T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1154 Esas
KARAR NO: 2022/1567
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/04/2022
NUMARASI: 2021/353 E, 2022/394 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 03/10/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... tarafından müvekkili aleyhine Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yaptığını, icra takibine konu 15/03/2017 düzenleme tarihli, 10/06/2019 vade tarihli 7.500.000-TL'lik bononun lehtarının diğer davalı ... olduğunu, icra takibine konu bonodaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, bononun sahte olarak düzenlendiğini, bu nedenlerle icra takibine konu bonodan dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ..., 16.03.2021 Tarihli dilekçe ile; (ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce); davacıdan herhangi bir alacağı bulunmadığını, bononun diğer davalı tarafından sahte olarak düzenlendiğini, bu bağlamda açılan davayı kabul ettiğini beyan etmiştir. Davalı ... 08/04/2022 tarihli beyan dilekçesi ile vekili ... katılmış olduğu 12/04/2022 tarihli oturumda davacı tarafından açılan davayı kabul ettiklerini beyan etmişlerdir. Davacı vekili 12.04.2022 tarihli karar duruşmasında; davalıların yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: İlk derece mahkemesinin 12.04.2022 Tarihli kararı ile; ".... menfi tespit davasının her iki davalı tarafından da HMK 308 ve 311.maddeleri kapsamında kabul edildiği, bu nedenlerle kabul beyanına bağlı olarak davacı tarafından davalılar aleyhine açılan menfi tespit davasının kabulüne, davacı tarafından talep edilmediğinden kötü niyet tazminat istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ...'ın ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce davayı kabul ettiği dikkate alınarak avukatlık ücreti ve harçtan bu kapsamda sorumlu tutulması gerektiği..." gerekçesi ile davanın kabul nedeni ile kabulüne, -davacının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına konu 15/03/2017 düzenleme tarihli, 10/06/2019 vade tarihli 7.500.000-TL'lik bonodan dolayı borçlu olmadığının TESPİTİNE, -Talep edilmediğinden kötü niyet tazminatı istemi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 512.325,00-TL ilam harcından peşin alınan 128.081,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 384.243,75-TL harcın davalılardan(davalı ... 128.081,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak Hazine'ye irat kaydına, Davacı tarafından yapılan 128.394,05-TL (Yargılama gideri ayrıntısı "Tevzide dava açma gideri: 128.149,05-TL, tebligat-posta gideri: 245,00-TL") yargılama giderinin davalılardan(davalı ... 42.798-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için AAÜT'ne göre belirlenen 163.625,00-TL vekalet ücretinin davalılardan(davalı ... 81.312,5-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine..." şeklinde hüküm kurulmuştur. Davacı karardan sonra sunduğu 18.04.2022 Tarihli dilekçesinde; Harcın davanın kabul aşamasına göre hesaplanması gerekirken hatalı hesaplandığını, HMK 312/2 maddesi uyarınca davanın açılmasına neden olmayan ve ilk oturumdan önce davayı kabul eden ...'ın HMK 323 md gereğince yargılama giderleri kapsamındaki karar ve ilam harcından, kendisi lehine hükmedilen vekalet ücretinden ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerekirken maddi hata sonucu sorumlu tutulmuş olması nedeni ile maddi hatanın HMK 304.1 md gereğince tashihini talep etmiştir. Davalılardan ... vekili 20.04.2022 Tarihli dilekçesinde; harç ve masrafların hatalı hesaplandığını, davanın kabulü nedeni ile Harçlar Kanunu 22.md dikkate alınarak hesaplama yapılarak kararın düzeltilmesini talep etmiş, dilekçe üzerine "19.04.2022 Tarihli karar ile gerekli düzeltme yapılmıştır, farklı bir talep söz konusu ise istinaf yoluna başvurulmasına" şeklinde açıklama ile havale yapılmıştır. İlk derece Mahkemesinin 19.04.2022 Tarihli maddi hatanın düzeltilmesine ilişkin kararında; gerekçeli kararın 4 nolu bendindin "Harçlar Kanunu 22.maddesine göre belirlenen 341.550Tl ilam harcından peşin alınan 128.081TL harcın mahsubu ile bakiye 213.419TL harcın davalılardan (davalı ... 42.694TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak Hazine'ye irat kaydına şeklinde maddi hatanın düzeltilmesine, HMK 312/2 maddesi kapsamındaki düzeltme taleplerinin koşulları bulunmadığından reddine karar verilmiş olup karar taraflara tebliğ edilmiş, davacı ve davalı ... iş bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmamıştır.