T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/976 Esas
KARAR NO: 2022/1507 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
NUMARASI: 2022/33 E.
DAVANIN KONUSU: Marka (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 22/09/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP;Tedbir talep eden vekilinin D.İş başvuru dilekçesinde özetle : Müvekkili şirketin tanınmış “...”, “...”, “...", “...” gibi markaların sahibi ve hem Türkiye hem de dünya çapında tütün sektörünün üç lider firmasından biri olduğunu, “...” markasının, Türkiye pazarına ilk olarak 1994 yılında girmiş olup, Eylül 2021 itibariyle %15.7'lik pazar payı ile en önde gelen sigara markası olduğunu, Türkiye' de Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi bulunan toplam 18 çeşit “...” sigarasının bulunduğu, bu bağlamda “...” markasının müvekkili adına TPMK nezdinde ilk tescilinin 10.07.1973 tarihinde ... numarası ile gerçekleştirildiğini, “...” markasının aynı zamanda TPMK nezdinde ... numarası ile tanınmış marka olarak tescilli olduğunu, özel olarak korunduğunu, müvekkilinin Türkiye'de TPMK nezdinde 143 adet marka tescili ve başvurusu bulunduğunu, müvekkiline ait “...” markasının gümrükler nezdinde korunduğunu, “...” markaları için kabul edilmiş ve kayıtlı gümrük başvurularının mevcut olduğunu, bu doğrultuda Öncüpınar Gümrük Müdürlüğü tarafından 24.0120222 tarihli ... sayılı belge ve ekindeki ... sayılı karar ile ... A.Ş. adına işlem gören ... sayılı taşıma belgesi muhteviyatı eşya üzerinde yapılan muayene neticesinde müvekkilinin ... markaları ve geçmiş tarihli ... kullanımlarını tatbik eden, bunlara ayırt edilemez derecede benzer bulunan sigaralar bulunduğunun tespit edildiğini, söz konusu karar ile 4458 sayılı Gümrük sayılı Gümrük Kanunu'nun 57. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca eşyaların 10 iş günü süreyle durdurulmasına karar verildiğini, kararın 21.01.2022 tarihinde taraflarına tebliğ edildiğini, durdurulan eşyaların incelenmesi, fotoğraflanması ve eşyalardan numune alınması hususundaki taleplerinin kabul edildiğini, durdurulan ürünler üzerinde inceleme gerçekleştirildiğini, inceleme sonucunda Gümrük Müdürlüğü nezdinde durdurulmuş olan ürünlere ilişkin edinilen görüntülerin Mahkemeye sunulduğunu, tedbir talebine konu kullanımlarımda doğrudan müvekkilinin "..." kelime markasına yakınlaşıldığı gibi "..." markalı sigaraların dünya çapında tanınmış ve müvekkili ile özdeşleşmiş paket tasarımlarının kopyalanarak taklit edildiğini, müvekkilinin dünya çapında ve 2020 yılındaki mevzuat değişimiyle paket tasarımlarını ortadan kaldırılana kadar da Türkiye'de sergilemiş olduğu "..." ve "..." kullanımlarının doğrudan olarak aleyhine tedbir istenen tarafından "..." ve "..." kullanımlarıyla doğrudan kopyalanarak satılması nedeniyle gerek Gümrük Kanunu'nun 57. maddesi gereği gerekse de müvekkilinin marka hakkına tecavüze ilişkin olarak açacakları davanın etkinliğinin sağlanabilmesi adına SMK'nın 159.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddeleri gözetilerek ... Limited Şirketi adına işlem gören ... Taşıma Belgesi muhteviyatı ve ... TİC. A.Ş. tarafından ihracatı yapılan ve üzerinde "...” ibaresi ya da müvekkilinin tescilli markaları ile tanınmış kullanımlarına benzer görülen her türlü ürünün ihracatının ihtiyaten durdurulmasına ve ürünlere tedbiren el konulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
