T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1221 Esas
KARAR NO: 2022/1452
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2021/573
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 21/09/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; davalılardan ...'in 12.09.2018 25.08.2021 tarihleri arasında müvekkili şirkette Adana birim yöneticisi unvanıyla çalıştığını, davalı ... 'in, bölgesinde bulunan bazı müşteri ve/veya bayilere mal satılmış ve sevk edilmiş gibi göstererek iş bu malları teslim ettiği ve bedellerini alarak şirkete bildirmeden zimmetine geçirdiğini, bu çerçevede yapılan usulsüzlük kapsamında; davalı ...'in toplam 900.000 TL.’sı bedelli 10 adet davacı emrine yazılı çekleri alarak zimmetine geçirdiğini, olayla ilgili Adana... Sor. numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, İstanbul 14. Ticaret Mahkemesi'nin 2021/542 E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, ödemeden men yasağı yetişmediği için 28.08.2021 keşide tarihli 90.000 TL’sı bedelli çekin karşılığının bankadan tahsil edildiğini, ödeme yasağının ibrazı ile 09.09.2021 keşide tarihli 90.000 TL’sı bedelli çekin bankaya ibrazı ile arkasına şerh düşüldüğünü, çalıntı çeklerden ... Çek Seri No.’lu 09.09.2021 keşide tarihli 90.000 TL bedelli çekin şirket kaşesi kullanılarak sahte imza ile ciro edilerek Adana Genel İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile önce ihtiyati haciz kararı alınarak akabinde esas takibe geçildiğini, alınan ödemeden men yasağına rağmen davalı ... Faktoring'in, kötü niyetli olarak icra takibine giriştiğini ve ... seri numaralı çeki de 16.09.2021 tarihinde ... Bankası takas merkezi aracılığıyla ibraz ettiğini, Adana Genel İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı; Adana 4.İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2021/446 E.sayılı dosyası ile süresi içerisinde imza ve borca itiraz edildiğini, bu mahkemenin ilk bakışta anlaşılan sahteciliği ve itirazlarını Adana Genel İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasını davanın sonuna kadar teminatsız olarak durdurduğunu, davalı ... Faktoring A.Ş’nin geride kalan 7 adet çekin de elinde bulunduğunu çek iptali davasına beyan etmesi üzerine, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından dava açmak için taraflarına 28.09.2021 tarihinde 1 aylık süre verilmiş olup, işbu davayı ikame ettiklerini, müvekkilinin bahse konu çeklere ilişkin bir borcunun olmadığının tespitini ve dava sonuna kadar çeklerin ödenmemesi ve icra takibine konulamaması için üzerlerine İcra ve İflas kanununun 72/2. maddesi gereğince ihtiyati tedbir konulmasını talep etmek etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİR KARARI: İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/573 Esas ve 14/10/2021 tarihli ara kararı ile; "Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ışığında, davacı vekilinin dava dilekçesine eklediği deliller ve iddiaları talep edilen tedbir için bu aşamada yaklaşık ispat koşulunu gerçekleştirmiş olup tedbir kararı verilmemesi halinde telafisi imkansız zararların doğma ihtimali gözetildiğinde; ... Çek Seri No.’lu 02.10.2021 keşide tarihli 90.000 TL’sı bedelli, ... Çek Seri No.’lu 07.10.2021 keşide tarihli 90.000 TL’sı bedelli, ... Çek Seri No.’lu 09.10.2021 keşide tarihli 90.000 TL’sı bedelli, ... Çek Seri No.’lu 16.10.2021 keşide tarihli 90.000 TL’sı bedelli, ... Çek Seri No.’lu 30.10.2021 keşide tarihli 90.000 TL’sı bedelli çekler açısından İİK'nun 72/2. maddesi uyarınca dava tarihinden önce icra takibine konu edilmemiş olmaları şartı ve davanın tarafları arasında hüküm ifade etmek kaydıyla, davalı tarafından davacı aleyhine işbu davadan sonra ileride başlatılması muhtemel icra takiplerinin TEDBİREN DURDURULMASINA, Talebe konu ... Çek Seri No.’lu 09.09.2021 keşide tarihli 90.000 TL’sı bedelli, ... Çek Seri No.’lu 24.09.2021 keşide tarihli 90.000 TL’sı bedelli çeklerin dava tarihinden önce takibe konuldukları anlaşılmakla İİK 72/3 madde ve fırkası uyarınca (çoğun içinde az da vardır ilkesiyle) icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine" kararı verildiği görülmüştür.
