T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2019/1445 Esas
KARAR NO: 2021/2153 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/03/2019
NUMARASI: 2018/754 E., 2019/332 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 22/12/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili; müvekkili şirket yetkilisi ...'ın ikamet adresinde 23/12/2018 tarihinde hırsızlık meydana geldiğini, hırsızlık sonunda müvekkiline ait çok sayıda boş çek yaprakları ile müşteri senetlerinin çalındığını, konuyla ilgili polis karakoluna şikayette bulunduklarını, bu hırsızlık olayında dava konusu 30/07/2018 tarihli 21.000 TL bedelli çekin de çalındığını, çekin doldurularak takibe konulduğunu, çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını belirterek müvekkilinin çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, çekin davalılardan alınarak müvekkiline iadesine ve % 20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili; çekin müvekkili şirkete ... Ltd. Şti.tarafından faktoring sözleşmesi uyarınca müvekkiline ciro ve teslim edildiğini, yapılan faktoring işleminin mevzuata uygun olduğunu, şahsi defilerin müvekkiline yöneltilemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir. Mahkemesince toplanan delillere göre; "İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına konu edilen dava konusu çekte keşideci olarak davacı şirket adına atılan imzanın davacı şirket temsilcisine ait olmadığı, söz konusu çekin şirket temsilcisinin konutunda meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda boş çek yaprağı olarak çalınıp imzalanmak suretiyle tedavüle sokulduğu, çekteki imzanın davacı şirket temsilcisine ait olmaması nedeniyle sahtelik iddiasının mutlak def'i olduğu, mutlak def'inin herkese karşı ileri sürülebileceği, bu nedenlerle dava konusu çekten dolayı davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine, çekin istirdadına ilişkin talebin ise TTK 792.maddesinde ön görülen istirdat koşulları gerçekleşmediğinden bu hususa ilişkin talebin reddine karar vermek gerektiği" gerekçesiyle davacı tarafın menfi tespit talebinin kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına konu edilen ... Kapalıçarşı Şubesine ait 30/07/2018 keşide tarihli 21.000-TL'lik ... nolu çekten dolayı davacı ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın dava konusu çekin istirdadına yönelik isteminin reddine, dava konusu çek aslının ilgili İcra Müdürlüğüne iadesine, karar verilmiş, kararı davacı vekili istinaf etmiştir. Davacı vekili istinafında; müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedildiğini, kararın bu yönden kaldırılmasını istediklerini, ayrıca kötü niyet tazminatı taleplerinin incelenmediğini, bu konu hakkında olumlu ya da olumsuz karar verilmediğini, çek üzerinde müvekkilinin kaşesi ve şirket yetkilisinin adının bulunmadığını, konuyla ilgili gerekli girişimlerde bulunduklarını, davalı ... şirketinin mevzuata uygun hareket etmediğini, fatura tutarı ile çek bedelinin birbirini tutmamasına rağmen çeki iktisap ettiğini, iktisabında kötü niyetli olduğunu bildirmiştir. Dava konusu çekin 30/07/2018 tarihli, 21.000 TL bedelli, keşidecisinin davacı, lehtarın davalı ... TİC -..., sonraki cirantanın davalı ... LTD. ŞTİ olduğu, bu cironun altında ise bir şerh bulunduğu, ancak şerh içeriğinin tam okunamadığı anlaşılmıştır. Dava konusu yapılan ... Kapalıçarşı Şubesine ait 30/07/2018 keşide tarihli 21.000-TL'lik çek aslının 18/03/2019 tarihli duruşmada incelendiği ve mahkemenin çekte keşideci davacı şirket adına atılan imza ile iş bu dava dosyasında mevcut davacıya ait vekaletnamedeki imza ve HMK 211.md gereğince davacı şirket temsilcisinin duruşma tutanağına alınan imzasının tamamen farklı olduğu, çekteki imzanın davacı şirket temsilcisine ait olmadığı HMK 211/1-a maddesi gereğince dava konusu çekin davacı şirket yönünden sahte olarak düzenlendiği hususunun kabul edildiği görülmüştür. Hüküm fıkrasının 8.bendinde reddedilen istirdat talebi yönünden davalı ... yararına 2.725,00 TL vekalet ücretine hükmedildiği, davacının talep ettiği kötü niyet tazminatı konusunda ise olumlu olumsuz bir karar verilmediği görülmüştür.