TEDBİR KARARI; İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 02/02/2022 tarihli 2022/33 D.İş sayılı ara kararıyla; "D.İş başvuru dilekçesi, sunulan ürün, görseller ve uzman görüşü, Ticaret Bakanlığı GAP Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Öncüpınar Gümrük Müdürlüğünün yazıları ile bütün dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde : İhtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği" gerekçesiyle; "6100 sayılı HMK'nun 389-390. maddeleri ile 6769 sayılı SMK'nun 159. maddesi gereğince İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN TAKDİREN 100.000,00 -TL (yüzbintürklirası) nakdi teminat veya aynı miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibrazı şartıyla KABULÜNE - Öncüpınar Gümrük Müdürlüğünün 21/01/2022 tarih ve ... sayılı durdurma kararına konu ... LTD ŞTİ adına işlem gören ... sayılı taşıma belgesi muhteviyatı eşyadaki "..." ibareli ürünlere el konularak, tedbir talep eden tarafından belirlenecek yeddiemine teslimine" karar verilmiştir. Karşı taraf vekilinin tedbir kararına itiraz ettiği, itirazında; müvekkilinin dava konusu markayı ... isimli şirket ile yaptığı lisans sözleşmesi kapsamında kullandığını, söz konusu markanın TPMK nezdinde ... numara ile ... A.Ş adına tescilli olduğunu, müvekkilinin bütün işletme ve gümrük izinlerini de adığını, tescilli marka ile ilgili olarak konulan ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiklerini beyan etmiştir.
TEDBİRE İTİRAZIN REDDİ KARARI; İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 15/04/2022 tarihli 2022/33 D.İş sayılı ara kararıyla;"...Mahkemenin 2022/10 D.İş dosyası, dava dilekçesi, TPMK kayıtları, bilirkişi raporu, mürafaadaki taraf vekillerinin beyanı, yaklaşık ispat koşulu ve bütün dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Aleyhine tedbir kararı verilen - davalı ... ANONİM ŞİRKETİ vekilinin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ilişkin talebinin reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davalılar vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; mahkemenin tedbir kararına itirazların değerlendirilmesi için bilirkişi raporu alınmasına karar verdiğini, bilirkişi tespitine ilişkin 1 haftalık itiraz süresi dolmadan, dosyanın bilirkişilere tevdi edilerek rapor alındığını, mahkemece ... marka kayıtları incelenmeden, tanzim edilen rapor esas alınarak itirazlarının reddine karar verildiğini.-Davada İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi'nin yetkili olmadığını, 6769 Sayılı SMK/156/3. ve 4. fıkrasında, yetkili mahkemenin, davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesi olduğu, davacının Türkiye'de yerleşim yerinin bulunmaması halinde, davanın açıldığı tarihte sicilde kayıtlı vekilin işyerinin bulunduğu yerdeki ve eğer vekillik kaydı silinmişse Kurum merkezinin bulunduğu yerdeki mahkeme olduğunu, davacının adresinin Japonya, müvekkilinin adresinin Lüleburgaz/Kırklareli olduğunu, ... markalı ürünlere Suriye Arap Cumhuriyetine gönderilirken Öncüpınar Gümrük Müdürlüğü ekipleri tarafından Kiliste el konulduğunu, yetkili mahkemenin tedbir kararı vermediğini, hukuka aykırı olarak verilen tedbir kararının kaldırılması gerektiğini.-... markasının 06/07/2004 tarihinde ... başvuru numarasıyla ... A.Ş. Adına tescilli olduğunu, müvekkilini ile inhisari lisans sözleşmesi bulunduğunu, SMK 155. Maddesinin geriye yürütülmesinin 18 yıllık marka ile elde edilen hakların koruma sağlamaması sonucunu doğuracağını, geriye yürümezlik ilkesine aykırı olduğunu.-... markasından sonra tescil edilen davacı markalarının tecavüze uğradığı iddiasının dikkate alınarak tedbir kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, markanın tütün ve tütün mamulleri emtialarında tescilli olduğunu, bilirkişilerin ... markasını dikkate almadan rapor düzenlediğini, sonraki tarihli davacı markaları ve sonraki tarihli tescillerin ve tanınmışlık tespitinin dikkate alınamayacağını.