T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2019/1611 Esas
KARAR NO: 2021/1798 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/09/2018
NUMARASI: 2014/597 E. - 2018/853 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 21/10/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket yetkilisinin dilekçe ekinde sureti sunulan ... Bankası Yedpa Şubesi'ne ait ... numaralı çek yaprağının 14.000,00-TL bedel ve 30/09/2012 tarihiyle ... Tic. - ... emrine düzenleyerek, bu çeki ticari ilişkisine istinaden ...'ye verdiğini, ancak kimlikleri meçhul kişi ya da kişiler tarafından işbu çekin sahtesi üretilerek ve bu sahte çek yaprağı üzerine 01/07/2012 tarihi ve 42.300,00-TL bedel yazılarak müvekkili şirket kaşesi kullanılmaksızın sahte imza ile çekin tedavüle çıkartıldığını, davalılardan ... Ltd. Şti'nin işbu sahte çeki ... A.Ş. Mersin Çamlıbel Şubesine tahsil için ibraz ettiğini, ... A.Ş takas merkezinde sahte çekin arka yüzüne karşılıksızdır şerhi yazıldığını, çekin üzerindeki hiçbir imza ve yazının müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin ... haricindeki diğer davalılar ile her hangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, inceleme yapıldığında da bu hususunun ortaya çıkacağını, çeki düzenleyen veya düzenleyenler hakkında 04/07/2012 tarihinde Ümraniye Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu ve soruşturmanın Ümraniye Cumhuriyet Başsavcılığı'na 2012/16044 soruşturma sayılı dosyasında sürdüğünü belirterek, öncelikle sahte çeke dayalı olarak müvekkili aleyhine başlatılacak takiplerin dava sonuçlanıncaya kadar durdurulmasına ve çek sebebiyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAPLAR:Davalı ... Ltd. Şti. yetkilisi cevap dilekçesinde; şirketinin inşaat malzemeleri ticareti ile faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, söz konusu çeki ... isimli kişiden olan alacağı ve inşaat malzemelerinin peşinatı olarak aldığını, kusurunun bulunmadığını, davacının iddia ettiği hususları bilmesine imkan olmadığını, iyi niyetli 3. Kişi konumunda olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini mahkeme aksi kanaatte ise aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesini talep etmiştir. Davalı şirket vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ; aynı hususlar doğrultusunda davanın reddinin talep edildiği ve iyi niyetli 3. Kişi konumunda olan müvekkili şirket aleyhinde açılan dava sebebiyle davacının çek bedelinin %40'ından aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi talep edilmiş, Davalı ... cevap dilekçesinde; dava konusu çeki ... isimli şahıstan aldığını, kusurunun bulunmadığını, iddia edilen hususları bilmesine imkan olmadığını, savcılık soruşturmasının bekletici mesele yapılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde; dava konusu edilen çekin arkasında bulunan adına yapılmış cirodaki yazı ve imzanın kendisine ait olmadığını, davacı şirket ile ticari ilişkisi bulunması sebebiyle bu ilişkiye istinaden davacı tarafından kendisine 30/09/2012 tarihli ve 14.000,00-TL bedelli çekin verildiğini, yapılacak inceleme ile ikiz olarak üretilen çekin üzerindeki imza ve yazıların kendisine ait olmadığının ortaya çıkacağını belirttiği görülmüştür. Davalı ...'a usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya yanıt vermediği görülmüştür.
MAHKEME KARARI: İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 19.09.2018 tarihli 2014/597 E. - 2018/853 K. sayılı kararıyla; "Davanın kabulü ile, Davacının sahte olduğu tespit edilen ... Bankası A.Ş. Yedpa Şubesi'ne ait, 01/07/2017 keşide tarihli, 42.000,00-TL bedelli, Lehtarı ... olan, ... numaralı ikiz çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, Şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine," karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davalı ... Ltd.şti vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu çeki, ...'dan olan alacağından dolayı ciro ile aldığını, iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, çeki alırken bankaya çeki sorduğunu, güvenilir olduğunu bankadan öğrendikten sonra aldığını, çekteki ciroların ve çekteki imzanın gerçek olup olmadığını bilmesinin mümkün olmadığını, çekin müddetinde bankaya ibraz edilerek arkasına karşılıksız kaşesi atıldığını, eğer çekteki keşideci imzası ile ... imzaları sahte olsa idi, çekin banka tarafından alıkoyulacağını. -Mahkemenin tüm delillerini toplamadan, aynı hesaptan keşide edilen çeki getirtmeden bilirkişi incelemesi yapıldığını, mahkemenin ara kararında '' Aynı seri numarasını taşıyan 14.000,00 TL bedelli çekin 2 ATM nin 2012/877 esasına gönderildiği ancak çekin ... teslim edildiğinin bildirildiği, çekin bulunamadığına yönelik cevap verildiği anlaşıldı.'' denilmesine rağmen bu çekin getirtilerek, mukayeseli inceleme yapılmaksızın karar verildiğini. -Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında çekteki imzanın kati olarak davacıya ait olup olmadığının tespit edilemediğini, yeniden inceleme yapılmadan davanın kabulüne karar verildiğini beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin istinaf dilekçesine cevabında; dava konusu çekin sahtecilik ürünü olduğunu, üzerindeki yazı ve imzaların müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, dosya kapsamındaki tüm delillerle, çek muhtevasındaki matbu ibarelerin Banka Şubesi-Hesap Numarası-Çek Numarası vb. İbarelerin silinti-kazıntı gibi fiziksel yöntemlerle ortadan kaldırılarak yeniden yazıldığını, çekte tahrifat yapılarak sahte olarak üretildiğini, çek üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığının ispatlandığını, daha önce kullanılmış ve ödenmiş çekin sahtesinin üretildiği açıkça ispatlandığından davalının istinaf taleplerinin reddi gerektiğini beyan etmiştir.
