T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/887 Esas
KARAR NO: 2021/2057 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/02/2021
NUMARASI: 2020/903 E. - 2021/169 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 02/12/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı tarafın Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Talimat sayılı dosyası üzerinden haciz ve muhafaza işlemi yaptığını, bu muhafaza sonunda alınan menkullerin alacaklı vekili ile müvekkil arasında imzalanan ücret sözleşmesi uyarınca günlük 72 TL bedelle müvekkiline teslim edildiğini, davalının menkul malları satışa çıkarmadığını veya yediemin değişikliği yapmadığını, bu nedenle 210 günlük alacağa tekabül eden 15.120,00 TL bedel üzerinden icra takibine geçildiğini, davalı tarafın itiraz dilekçesinin borca ve tüm ferilere yönelik olduğunu, menkul mallar üzerinden uzun zaman geçmesine rağmen hala müvekkilin uhdesinde olduğunu, yetkili icra dairesinin Büyükçekmece İcra Dairesi olduğunu, davalının yetki itirazının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, malların muhafaza edildiği adresin Büyükçekmecede olduğunu, bu yönde Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 2005/10001 Esas sayılı kararının bulunduğunu, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin sözleşme serbestisi ilkesi gereğince imzalandığını beyanla; davalının icra takibine yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın likit olmasından dolayı kötü niyetli olarak itiraz edildiğinden davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili aleyhine başlatılan takibin hukuka aykırı olduğunu, sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde imzalandığı idia edilse de bu hususun somut gerçeği yansıtmadığını, müvekkilin kendi seçmediği yedieminin genel işlem şartı niteliğinde fahiş ücretinin idarenin ihmali nedeniyle ödemek zorunda bırakıldığını, sözleşme serbestisi ilkesi sözleşme yapıp yapmama özgürlüğünü , sözleşmenin içeriğini belirleme ve sözleşmenin karşı tarafını belirleme özgürlüğünü içerdiğini, sözleşmeyi meydana getiren kişilerin sözleşmenin içeriğini de diledikleri gibi oluşturabilme özgürlüğüne sahip olduğunu, müvekkilin sözleşmenin en esaslı unsuru olan ücret noktasını belirleyebilmesi noktasında dahi söz sahibi olmadığını, dolayısıyla bu hususta sözleşmenin içeriğini belirleme özgürlüğünden bahsedilemeyeceğini, satış günü talimatı yazılması için icra müdürlüğüne sunulan taleplerinin tüm uğraşlarına rağmen halen değerlendirilmediğini, sürüncemede bırakıldığını ve yine idarenin ihmali nedeniyle müvekkilin borçlandırılmaya çalışıldığını beyanla, davanın reddini, davacı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 17.02.2021 tarihli 2020/903 E. - 2021/169 K. sayılı kararıyla; "...Dosya kapsamına göre esasen tarafların serbest iradeleri ile imzaladıkları yedieminlik sözleşmesi hükümlerini geçerli saymak ve davanın tamamen kabulüne dair karar vermek doğru gibi görünse de; borçlunun mağduriyeti, hacze konu malların değeri, hakkaniyet kuralları, haczedilen eşyanın fazladan özen yükümlülüğü gerektirmesi, haczedilen emtianın satışında elde edilen hasılat vesair gibi nedenlerle Borçlar Kanunun 51/1 maddesi kıyasen uygulanarak takdiri indirim yapılarak, yedieminlik ücretinde %25 hakkaniyet indirimi yapılmasına karar vermek gerektiği, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin konuya ilişkin emsal içtihadının da bu yönde olduğu, (Yargıtay 13 HD’nin 21/01/2014 tarih 2013/19629 Esas ve 2014/1362 sayılı kararı) Ayrıca Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin hakkaniyet indirimi yapılması halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için vekalet ücreti takdir edilemeyeceğine ilişkin içtihatları gözetilerek reddedilen kısım için davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmediği,(Yargıtay 17 HD’nin 26/12/2016 tarih 2014/14866 Esas, 2016/11906 numaralı kararı)" gerekçesiyle; "Davanın kısmen kabulüne, -Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalının yapmış olduğu itirazın 11.340,00 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin 11.340,00 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren alacaklının talebi aşılmamak koşulu ile değişik oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, -Asıl alacağın %20'si oranında hesap edilen 2.268,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmenin sözleşme serbestisi ilkesi kapsamında olmadığını, sözleşme serbestisi için birden fazla seçeneğin varlığının gerektiğini, kendilerine ise tek bir seçenek sunulduğunu, davacı tarafın zorunlu ve fahiş fiyat yaptırımlarının kabul edilmek zorunda kalınmasının sözleşme serbestisi ile açıklanamayacağını. -Alacaklı bulundukları Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat dosyasında haciz ve muhafaza yapıldığını, bölgede Adalet Bakanlığı tarafından yediemin kurulmadığından mecburi olarak tekel durumundaki davacının özel yediemin deposunun tercih edildiğini. - Maktu bir sözleşmenin genel işlem koşulu barındırdığını, sadece noktalı kısımların doldurulduğunu, sözleşmenin içeriğinde yer alan, yaşanacak uyuşmazlıklar hakkında dava ve şikayet hakkından feragat etmenin hukuken mümkün olmadığını ve kişilik haklarını kısıtlar nitelikte bulunduğunu. -Davacının sözleşme serbestisini yeddiemin değişikliği yapılmaması ve satış