-Müvekkilinin "dahilde işleme izin belgesi", "ihracat izni uygunluk belgesi"nin bulunduğunu, davalı ... Şirketinin sadece nakliyeyi sağlayan şirket olduğun.-... markasının kullanmadığından bahisle Mersin 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2019/265 Esas sayılı dosyasında açılan hükümsüzlük davasında verilen kararın kesinleşmediği, tescilli markanın kullanımının markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil etmeyeceği.-Markalar arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunmadığı, markanın kullanıldığı ürünlerin ülkemizde FSEK 9. Madde de belirtilen kullanım hallerinden "markanın sadece ihracat amacıyla mal veya ambalajlarında kullanılması" halini teşkil ettiğini, ürünlerin pazarı ve tüketicisinin Türkiye'de bulunmadığını, beyanla mahkemenin 15/04/2022 tarihli itirazın reddi kararının kaldırılarak, itirazlarının kabulü ile tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekilinin istinaf dilekçesine cevabında; davalı vekilinin tedbire itiraz dilekçesinde yer verilmeyen itirazlarını ve delillerini, istinaf aşamasında sunamayacağını, itiraz dilekçesinde lisans aldığını ileri sürdüğü ... markasına dayanmadığını, davalının bilirkişi seçimine ilişkin karara itiraz süresinin beklenmeden bilirkişiye dosyanın tevdi edildiğini ileri sürmüşse de, bilirkişi reddi talebinde bulunmadığını, yetki itirazında bulunulmuşsa da, müvekkilinin marka vekilinin ...Limited Şirketi olup adresinin "... Mah. ... İŞM BLK N:... İÇK ... Beşiktaş" olduğunu, davalı taraf ... markası ile ilgili beyanda bulunmuşsa da, kullanımın tescil dışında olduğunu, davalı kullanımındaki harf tasarımları, yazı stili, kuş logosu, mavi kutu, arka plan kutusu ve gri hat kullanarak tescil kapsamından tümüyle uzaklaştığını, korum kapsamının tümüyle dışında olduğunu, lisans sözleşmesinin de istinaf incelemesi dışında olduğunu, müvekkilinin tescilli ve geçmiş tarihli markalarına tecavüz teşkil eden kullanımlarını meşru kılmayacağını, Türk tüketicilerin dikkate alınmaması gerektiğine ilişkin beyanların dikkate alınmaması gerektiğini beyanla istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER;Ticaret Bakanlığı GAP Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Öncüpınar Gümrük Müdürlüğünün ... sayılı durdurma kararında; yapılan işlemlerin 4458 sayılı Gümrük Kanunun 57.maddesi ve Gümrük Yönetmeliğinin 100, 102 ve 104.maddelerine dayanılarak hak sahibince geçerli bir başvuruda bulunulmasını teminen bahse konu (320.000 adet ... ibareli sigaranın) eşyanın işlemlerinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. Ticaret Bakanlığı GAP Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Öncüpınar Gümrük Müdürlüğünün ... sayılı yazısı incelendiğinde, Muratbey Gümrük Müdürlüğünce onaylı işlem görmek üzere Müdürlüğe sevk edilen ... sayılı ihracat refakat belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan ve 17.01.2022 tarihinde Müdürlüğümüz sahasına gelen ...-... plakalı araca ilişkin olarak risk kriterleri çerçevesinde Müdürlüğümüz personeli marifetiyle fiziki muayenesi yapılan eşyalar içerisinde Fikri Sınai Mülkiyet Haklarını ihlale konu olduğu düşünülen ekte yer alan yazıda cins, marka ve miktaları belirtilen eşyalar tespit edilmiş olup, Müdürlükçe alınan 21.01.2022 tarihli, ... sayılı Durdurma Kararı'nda belirtilen eşyaların TPE'de kayıtlı markasının taklit ürünü olup olmadığı hususunda tereddüt hasıl olduğundan hak sahibi temsilcisi olduğunuz ürünler ile alakalı geçerli bir başvurunun yapılmasını teminen gümrük işlemleri durdurulmuştur. şeklindedir. Mersin 3.ASHM nin 2019/265 E. - 470 K ve 31/12/2019 tarihli kararı incelendiğinde: Davacının ... , davalının ... A.