili zarara uğratmak alacağını geciktirmek kastıyla ileri sürdüğünü, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istediklerini beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15.10.2019 tarih ve 2018/274 Esas - 2019/1257 K.arar sayılı kararıyla; "...icra dosyası, savcılık dosyaları, çek fotokopisi, çek tevdii bordrosu, fatura ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile, mahkememizde de, davalının çeki iktisap ederken kötüniyetli olduğunu veya iktisapta ağır kusuru olduğunu ispat edemediği kanaatine varıldığından sübut bulmayan, davacının davasının davanın reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; "Mahkemenin davanın reddi kararının usule aykırı olduğunu, davada tartışılan kötüniyetin çek iktisap noktasında olmayıp, çek üzerinde ödeme yasağı olmasına rağmen çekin mahkemeye ibraz edilmeyip takibe konu edilmesi noktasında olduğunu, çek iptal davasında mahkemece yapılan ilana rağmen davalının çeki mahkemeye ibraz etmeyip takibe konu etmesinin kötüniyetli olduğunu, Takibe ve davaya konu çekin, dava dışı diğer çeklerle birlikte hırsızlık sonucunda rıza dışı müvekkilin elinden çıktığını, müvekkilin çekin çalındığını keşideci firmalara, bankalara ve finans kuruluşları birliğine bildirdiğini, bu bildirime rağmen davalının gerekli araştırmayı yapmadan çeki iktisap etmesinin ağır kusur olduğunu, Davalı faktoring şirketi tarafından işbu çekin çalıntı olduğunun bilinmeyerek iktisap edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit ve çekin istirdadı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından, "...icra dosyası, savcılık dosyaları, çek fotokopisi, çek tevdii bordrosu, fatura ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile, mahkememizde de, davalının çeki iktisap ederken kötüniyetli olduğunu veya iktisapta ağır kusuru olduğunu ispat edemediği kanaatine varıldığından sübut bulmayan, davacının davasının davanın reddine" karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davaya konu çekin ... Bankasın’a ait ... seri numaralı, 28.02.2018 keşide tarihli ve 28.500,00-TL bedelli olduğu, çekin cirantası görünen davacının çekin çalındığından bahisle menfi tespit ve çekin istirdadı istemiyle işbu davayı açtığı, davacının çekteki imzasını inkar etmediği, davalı faktoring şirketi tarafından çekin davacıdan sonraki ciranta olan ... Tic.Ltd.Şti.'nden ciro ve davacı adına düzenlenmiş fatura ibrazı ile birlikte faktoring mevzuatına uygun olarak temlik alındığı, mahkemece "Davalının çekin iktisabında ağır kusur ve kötüniyet bulunduğu hususunun ispat edilemediği" yönündeki tespitinin yerinde olduğu; kaldı ki davalının çeki iktisap ettiği 15.12.2017 tarihinde henüz çek ile ilgili verilmiş bir ödemeden men kararının da bulunmadığı gözetildiğinde ilk derece mahkemesinin davanın reddine dair kararı isabetli olduğundan, davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 26,30 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.01/06/2022