İHTİYATİ TEDBİRİN KISMEN KALDIRILMASI KARARI: Davacı vekilinin talebi üzerine İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/573 Esas ve 31/05/2022 tarihli ara kararı ile; "... Bankası Tarsus/Mersin şubesine ait ... IBAN no'lu hesaba bağlı ... çek seri no'lu 07.10.2021 keşide tarihli 90.000.-TL bedelli ve ... çek seri no'lu 09.10.2021 keşide tarihli 90.000.-TL bedelli 2 adet çek yönünden mahkememizin tedbir kararının kaldırılmasına." karar verilmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZ: Davalı ... Faktoring A.Ş. vekili tedbire itiraz dilekçesinde özetle; yerleşik Yargıtay kararları gereği müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, bu noktada davacının çekleri rızası hilafına edinen kişi tarafından sahte imza ile tedavüle konduğu iddiasının da ciro silsilesini bozmadığını ve yetkili müvekkilinin hamil sıfatını etkilemediğini, ayrıca çeki tedavüle koyduğu iddia olunan şahsın, müvekkilinin çeki temlik tarihinde henüz davacı bünyesinde yönetici sıfatı ile çalışmakta olduğu hususu da birlikte değerlendirildiğinde tedbir talebinin şartlarının oluşmadığını, davacı her ne kadar kendisinden sonraki cirantaya borçlu olmadığını iddia etmişse de; 6361 sayılı yasanın 9/3. maddesi gereği şahsi def'ilerini müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini, bu hususlar dikkate alındığında davacı haklılığını yaklaşık olarak ispat edemediğini, Yargıtay ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve ... E. sayılı dosyalarından takibe konu edildiğini ve dosya bedellerinin çekin keşidecisi tarafından ödendiğini belirterek dosyadan verilen 14/10/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırmasını talep etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN REDDİ KARARI: İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/573 Esas ve 05/05/2022 tarihli ara kararı ile; "İhtiyati tedbire itiraz sebepleri HMK'nın 394/2 maddesinde sınırlı olarak belirtilmiştir. İhtiyati tedbire itiraz eden davalının itiraz sebepleri HMK'nın 394/2 maddesinde sayılan sebeplerden değildir. Somut uyuşmazlığı esastan çözümleyecek olan mahkememiz takdirine, tedbir kararının teminat karşılığında verilmiş olmasına, ileride tedbirde haksız çıkılması halinde uğranılan zararın teminattan karşılanacak olmasına, ihtiyati tedbirin geçici hukuki koruma olup, şartların değişmesi halinde tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasının her zaman talep edilebilecek olmasına göre mahkememiz kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından yapılan itirazın reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ... Faktoring A.Ş. vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; "Mahkemenin itirazımızı reddederken 'İhtiyati tedbire itiraz eden davalının itiraz sebeplerinin HMK'nın 394/2 maddesinde sayılan sebeplerden olmadığı' şeklinde bir gerekçeye dayanmasının hatalı olduğunu, zira söz konusu maddede ihtiyati tedbirin şartlarına da itiraz edilebileceği belirtilmekte olup, itirazımız da somut olayda ihtiyati tedbir verilebilmesi için gerekli şartların oluşmadığı yönünde olduğunu, İhtiyati tedbir talep edenin HMK 390/3 hükmü gereğince davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğunu, oysa davacı tarafından bu koşul yerine getirilmediğini, davanın esası yönünden haklılığı yaklaşık olarak ispat edilmediğini,Müvekkil şirketin iyi niyetli, yetkili hamil konumunda olduğunu, çekin rıza hilafına elden çıktığı, sahte imza ile tedavüle