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ... süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; kararın yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretine ilişkin kısmının hatalı olduğunu, kendisinin davayı kabul ettiğini, dava açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek, bonodaki sahte imzanın kendisine de ait olmadığını belirttiğini, takibin de kendisi tarafından değil davalı ... tarafından başlatıldığının dikkate alınması gerektiğini beyanla kararın bu yönü ile düzeltilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabul nedeni ile kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davalılardan ..., yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuş olup istinaf istemi; harç ve yargılama giderlerine ilişkindir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; davalılardan ... 16.03.2021 Tarihli dilekçesi ile davayı kabul ettiğini, bonoda kendisine atfen atılı imzanın da kendisine ait olmadığını beyan etmiş, ön inceleme duruşması; 03.11.2021 Tarihinde yapılmıştır. HMK 312.maddesine göre; "Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir. Davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez." Davalı ...'ın öninceleme duruşmasında davayı kabul ettiği, icra takibinin davalı ... tarafından davacı ve davalı ... aleyhine başlatıldığı, davalının iş bu dosyadaki ve soruşturma aşamasındaki beyanlarında senetteki kendisine atfen yer alan imzaların kendisine ait olmadığını savunduğu da dikkate alındığında dosyada mevcut delil durumuna ve davacı asilin 18.04.2022 Tarihli dilekçesindeki talebine göre davalılardan ... davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gereklidir. Davalının bu yöndeki istinaf istemi yerindedir. Harç kamu düzenine ilişkin olup davanın kabulü halinin özel olarak düzenlendiği Harçlar Kanunu 22.maddesindeki; "Dâvadan feragat veya dâvayı kabul veya sulh muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilâm harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır" şeklindeki hüküm dikkate alınmalıdır. Dava değeri olan 7.500.000TL üzerinden alınması gereken karar harcı 512.325,00TL ise de; davanın kabulü nedeni ile davalı ... yönünden alınması gereken harç; Harçlar Kanunu 22.maddesi gereğince (2/3) 341.550Tl, davalı ... ise Harçlar Kanunu 22.maddesi gereğince harçtan 1/3 oranında sorumlu olup bu tutar; 170.775TL'dir. Bu durumda mahkemenin 19.04.2022 tarihli maddi hatanın düzeltilmesine ilişkin kararında; davalının sorumlu olduğu harç tutarı (170.775,00TL) davacı tarafça yatırılan (128.081TL) peşin harçtan mahsup edilerek davalı ...'ın bakiye harcın 42.694TL'sinden sorumlu tutulmasına karar verilmesi yerindedir. Davalının harca yönelik istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Açıklanan nedenle davalı ...'ın istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-Davalı ...'ın istinaf isteminin kısmen kabulüne, 2- Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/353 Esas, 2022/394 Karar sayılı 12.04.2022 Tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına,3- Davanın kabul nedeni ile KABULÜNE,Davacının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasına konu 15/03/2017 düzenleme tarihli, 10/06/2019 vade tarihli 7.500.000-TL'lik bonodan dolayı borçlu olmadığının TESPİTİNE, -Talep edilmediğinden kötü niyet tazminatı istemi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,Mahkeme dosyasına ve Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına sunulan teminat mektuplarının davacı tarafa iadesine, Harçlar Kanunu 22.maddesine göre belirlenen 341.550Tl ilam harcından peşin alınan 128.081TL harcın mahsubu ile bakiye 213.419TL harcın davalılardan (davalı ... 42.694TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak Hazine'ye irat kaydına,Davacı tarafından yapılan 128.394,05-TL (Yargılama gideri ayrıntısı "Tevzide dava açma gideri: 128.149,05-TL, tebligat-posta gideri: 245,00-TL") yargılama giderinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için AAÜT'ne göre belirlenen 163.625,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine.3-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı ... tarafından yatırılan 168,30TL, 80,70TL ve 2.848,52TL olmak üzere toplam; 3.097,52TL istinaf peşin harcının talebi halinde davalı ...'a iadesine,4-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri olan 220,70TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 98,60 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 319,30TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine, Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 74,00TL istinaf masrafının davacı üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.03/10/2022