Ş, davanın ... tescil numaralı ... ibareli markanın kullanmama nedeni ile iptaline ilişkin olup, davanın kabulüne, davalı adına TPMK nezdinde ... tescil numaralı markanın kullanmama nedeni ile iptaline ve sicilden terkinine karar verildiği, UYAP tan yapılan kontrolde kararın henüz kesinleşmediği görülmüştür. İlk derece mahkemesince tedbire itirazın değerlendirilmesi yönünden alınan 11/04/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; ... marka sigara cinsi bir ürünün bulunmadığı, keza dava dışı ... A. Ş. tarafından Tarım ve Orman Bakanlığından ya da mülga TAPDK - Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan alınmış eski veya yeni tarihli ... isim ya da markası taşıyan bir sigara cinsi ürününün Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi de bulunmadığı, davacı tarafa ait ... dosya numaralı ... ibareli markanın tanınmış markalar siciline kayıtlı olduğu, davacı tarafa ait ve marka sicil inceleme kısmında verilen kelime + şekil markaları dışında asli ibaresi ... olan birçok kelime markasının dava konusu Nice Sınıflandırması kapsamındaki 34. sınıf “tütün ve tütün mamulleri” emtiasında tescilli olduğu, davalılardan ... A.Ş. firması adına yapılan incelemede, dava konusu 34. sınıf “tütün ve tütün mamulleri” emtiasında çeşitli marka tescilleri bulunmakla beraber ..., ... veya benzer şekilde tescilli marka kaydına rastlanmadığı, Davalılardan ... LTD. ŞTİ. firması adına yapılan incelemede marka kaydına rastlanmadığı, davacı vekilinin mürafaa duruşmasında belirttiği ve dava dışı ... TİC A.Ş. firmasından lisans aldığını belirttiği markaya ilişkin herhangi bir sicil kaydının gözükmediği ayrıca Mersin 3.ASHM nin 2019/265 E. - 470 K. sayılı kararınca markanın iptal edilmiş olduğu, kararın kesinleşip kesinleşmediği hakkında veri bulunmadığı, bununla beraber, karar kesinleşmiş olsa da sicile henüz işlenmediği, taraf markalarının yüksek görsel benzerliği, kısmi işitsel benzerliği, kavramsal benzerliği, markaların aynı sektöre işaret etmesi, taraf markalarının kapsamlarındaki emtiaların aynı olmaları aynı alıcı kitlesine hitap etmeleri aynı ihtiyaçları karşılamaları önceki markanın ayırt edici niteliği birlikte ele alındığında tüketici sonraki markayı önceki markanın yeni bir varyasyonu veya önceki markanın yenilenmiş bir hali olarak algılayabileceğinden kaynaklı markalarının karıştırılma ihtimali olduğu, nihai tüketiciler nezdinde gerek malların gerekse de müteşebbisinin kaynağı açısından yanlış kanaatler uyandırabileceği ve bunların aynı yerden piyasaya sürüldükleri yönünde çağrışım yapabileceği sadece alıcıların belirli bir mal yerinde başka bir malı almak istediklerinde değil, alıcıların malların birbirinden farklı olduklarını anlamalarına rağmen bunların kaynağının aynı işletme olduğunu veya malları sunanlar arasında idari veya ekonomik bağlılık olduğuna inanabilecekleri bunun da iltibas ihtimali yaratacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
