T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1805 Esas
KARAR NO: 2021/1828 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/07/2021
NUMARASI: 2021/374 E. - 2021/536 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
KARAR TARİHİ: 22/10/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili şirket arasında; 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği'nde düzenlenen 24.07.2017 sözleşme tarihli, ... Sözleşme numaralı, ... numarası ile tescil edilen Finansal Kiralama Sözleşmesi ve 09.01.2018 sözleşme tarihli, ... Sözleşme Numaralı, ... tescil numaralı Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi akdedildiğini, kiracı davalı hakkında İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.03.2021 tarih ve 2019/414 Esas sayılı kararı ile iflas kararı verildiğini, İzmir ... İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyası ile 26.03.2021 tarihinde saat 13.30'da kiracı şirketin iflasının açıldığını, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 30. maddesi ''Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer.'' hükmüne amir olduğunu, buna göre kiracının iflasının açılmasına karar verildiği tarih itibari ile taraflar arasında akdedilmiş olan Finansal Kiralama Sözleşmesinin sona erdiğini, Kiracıya, iflası sebebiyle sona eren Finansal Kiralama Sözleşme borcu nedeniyle, Beyoğlu ... Noterliğinden düzenlenen 07.04.2021 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildiğini, keşide edilen ihtarname ile 6361 sayılı Kanunun 30. madde hükmüne göre şirketin iflası sonucu Finansal Kiralama Sözleşmesinin kendiliğinden sona erdiğinin bildirildiği ve muhataplara işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde Finansal Kiralama konusu malları iade ve teslim etmeleri ve sözleşmeden doğan borçlarını ödemesi gerektiğinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin tebliğinden bugüne kadar davalının yapılan bütün uyarılara karşın kira borcunu halen kapatmadığını, Finansal Kiralama Konusu malların teslimi de gerçekleştirmediğini, İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/286 D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini beyanla, mülkiyeti müvekkiline ait Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malların müvekkiline aynen iadesine, ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya tebligat çıkartılmamış, tensip kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir.
MAHKEME KARARI; İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/07/2021 tarihli 2021/374 E- 2021/536 K sayılı kararıyla; ".... davacının açmış olduğu davanın, iflas tarihi sonrası açılmış olmakla İİK m.235 hükmüne dayalı kayıt ve kabul davası olarak nitelendirilmesi gerektiği, İİK'nın 235. maddesi uyarınca, sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, dava dosyasındaki belgelerden davalı şirket hakkında dava tarihi öncesi iflas kararı verildiğinden, davacı mülkiyet sahibinin, iflas kararı verilen İzmir ATM nezdinde dava açması gerektiği, gerek açıklanan hüküm gerek Yargıtay uygulaması dikkate alındığında davada İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili bulunduğu" gerekçesiyle; "mahkemenin HMK m.114/f.1-bent (ç) ve HMK m.115/f.2 hükmü uyarınca kesin yetkili olmaması karşısında, davanın dava şartı yokluğundan ve usulden reddine, talep halinde, dava dosyasının kesin yetkili İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davacı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Finansal Kiralama Sözleşmesinin 35. Maddesine göre yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu. -Davanın menkul malın iadesi talepli açıldığını, bedel iadesi taleplerinin bulunmadığını, kayıt kabul davasından farklı olarak iflas masası dışında tutulması gereken bir malın iadesinin talep edildiğini, davanın kayıt kabul davası olarak kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırılık oluşturacağını. -Davalı şirket hakkında iflas kararının istinaf incelemesinde olup henüz kesinleşmediğini ve iflas kararı kesinleşmedikçe ikinci alacaklılar toplantısının yapılamayacağını, iflas masasına alacak kaydı ve tefrik dilekçelerinin sunulmuş ise de, iflas masasınca sıra cetvelinin henüz düzenlenmediğini, malın iadesi davasının kayıt kabul olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını, müflisten talep edilen bir para alacağının söz konusu olmaması nedeniyle, malın iadesi davasının sıra cetvelinde yer almayacağını, gerekçeli kararda yer alan Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/2991 E ve 2014/8259 K sayılı kararında dava itirazın iptali davası olarak açıldığından ve para alacağı içerdiğinden somut olay ile örtüşmediğini.
-Mahkemenin İİK 235/f.2 hükmüne dayanarak yorum yoluyla alacağın para yahut para dışında bir eşya olabileceği kanaatine varmış olsa dahi, iadesi talep edilen malların mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunun dikkate alınmadığını. -Kesin yetki hallerinin HMK'da sınırlı sayıda düzenlendiğini, davanın kesin yetki kuralları kapsamında yer almadığını. 6361 Sayılı Yasanın 30. Maddesinde sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, kiracının iflası halinde, sözleşmenin kendiliğinden sona ereceğini, Yasanın 32. Maddesinde, sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracının finansal kiralama konusu malı derhal geri vermekle mükellef olduğunu. -Davanın usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu beyanla, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı şirket hakkında iflas kararı verilmiş olmakla, iflas idare memurlarına gerekçeli kararın ve istinaf dilekçesinin tebliğ edildiği cevap vermedikleri görülmüştür. Dava tarihinin 25/05/2021 olduğu, dava dilekçesinde davalı şirketin 26/03/2021 tarihinde saat 13:30'da iflasına karar verildiği beyan edilmiştir.
G E R E K Ç E: Finansal kiralama konusu menkullerin aynen iadesi taleple davada, mahkemece davanın iflas kararından sonra açıldığı ve kayıt kabul davası olarak görülmesi gerektiği ve İİK 235. Maddesi gereğince sıra cetveline itiraz edenler tarafından, cetvelin ilanından itibaren iflasa karar verilen yerdeki Ticaret Mahkemesinde dava açmaya mecbur olduğu ve yetkinin kesin yetki olduğu gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, talep halinde dosyanın İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Mahkemece, hakkında iflas kararı verilen şirket iflas idare memurlarına tebligat yapılmaksızın ve davaya cevap imkanı tanınmaksızın dosya üzerinde yapılan inceleme ile ve tensip kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir. Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır. Davacı vekili dava dilekçesinde 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 30. Maddesi hükmü gereğince, kiracının iflası nedeniyle, sözleşmenin sona erdiğini, sözleşme konusu malların iadesini talep ettiklerini ileri sürmüştür, buna göre davanın kayıt kabul davası olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, mahkemenin davayı kayıt kabul davası olarak nitelendirerek kesin yetki kuralının varlığı düşüncesiyle resen yetkisizlik kararı verilmesi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın yargılamaya devam edilmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 ve HMK 353/1-a-6 maddeleri gereğince, İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 12/07/2021 tarihli 2021/374 E. - 2021/536 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 73,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 22/10/2021 tarihinde HMK'nın 353/1-a-3-6 maddeleri uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.