T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/2740 Esas
KARAR NO: 2019/2529
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/11/2016
NUMARASI: 2015/215 E. - 2016/631 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 15/11/2019
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunu, bu kapsamda ... Bankası TAO Amasya-Merzifon Şubesine ait, ... nolu, ... hesap numarasına bağlı, 07/01/203 basım tarihli, 5.000,00-TL bedelli, 30/06/2014 keşide tarihli, keşidecisi ... olan çeki davalıdan aldığını, daha sonra çeki cirolamak istediğini fakat bulamadığını, bu nedenle İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/85 Esas sayılı dosyasından çekin iptaline ilişkin talepte bulunduğunu ve ilanların yapıldığını ve çekin iptaline karar verildiğini fakat İstanbul .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından çekle ilgili olarak takip başlatıldığını, kambiyo senedine dayalı takip talebinde bulunulabilmesi için kambiyo senedi unsurlarının bulunması gerektiğini, çekteki ibraz şerhinde tarih bulunmadığından çekin kambiyo senedi vasfı olmadığını, İstanbul 6.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/868Esas, 2014/816 Karar sayılı dosyasında; ... ve ... Tic AŞ nin açtığı davada takibin iptali kararı verildiğini, çekin iptali kararı nedeni ile artık çek hükmünde olmadığını, çek iptal dosyasında üç ilan yapılmış olmasına rağmen davalının mahkemeye müracaat etmediğini, ayrıca çekin arkasına banka tarafında ödeme yasağına ilişkin kaşe vurulduğunu belirterek davanın kabulü ile müvekkilinin söz konusu icra dosyasından borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 2.850TL'nin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin ibraz süresi gelmiş olmasına rağmen ödenmediğini, bunun üzerine icra takibine başlanıldığını, açılan davanın haksız ve hukuki dayanaklardan yoksun olduğunu, davacının ciranta olduğunu, çek üzerindeki imzaya da itiraz etmediğini, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/85 Esas, 2014/185 Karar sayılı kararının, takip tarihinde kesinleşmemiş olduğunu, çekin kambiyo vasfına haiz olduğunu, belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: Mahkemece; Kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğu, senetteki alacağın aksinin aynı kuvvet ve mahiyetteki delillerle kanıtlanması gerekmediği, davacı tarafça bu yönde herhangi bir delil ibraz edilemediği belirtilerek davanın reddine, davacının kötü niyetli olduğu kesin olarak tespit edilemediğinden tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davalarında ispat yükünün davalıda olduğunu, müvekkilinin 5.000 TL bedelli çeki kaybettiğini, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/85 Esas sayılı dosyasında çek iptal davası açıldığını ve mahkemece çekin iptaline karar verildiğini, mahkemenin bu hususu değerlendirmediğini, çekin makul bir sebep olmadan cirolandığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğuna ilişkin mahkeme gerekçesinin yerinde olmadığını, çekle ilgili savcılığa şikayet yapıldığını, cirantaların dinlenilmesinin istenildiğini ancak talep ve itirazların neticesiz kaldığını, mahkemenin şikayet olmadığına ilişkin kabulünün hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İNCELEME:- İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/85 Esas sayılı dosyasında davacı tarafından; ... Bankası TAO Amasya-Merzifon Şubesine ait, ... nolu, 5.000,00-TL bedelli, 30/06/2014 keşide tarihli, keşidecisi ... olan çekin zayi nedeniyle iptalinin talep edildiği, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/85 Esas, 2014/185 Karar sayılı ve 10/07/2014 tarihli ilamı ile davanın kabulü ile çekin iptaline karar verilmiştir.- Dava konusu İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dava konusu çeke dayalı olarak davalı tarafından ... San.ve Tic. Ltd. Şti., ... San. Tic. A.Ş., ... ve dosyamız davacısı olan ...-... aleyhine 16/07/2014 tarihinde icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.- Takip talebi ekindeki dava konusu çek fotokopisi incelendiğinde; ...Bankası TAO Amasya-Merzifon Şubesine ait, ... nolu, 5.000,00-TL bedelli, 30/06/2014 keşide tarihli, keşidecisi ... lehtarı ... San. Tic. A.Ş., ... San.ve Tic. Ltd. Şti olduğu, sonrasında sırasıyla ...-.... tarafından ciro edildiği ve son hamilin davalı ... olduğu anlaşılmaktadır.
GEREKÇE:Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin ilkeler dikkate alınarak inceleme yapılmıştır.Somut olayda; davalı vekili tarafından ihtiyati haciz kararına dayalı olarak takip başlatılmış olup takip kambiyo senedine dayalı olup icra müdürlüğünce 10 örnek ödeme emri düzenlenerek karşı tarafa tebliğe çıkarılmıştır. Öncelikle takibe konu senedin kambiyo senedi niteliğinde olup olmadığının incelenmesi gereklidir. 6102 Sayılı TTK'nın 808/1. maddesine göre; "Çekin, süresinde muhatap bankaya ibraz edildiği, ibraz günü de gösterilmek suretiyle çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla tespit edilmelidir. Aksi takdirde alacaklı müracaat hakkını kaybeder."İhtiyati haciz kararına dayalı olarak kambiyo senedine özgü haciz yolu ile takip başlatılması mümkün ise de; takibe konu çekte TTK'nın 808. maddesinde yer aldığı üzere ibraz tarihi bulunmamaktadır. İbraza ilişkin tarih ve şerh şekli bir unsur olup, başka bir delille ispatlanmak suretiyle şekli eksikliğin giderilmesi mümkün olmadığından davalı, TTK'nın 808. maddesi gereğince kambiyo senedi niteliğinde olmayan çek yönünden müracaat hakkını kullanamayacaktır. Davacı, bonoda keşideci değil, lehtar konumunda olup taraflar arasında temel ilişki/ciro bulunmadığı, temel ilişki olmayan ciranta yönünden çekin yazılı delil başlangıcı niteliği taşımadığı dikkate alındığında davanın kabulü gerekliyken reddine karar verilmesi hatalıdır. Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2016 gün ve 2015/215 Esas, 2016/631 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile kararın kaldırılmasına, davalı tarafından davacı aleyhine yürütülen İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takibin dayanağı olan çekten dolayı davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası davacıdan tahsil edilmiş olan 2.850,00 TL'nin davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine, 4-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;-Alınması gerekli 341,55 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 85,39-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 256,16-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,-Davacı tarafça yapılan 100,00 TL posta masrafı, 85,39 TL nisbi harç ile 27,70 TL başvuru harcı ki toplam; 213,09 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve taktir olunan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 85,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 44,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 129,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 15/11/2019 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.