DELİLLER: İlk derece mahkemesince, dava konusu çekin üzerindeki yazı ve imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı hususunda grafolog bilirkişi Dr. ...'den alınan 24.03.2014 tarihli bilirkişi raporunda; çekin sahte olmadığı, orijinal çek yaprağı olduğu, çekin üzerindeki matbu yazılan yazıların fiziksel yöntemlerle değiştirildiği, çekin ön ve arka yüzündeki imza ve yazıların davacı şirket yetkilisi ...'a ait olduğunu gösterir bulguların tespit olunmadığı beyan edilmiştir. Mahkemece Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesin'den alınan 29/02/2016 tarihli ... numaralı raporda; dava konusu edilen çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisi ...'un eli ürünü olup olmadığı hususunun kolay imza olması sebebiyle tespit edilemediği çek üzerindeki ibarelerin altındaki yazıların fiziksel yöntemlerle silinerek mevcut yazıların tahrifen bulundukları yere yazıldıkları yönündeki kanaat ve bankaya yazılan yazı cevabında dava konusu çekin asıl olmadığı, ikiz çek olarak üretildiği belirtildiğinden anılan raporlardaki sahte çek üzerindeki imza ve yazının davacıya ait olup olmadığının tespit edilemediği beyan edilmiştir. Dava dışı ... Bankası Yedpa Şubesin'in 10/03/2015 tarihli yazı cevabında , dava konusu edilen sahte çekin aslı olan 14.000,00-TL bedelli çekin müşteri tarafından bankaya teslim edildiği, çekin mahkemenin talebi üzerine İstanbul Anadolu 12. İcra Mahkemesine gönderildiği, sahte çekin takas sistemi ile sorulduğunda sahteliğinin tespit edildiği bildirilmiştir. Mahkemece çek aslının İstanbul Anadolu 12. İcra Mahkemesinden sorulduğu, bulunamadığının bildirildiği anlaşılmıştır. Dava dışı ... Bankasına yazılan yazıya anılan bankaca verilen 06/12/2012 tarihli 13969 muhabere numaralı cevapta çek görüntüsü gönderilerek aslının bankada olmadığı ve hamile iade edildiği beyan edilmiştir. Sahte olduğu ileri sürülen, davaya konu, çek aslının davalı ... Ltd. Şti. Tarafından davacı aleyhine başlatılan Mersin ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında müdürlük kasasına alındığı anlaşılmış, mahkemece celp edildiği anlaşılmıştır. Kapatılan Ümraniye Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/16044 soruşturma numaralı dosyasında, davacı şirketin şikayeti üzerine, ... ve ... hakkında "Resmi Belgede Sahtecilik ve Nitelikli Dolandırıcılık Suçundan dolayı başlatılan soruşturmada; alınan bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu edilen çekin ön yüzü üzerinde atılı keşideci imzası ve keşideye ait el yazıları ile arka yüzü üzerindeki birinci ve ikinci ciranta imzalarının şüphelilerin eli ürünü olmadığı yönündeki rapor dikkate alınarak söz konusu davalılar ile ilgili başlatılan soruşturmanın takipsizlik kararı ile neticelendiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamında bulunan ve orijinal çeke ait olduğu anlaşılan fotokopi belgeden, asıl çekin ... Yedpa Şubesi'nden verildiği, çekin keşidecisinin ... Ltd. Şti., lehtarın ... Ticaret (...) olup, 30/09/2012 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 14.000 TL bedelli çek olduğu, davaya konu çekin ise yine ... Yedpa Şubesi'nden verildiği, çekin keşidecisinin ... Ltd. Şti., lehtarın... olup,01/07/2012 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 42.300 TL bedelli çek olduğu, her iki çek fotokopisinden, çek numarasının ve çekin verildiği hesap numarasının aynı olduğu anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E: Çekin sahteliği ve imza inkarına dayalı menfi tespit davasında, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılardan ... Ltd.şti vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde, müvekkilinin çeki iyi niyetli olarak iktisap ettiğini, orijinal çekin aslının getirtilerek mukayeseli olarak inceleme yapılmadan karar verildiğini ve mahkemece alınan bilirkişi raporlarında imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığının kati olarak belirlenmediğini ileri sürmüştür. İmza inkarı mutlak defi olup, herkese karşı ileri sürülebileceğinden, davalı savunmasının ancak kötüniyet tazminatı talebinin değerlendirilmesinde dikkate alınması mümkün olduğundan ve mahkemece de davacı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmediğinden, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Mahkemece grafolog bilirkişiden alınan rapor ile Adli Tıp Kurumu'ndan alınan raporda; çekteki keşideci imzasının , teşhise götürecek önemli karakteristik materyal içermeyen, karalama tarzında , tersimi basit, taklidi kolay imza olması nedeniyle, imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığının tespit edilemediği, " çekte "...-...-... ŞUBESİ- ...-...- ...- ...- DIŞ TİCARET" ibarelerinin altındaki yazıların fiziksel yöntemlerle silinerek mevcut yazıların tahrifen bulundukları yere yazıldıkları" tespit edilmekle, davaya konu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğu tespit edilemediğinden ve çekin tahrifat yapılarak oluşturulduğu anlaşılmakla, mahkemece davanın kabulüne, davacının davaya konu çek nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiş, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 2.869,00 TL nispi harçtan, peşin alınan 762,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.106,40 TL eksik harcın davalı ... LTD.ŞTİ.den alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 20,00 TL (posta-teb-müz) masrafının ... LTD.ŞTİ.'den alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 21/10/2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.