talep edilmemesi ile açıklamaya çalışmışsa da bunun yerinde olmadığını. -Sözleşme serbestisinde istenilen ücret belirleme hakkının mevcut olmadığını, hakkaniyetli bir tutar belirlemek zorunda olduğunu, Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği'nin 15. maddesinin a bendi ve Tarifeye göre istenen ücretin yasaya aykırı olup yayınlanan ücret tarifesinin çok üstünde bir ücret belirlendiğini, kanuna aykırı olup, mahkeme tarafından sadece yüzde yirmi beş oranında indirim yapılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu. -Adalet Bakanlığına yazdıkları yazıya verilen cevaptan, davacının lisanssız çalıştığının anlaşıldığını. - Uyuşmazlığın vedia akdinden doğduğunu, davacının kendisine teslim edilen malı hapis hakkına sahip olduğunu, davacının hapis hakkını kullanmayıp borcun ödenmediğine dair ihtar çekmediğini, muaccel olmayan borç için başlatılan icra takibine itiraz etmekte haklı olduklarından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, beyanla mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin 12/10/2021 tarihli dilekçesiyle, menkullerin Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyasında satıldığını ve yeddieminlik ücretinin 17.525,77 TL olarak takdir edilerek davacı tarafa ödendiğini, davacının müvekkilinden hak ve alacağının kalmadığını beyan ettiği, İcra Müdürlüğü tarafından Dairemize gönderilen 15/10/2021 tarihli yazıda, menkul malların yeddieminlik ücretinin ödendiğinin bildirilerek ekinde dekont örneği gönderildiği, 17.392,75 TL'nın 25/05/2021 tarihinde davacıya ödendiği anlaşılmıştır.
DELİLLER:Taraflar arasında 3/10/2018 tarihide yedieminlik sözleşmesi imzalandığı, davalının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı haczedilen ve muhafaza işlemleri neticesi menkullerin 03/10/2018 tarihinde teslim edildiği, yediemininin günlük ücretinin 72,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine, toplam 15.120 TL yeddieminlik ücretinin tahsili talebiyle, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığı, davalının süresinde takibe itiraz ettiği görülmüştür.
G E R E K Ç E: İtirazın iptali talepli dava ve icra takibine konu alacağın, yedieminlik alacağı olduğu, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. Davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş, daha sonra ibraz ettiği dilekçe ile, mahcuz malların satıldığı ve yedieminlik ücretinin 17.525,77 TL olarak ödendiği bildirilmiştir.Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyasından gelen yazı ile ekindeki makbuz örneğinden davacı alacaklının hesabına 17.392,75 TL'nın yatırıldığı anlaşılmıştır. Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde Adalet Bakanlığınca açılan resmi yedieminlik deposu bulunmadığından zorunluluktan davacının deposuna konulduğunu, sözleşme serbestisi bulunmadığını, sözleşmenin genel işlem şartı ihtiva ettiğini, sözleşmede yazılı bedelin fahiş olduğunu, alacağın muaccel olmadığını ve mahkemece yapılan %25 oranında hakkaniyet indiriminin yeterli olmadığını ileri sürmüştür. Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyasından haczedilen menkul malların davacının deposuna teslim edilerek 03/10/2018 tarihli sözleşmenin imzalandığı, mahcuz mallar için günlük 72,00 TL ücret belirlendiği, 2.800 TL peşin ödeme yapıldığı, işleyecek yediemin depo ücretinin her ay sözleşme gereğince peşin ödeneceğinin aksi halde icra takibi yapılmasına muvafakat edildiğinin kabul edildiği, sözleşme serbestisi içinde düzenlenen yedieminlik ücretine dair hükmün tarafları bağlayacağı, genel işlem şartı ihtiva ettiğine yönelik davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davaya konu icra takibinde 17/03/2020 tarihinden-14.10.2020 tarihine kadar birikmiş 210 günlük alacağın tahsilinin talep edildiği, mahkemece talep edilen alacak üzerinden %25 oranında hakkaniyet indirimi yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece haciz tutanağı getirtilmediğinden, Dairemizce celp edilmiş, yapılan incelemede, mahcuzların niteliği, kapladığı alan, mahcuzların muhammen bedeli gibi hususlar dikkate alındığında %25 oranında hakkaniyet indirimi miktarının yeterli olduğu, yedieminlik sözleşmesinde alacaklı vekili olarak, davalı vekilinin imzasının bulunduğu, sözleşmede günlük ücretin belirlendiği anlaşılmakla, davalı vekilinin maktu sözleşmenin genel işlem şartı içerdiği ve Adalet Bakanlığına bağlı yediemin deposu bulunmadığından davacı yediemin deposuna teslimde zorunluluk bulunduğu, sözleşme serbestisi bulunmadığına yönelik istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalı vekilinin alacağın likit bulunmadığına inkar tazminatına hükmedilemeyeceğine yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde, takipte istenen alacağın yediemin sözleşmesindeki günlük miktar üzerinden, teslim tarihinden, takip tarihine kadar 210 gün üzerinden hesaplandığı, alacağın likit olduğu anlaşılmakla, davanın kabul edilen kısmı yönünden inkar tazminatına hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmediğinden, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 774,63 TL nispi harçtan, peşin alınan 193,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 590,00 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 47,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 02/12/2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.