GEREKÇE: Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası ve çekin istirdatı talebine ilişkindir. Davalı ... davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, takip ve dava konusu çekteki imzanın davacı şirket temsilcisine ait olmadığından davacının menfi tespit talebinin kabulüne, ancak istirdat talebinin reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili istinaf etmiştir. Davacı vekilinin istinafı, kötü niyet tazminatı taleplerinin değerlendirilmediği ve müvekkili aleyhine vekalet ücreti hükmedilmesine yöneliktir. Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılar aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir ancak mahkemece bu talep değerlendirilmemiştir. Bu talep yönünden olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu yönden davacı vekilinin istinaf talebi yerindedir. Bu husus Dairemizce değerlendirilmiş olup kötü niyet tazminatı İİK'nun 72/4 maddesi uyarınca takip haksız ve kötü niyette ise davacı borçlu lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekir. Dolayısıyla kötü niyet tazminatı sadece takip yapan taraftan istenebilir. Somut olayda davalı ... çeke ciro yoluyla hamil olduğundan takibinde kötü niyetli olduğundan bahsedilemeyecektir. Öte yandan çekte ciranta konumunda olan diğer davalılar İİK'nun 72/4 maddesindeki kötü niyet tazminatıyla sorumlu tutulamayacaklardır.Bundan başka davacı taraf, davasında çekin istirdatını da istemiş ise de, ilk derece mahkemesince isabetle belirtildiği üzere çekin istirdatı koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, bu talep reddedildiğinden bu talep yönünden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Açıklanan bu yön itibariyle davacı vekilinin istinaf talebi yerinde değildir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü kısmen reddi gerekmiş ve kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: Davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULUNE, KISMEN REDDİNE, 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 18/03/2019 tarihli 2018/754 E. - 2019/332 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Davacı tarafın menfi tespit talebinin KABULÜ ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına konu edilen ... Kapalıçarşı Şubesine ait 30/07/2018 keşide tarihli 21.000-TL'lik ... nolu çekten dolayı davacı ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin borçlu olmadığının TESPİTİNE, 3-Davacı tarafın dava konusu çekin istirdadına yönelik isteminin REDDİNE, 4-Dava konusu çek aslının ilgili İcra Müdürlüğüne iadesine, 5-Koşulları bulunmadığından davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE, 6-İlk derece yargılaması yönünden; a-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 1.434,51-TL ilam harcından peşin alınan 358,63-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.075,88-TL harcın davalılardan alınarak Hazine'ye irat kaydına, b-Davalıya yükletildiği halde davacı tarafından davanın açıldığı tarihte peşin olarak yatırılan 358,63-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, c-Davacı tarafından yapılan 201,60-TL (Yargılama gideri ayrıntısı "Tevzide dava açma gideri: 41,10-TL, tebligat-posta gideri: 160,50-TL, bilirkişi ücreti: .-TL, keşif harcı-araç ücreti, . -TL) yargılama giderinden, kabul-ret oranına göre 100,80-TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, d-Davacı vekili için menfi tespit talebi yönünden AAÜT'ne göre belirlenen 2.725,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, e-Davalı ... A.Ş vekili için istirdat talebi yönünden AAÜT'ne göre belirlenen 2.725,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine, 7-İstinaf yargılaması yönünden; a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine, b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 121,30 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 91,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 212,30 TL'nin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine, c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde talepleri halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/12/2021