G E R E K Ç E: Davacı tarafça tescilli markalarından kaynaklanan haklarına dayanarak açılan, marka haklarına tecavüz fiilinin tespiti, meni, refi ve marka hakkına tecavüz ile haksız rekabetten kaynaklanan maddi durumun ortadan kaldırılması talepli davada; ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş, davalı vekili tedbire itirazın reddi kararı üzerine istinaf başvurusunda bulunmuştur.Marka tescil kayıtlarından davacı adına ... ibareli ... başvuru numaralı tanınmış marka kaydı ile, ... , ..., ..., ..., ... ibareli ambalaj markalarının tescilli olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafa ait 320.000 adet ... ibareli sigara ürününün, Ticaret Bakanlığı GAP Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Öncüpınar Gümrük Müdürlüğünde, gümrük işlemleri yapıldığı sırada, davacı markaları ile benzer olduğundan bahisle, gümrük işlemlerinin geçici olarak durdurulduğu, mahkemece 02/02/2022 tarihinde, teminat karşılığında ürünlere el konularak yeddiemine teslimine ilişkin tedbir kararı verildiği anlaşılmıştır.Davalı vekili tedbire itiraz duruşmasında ... markasını, marka sahibi dava dışı şirket ile yapılan inhisarı lisans sözleşmesi kapsamında kullanıldığını ileri sürmüştür. Dosyada bulunan TPMK tescil kaydı örneğinden, 06/07/2004 başvuru tarihli ... markasının 34. Sınıfta, "tütün; işlenmiş veya işlenmemiş tütün, sigaralar..." emtialarında, ... A.Ş. Adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça markanın kendileri tarafından, marka sahibine karşı markanın kullanılmaması nedeniyle açılan davada, Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 31/12/2019 tarihli 2019/265 E, 2019/470 K sayılı kararıyla kullanılmadığından bahisle hükümsüzlüğüne karar verildiği ancak kararın kesinleşmediği ileri sürülerek, ilam örneği ibraz edilmiştir. Davalı tarafça tedbir kararının yetkisiz mahkeme tarafından verildiği ileri sürülmüşse de, ilk derece mahkemesince yetki itirazı konusunda henüz karar verilmediğinden bu aşamada yetki itirazı incelenmemiştir. Davalı tarafça kullanılan markalar arasında benzerlik bulunmadığı ileri sürülmüştür. Markaya tecavüz ve haksız rekabet eylemine konu ürünlerin sigara ürünü olduğu anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince iki kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak karar verildiği anlaşılıyorsa da, alınan raporun yeterli inceleme içermediği, iltibas ihtimali değerlendirilirken, sigara ve tütün mamullerini kullanan tüketici kitlesi, sigara ürününün satın alma şekli gibi faktörlerin değerlendirilmediği anlaşılmıştır. Davalı tarafça üçüncü kişi adına tescilli markaya ve lisans sözleşmesine dayanıldığı, marka tescil kayıtlarının celp edilmeden tedbir talebinin değerlendirildiği, tarafların dayandığı markaların başvuru tarihlerinin tespit edilmediği, SMK 155. Maddenin uygulama koşullarının bulunup bulunmadığı, davalının markayı tescil edildiği şekilde kullanıp kullanmadığının değerlendirilmediği, eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın taraflarca dayanılan marka tescil kayıtları getirtilerek, dairemizce işaret edilen hususlarda ek rapor yada yeni bir heyetten rapor alınarak tedbir kararına itirazın değerlendirilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-Davalılar vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince İSTANBUL 3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 15/04/2022 tarihli 2022/33 D.İş. sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemizin kararında işaret edilen hususlarda yargılamaya devam edilerek tedbire itiraz hakkında karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4-İstinaf yargılaması yönünden; -Davalılar vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması sırasında davalılar tarafından sehven yatırıldığı anlaşılan 1 adet istinaf kanun yoluna başvurma ve harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine, -İstinaf yargılaması sırasında davalılar tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 64,80 TL tebligat ve posta giderinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 22/09/2022 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.