T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/606 Esas
KARAR NO: 2022/673 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/10/2021
NUMARASI: 2020/691 E. - 2021/705 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 14/04/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde; lehtarının davalı ... olduğu 200.000 USD bedelli 05.07.2019 vadeli bononun müvekkiline silahla tehdit suretiyle imzalatıldığını, bu olay nedeniyle İstanbul C. Başsavcılığının 2019/111011 nolu dosyasında soruşturmanın devam ettiğini belirterek bu bono nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde ;dava dışı ...'nun, davacıdan 200.000 USD tutarındaki alacağının müvekkiline devredildiğini ve bu borç nedeniyle müvekkili lehine bononun düzenlendiğini, davacının da bu hususu kabul ettiğini ve bu şekilde bonoyu düzenleyerek imzaladığını, davacının iddialarının haksız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
MAHKEME KARARI; İstanbul 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/10/2021 tarihli 2020/4691 Esas- 2021/705 Karar sayılı kararıyla; " Somut olayda; tarafların tacir oldukları yönünde bir iddia bulunmadığı, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili olmadığı , uyuşmazlığın kaynağının düzenleme yeri yazılmamış bono olması, düzenleme yeri bulunmayan bonoların kambiyo senedi niteliğinde olmayıp, yazılı delil başlangıcı sayılması, bononun kaynağının ödünç akdi olması, mutlak ticari dava kapsamına giren uyuşmazlık bulunmaması ve ticari dava niteliğinde bulunmayan uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerektiği (emsal Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2017/2638 E. 2017/2443 K. ve 2019/769 E. 2019/2159 K. sayılı ilamları) gerekçesiyle; Dosyanın HMK. 115/2. maddesi gereği görev (usul) yönünden REDDİNE, kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde dosyanın yetkili ve görevli Nöbetçi İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesinin, görev yönünden red kararı vermesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla, resen gözetilecek sebeplerle de, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul 22. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 22/11/2019 tarihli 2019/653 E-2019/1072 K sayılı kararı ile; İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte, takibin dayanağı 28/05/2019 düzenleme tarihli, 05/07/2019 vade tarihli 200.000,00 USD bedelli bono suretinden, düzenleme yerinin olmadığı, düzenleyenin adının yanında da herhangi bir yer adının bulunmadığı , TTK'da sayılan zorunlu unsurları içermediği, kambiyo senedi niteliği taşımadığı gerekçesiyle, davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan şikayet davasının kabulüne, takibin iptaline karar verilmiştir. Dosya kapsamında bulunan karar örneğinde kesinleşme şerhi bulunmadığı anlaşılmıştır. Dosya içerisinde bulunan Şişli/İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında, davalı ... tarafından, davacı ... aleyhine 05/07/2019 vade tarihli 200.000,00 USD bedelli bonoya dayanarak, işlemiş faizi ile birlikte 217.063,01 USD alacağın tahsili talebiyle 15/06/2020 tarihinde ilamsız takip başlattığı anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E: Menfi tespit talepli davada, ilk derece mahkemesince, davaya konu senedin, zorunlu unsurlarından keşide yeri bulunmadığı, kambiyo senedi niteliğinde olmadığı, bononun kaynağının ödünç akdi olduğu ve davanın ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dosya içerisinde bulunan, Şişli/İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ilamsız takip dosyasında bulunan, 28/05/2019 keşide, 05/07/2019 vade tarihli 200.000,00 USD bedelli bononun keşidecisinin, davacı ..., lehtarının davalı ... olduğu, bonoda keşide yeri bulunmadığı, keşidecinin isminin yanında da adres bulunmadığı, davaya konu senedin, daha önce İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe konu edildiği, icra mahkemesince, takibin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. Davaya konu bonoda keşide yeri olmadığından, şeklen yasal unsurları taşımadığı, davacının senedin silah zoruyla imzalatıldığını ileri sürdüğü, davalının ise dava dışı ...'nun davacıya vermiş olduğu borç nedeniyle alacağı bulunduğu ve alacağın kendisine temliki nedeniyle düzenlendiğini savunduğu, taraflarca aralarında ticari ilişki bulunduğunun ileri sürülmediği, davanın ticari dava niteliğinde olmadığı, adi senede dönüşen belgeden kaynaklanan menfi tespit davasının, 6100 Sayılı HMK 2. Madde gereğince Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği kanaatiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, dosyanın usuli işlemlerin tamamlanarak görevli mahkemeye gönderilmesi için mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, -Dosyanın usuli işlemlerin tamamlanarak, görevli mahkemeye gönderilmesi için kararı veren mahkemeye gönderilmesine 2-Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 14/04/2022 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.