T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2019/1176 Esas
KARAR NO: 2021/2194
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/12/2018
NUMARASI: 2016/74 E. - 2018/1269 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma hakkında icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu çekin müvekkil şirket tarafından ... Ltd. Şti. lehine keşide edildiğini, takibe konu çekin hamil ... Tekstil elindeyken çalındığını, hırsızlık fiili hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2015/126048 soruşturma sayılı dosyası soruşturma başlatıldığını, ayrıca hamil tarafından çekin iptali için İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1014 E sayılı dosyası ile dava açılarak ödeme yasağı alındığını, çekin arkasındaki ilk ciranta ... Tekstil kaşesi ve imzasının sahte olduğunu, icra takibine konu çekin hamili ... Tekstil imzasının sahte olması nedeniyle oluşan ciro kopukluğunun müvekkillerin sorumluluğunu ortadan kaldırdığından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına konu yapılan icra takibinin dolayısıyla müvekkil firmanın davacıya borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin abisi ile birlikte oto alım-satımı ile iştigal olduğunu, her ay onlarca çek ile işlem yaptığını, davaya konu çeki incelendiğini, ciro silsilesinde herhangi bir sorun görmeden çeki kendinden önceki hamilden cirantadan kabul ettiğini, keşidecinin zararına hareket etmesinin söz konusu olmadığını, haksız davanın reddine müvekkil lehine %20'den aşağı olmamak üzere tazminatına, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28.12.2018 tarih ve 2016/74 Esas - 2018/1269 Karar sayılı kararıyla; "... davacının imzasını inkar etmediği çekin keşidecisi olduğu, dava dışı ... Tekstil’in cirosunun sahte olması halinde sadece bu şirketin borçtan kurtulacağı, imzaların istiklali gereğince dava dışı ... Tekstil’nin cirosunun sahte olması halinde sadece bu şirketin borçtan kurtulacağı, davalının çeki şeklen düzgün, ciro silsilesine güvenerek iktisap ettiği, davacının imzaların istiklali gereğince çekte keşideci olarak attığı imzadan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; "Çekin dava dışı lehtar ... Tekstil şirketi elindeyken çalındığını, bu konuyla alakalı savcılık soruşturması ve çek iptali davasında ödeme yasağı kararının bulunduğunu, Çekin arkasındaki ilk ... Tekstil şirketi adına atılı ciranta imzasının sahte olduğunu, ... Tekstil tarafından İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/184 Esas sayılı dosyası ile açtığı istirdat davasının kabul edilerek çek aslının bu şirkete teslim edildiğini, Çekin artık davalının elinde olmadığını, mahkeme kararıla gerçek hamili olan .. Tekstil'e verildiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
DELİLLER: *İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/184 E. - 2018/1061 K. sayılı dosyası. (Davacı ... Tekstil... Ltd. Şti., davalı ...' yönelik çekin istirdadı davası. Yargılama sonunca 10.12.2015 keşide tarihli ve 25.000,00 TL bedelli çekteki imza sahteciliği nedeniyle davanın kabulüne, çekin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm 26.11.2018 tarihinde kesinleşmiştir.) *İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası. (Davalı tarafından davacı ve diğer borçlulara yönelik 10.12.2015 keşide tarihli ve 25.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak başlatılan icra takibi.)
GEREKÇE: Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. Davacı, takibe konu çekin keşidecisi olduğunu, çekin dava dışı lehtar ... Tekstil adına düzenlendiğini, çekin lehtarda iken çalındığını, davalının meşru hamil olmadığından bahisle menfi tespit isteminde bulunmuş; davalı taraf iddiaları kabul etmeyerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi tarafından, "... davacının imzasını inkar etmediği çekin keşidecisi olduğu, dava dışı ... Tekstil’in cirosunun sahte olması halinde sadece bu şirketin borçtan kurtulacağı, davalının çeki şeklen düzgün ciro silsilesine güvenerek iktisap ettiği, davacının imzaların istiklali gereğince çekte keşideci olarak attığı imzadan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine" karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Türk Ticaret Kanunu'nun 677. maddesi hükmüne göre, ticari senetteki geçersiz imza sadece kendisi yönünden hükümsüzlük sonucu doğurur. Senetteki her imza diğerlerinden bağımsız olarak sadece imza sahibini bağlar. İmzaların bağımsızlığı ilkesi, poliçeye atılı her geçerli imzanın (keşidecinin, cirantanın, avalistin, kabul eden muhatabın imzası gibi) sahibini bağladığını, geçersiz imzaların sahiplerinin sorumlu tutulmamasına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder. Kural olarak geçerli imzaların sahipleri, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamazlar. Somut olayda davacı keşideci imzasını kabul etmekle birlikte, davalının çekin meşru hamili olmadığını iddia etmektedir.Dava dışı lehtar ... Tekstil şirketinin davaya konu çekin istirdadı talebiyle davalıya karşı açmış olduğu dava (İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/184 Esas - 2018/1061 Karar) sonunda davanın kabulüne, davamıza da konu olan 10.12.2015 keşide tarihli ve 25.000,00 TL bedelli çekteki çekin davalıdan alınarak lehtara verilmesine karar verilmiş, hüküm 26.11.2018 tarihinde kesinleşmiştir. Anılan mahkeme kararı uyarınca davalının çekin meşru hamili olmadığının kabulü zorunlu olduğundan, davacının çekteki sorumluluğunun ancak çekin meşru hamiline karşı devam ettiği gözetilerek davanın kabulü yerine reddine karar vermesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/12/2018 tarih, 2016/74 E. - 2018/1269 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın kabulü ile; İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ve takibin dayanağı olan 10/12/2015 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çek kapsamında davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine, 4-Alınması gereken 1.707,75 TL harçtan, peşin alınan 426,94 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.280,81 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 29,20 TL başvurma harcı, 426,94 TL peşin harç ile 138,10 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 594,24 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-İstinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine, 8- İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 121,30 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 22,13 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 143,43 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 10-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.23/12/2021