konduğu yönündeki iddianın yerleşik içtihatlar gereği düzgün ciro silsilesini bozmadığı gibi müvekkilin meşru hamil sıfatını da etkilemediğini, Çeki tedavüle koyduğu öne sürülen kişinin, müvekkil şirketin çeki temlik aldığı tarihte davacı şirket bünyesinde yönetici olarak çalıştığı hususu da göz önünde tutulduğunda ihtiyati tedbirin şartlarının gerçekleşmediğini, sırf bu hususun davacının davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ortaya koymasına engel teşkil ettiğini, Davacı kendisinden sonraki cirantaya borçlu olmadığını öne sürmüşse de 6361 sayılı yasanın 9/3 maddesi gereği şahsi nitelikteki bu def'isini müvekkil şirkete karşı ileri sürebilmesinin mümkün bulunmadığını, Teminat karşılığı verilmiş olsa dahi, nitelik olarak haksız ve şartları oluşmamış ihtiyati tedbirden ötürü müvekkilin haklı alacağına kavuşması sürekli olarak geciktiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Dava, menfi ve çeklerin istirdadı istemine ilişkindir. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına itirazın reddi kararının istinafına yöneliktir. Davacı vekili, davaya konu çeklerin şirket çalışanı tarafından zimmete geçirildikten sonra sahte ciro ile piyasaya sürüldüğünden bahisle davalılara borçlu bulunmadığından bahisle menfi tespit, çeklerin istirdadı ve ihtiyati tedbir isteminde bulunmuştur. İlk derece mahkemesinin 14/10/2021 tarihli ara kararı ile; "...henüz ibraz edilmemiş beş çek yönünden İİK 72/2 maddesi uyarınca dava tarihinden önce icra takibine konu edilmemiş olmaları şartı ve davanın tarafları arasında hüküm ifade etmek kaydıyla, davalı tarafından davacı aleyhine işbu davadan sonra ileride başlatılması muhtemel icra takiplerinin tedbiren durdurulmasına; talebe konu 09.09.2021 keşide tarihli 90.000 TL bedelli, 24.09.2021 keşide tarihli 90.000 TL bedelli iki çekin dava tarihinden önce takibe konuldukları anlaşılmakla İİK 72/3 maddesi uyarınca %15'ioranında teminat yatırılması halinde icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine" karar verilmiştir. Davacı vekilinin talebi üzerine mahkemenin 31/05/2022 tarihli ara kararı ile; "... çek seri no'lu 07.10.2021 keşide tarihli 90.000.-TL bedelli ve ... çek seri no'lu 09.10.2021 keşide tarihli 90.000.-TL bedelli 2 adet çek yönünden tedbir kararının kaldırılmasına." karar verilmiştir. İhtiyati tedbir kararına davalı ... Faktoring A.Ş.vekili tarafından itiraz edilmiş, mahkemece 05/05/2022 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir. Karar davalı ... Faktoring A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesinin 31.05.2022 tarihli ihtiyati tedbirin kısmen kaldırılması kararı sonrasında, devam eden ve istinafa konu edilen ihtiyati tedbirin 90.000,00 TL tutarlı beş çek yönünden İİK.72/2 maddesi uyarınca verilen tedbir kararı olduğu görülmüştür. İİK 72/2 maddesinde "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." hükmü gereğince; dosya kapsamına sunulan deliller değerlendirildiğinde henüz icra takibine konu edilmemiş söz konusu beş çek yönünden ilk derece mahkemesi tarafından teminat karşılığında tedbir kararı verilmesinde ve davalının tedbire itirazının reddinde usule aykırılık olmadığından, davalı ... Faktoring A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... Faktoring A.Ş vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı ... Faktoring A.Ş tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile HMK'nun 362/1-f maddesi uyarınca kesin olarak karar verildi.21/09/2022