T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2018/2980 Esas
KARAR NO: 2021/1158 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/06/2018
NUMARASI: 2016/223 E. - 2018/167 K.
DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 03/06/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...in adına kayıtlı 23/03/2015 tarih ... tescil 6 nolu “...” tasarımının yenilik vasfına sahip olmadığını, tasarımın bilindik olup, çatal kaşık bıçakların kutu v.b. formlarda sergilenen ürünleri içerisinde kullanılan, separatör adı verilen ve belirgin uygun yuvalar ile içerisine konumlandırılan çatal kaşık bıçakların birer örnekleriyle sergilendiği standlar olduğunu ve uzun yıllardır piyasada bir çok firma tarafından kullanıldığını, müvekkili firmanın da dava konusu separatörlere ilişkin yıllardır üretim yaparak sattığını, dosya ekinde sunulan delil katalogda müvekkilinin 2012 yılındaki fuarda bu kutuları kullandığının görüldüğünü, fuara ilişkin delillerin dosyaya sunulduğunu beyanla, davalı tasarım tescilinin yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin olmadığını belirterek, hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait davaya konu ... tescil nolu tasarımların yeni ve ayırt edici niteliklerine sahip olduğunu, davacının müvekkilinin ortağı olduğu ... şirketinin fason üreticisi olduğunu ve müvekkiline ait ürünleri kötü niyetli olarak ürettirip müşterilerine teklifler sunmaya başladığını, tasarımların 2011-2014 yılları arasında üçüncü şahıslarca kullanılmasının söz konusu olamayacağını, tasarımların sürekli geliştirilip yenilendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 12.06.2018 tarihli 2016/223 E. - 2018/167 K. sayılı kararıyla; "davacı ... Ltd Şti tarafından ...in aleyhine açılan davanın kabulü ile davalı adına TPMK nezdinde tescilli 23/05/2015 tescil tarihli ... nolu tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, Kesinleşen kararın 6769 sayılı Kanunun 79/4 maddesi uyarınca TPMK Tasarımlar Dairesine resen gönderilmesine " karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davada davacının ... sayılı tasarımın başvuru tarihinden önce 23/03/2015 tarihinden önce umuma arz edildiğini kanıtlamasının gerektiğini, davacının dosyaya kutular sunduğunu ve tasarımın www...com sitesinde bulunduğunu ileri sürmüşse de, 29/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu tasarıma www...com sitesinde rastlanmadığını, dosyaya sunulan kutu tasarımlarının davaya konu tasarımlar ile aynı yada benzer olmadığının firmalardan alınan yazılar ve özel hukuki mütalaa kanıtlandığını, -hükme dayanak yapılan 16/01/2018 tarihli raporun çelişkileri gidermediği ve itirazları karşılamadığı, 3. kişi ... unvanlı iş yerinde inceleme yapılmışsa da, bilirkişinin tasarım dosyalarının bazılarının tasarım tescil tarihinden sonra olduğunu tespit ettiğini, raporda tespit edilen tasarım dosyalarının davaya konu tasarım ile aynı veya benzer olup olmadığına dair beyan ve tespitte bulunmadığını, raporun 17. Sayfasında dosya tarihlerinin değiştirilmesinin mümkün olduğunun beyan edildiğini, 3. Kişi bilgisayarındaki dosyalarının delil olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, -16/01/2018 tarihli rapordaki tasarımcı bilirkişi değerlendirmelerinin hatalı olduğunu, -davacı asil ve vekilinin bazı dilekçelerinde ve son duruşmada harcıalem olduğunu iddia ettikleri ürünün davaya konu separatör olduğunu beyan ettiğini, seperatörün ise tasarımın bir parçası olduğunu, tasarımın bütün olarak yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesine tabi tutulması gerektiğini, -davacının ... firmasının tasarımı 2013 yılında ürettiğini beyan etmişse de kendilerince ... firmasından alınan cevapta davaya konu tasarımla ilgisi olmayan tasarımı davacının ürettiğini beyan ettiğini, -davacının delil olarak sunduğu tasarımlar ile tescilli tasarım arasında çıplak gözle uzman olmayan kişilerin dahi anlayacağı farklılık varken davanın kabul edilmesinin dosya kapsamına aykırı olduğunu, tasarımın bütünü itibarıyla emsallerinden farklı veya benzer yönlerinin tespit edilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda davaya konu tasarımın parçalanarak tasarımı ana gövde, içindeki kutucuklardan oluşan kombinasyon, seperatör, mıknatıslı kapak olarak ayrı ayrı değerlendirildiğini, -yenilik ve ayırt edicilik incelemesinde kıyaslanacak tasarımların kamuya sunulma tarihinin çok önemli olduğunu, beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesine karşı cevap vermemiştir.
DELİLLER: İlk derece mahkemesince alınan 29.05.2017 tarihli bilirkişi raporunda; “Hükümsüzlüğü talep edilen davalı tarafa ait ... tescil nolu tasarımın, hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan “...” firmasına üretilmiş kutular ve TPE tarafından iptal edilen ... nolu tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılık bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, ... tescil nolu tasarımın yenilik unsurunu yitirmiş olduğu ve hükümsüz kılınmasının uygun olacağı beyan edilmiştir. Davalı vekilinin delil olarak dosyaya Dr. ...’den alınan mütalaayı sunduğu, bilirkişinin mütalaasında, ... nolu tescile konu üründe kullanılan sistemin farklı biçim ve formda olduğu, kilit yapısının farklı olduğu ve tasarımı doğrudan etkilediği, kutu içinde kullanılan separatör sisteminin farklı olduğu ve tasarımı doğrudan etkilediğini beyan etmiştir. Mahkemece ... firmasına yazılan müzekkereye verilen cevapta, ... şirketinden alınan ambalaj kutusunun davaya konu tasarım ile aynı olmadığı, ürünün aynısı veya benzerinin bu güne kadar ... şirketinden alınmadığı beyan edilmiş, yazı ekinde satın alınan kutu fotoğrafının ibraz edildiği görülmüştür. Mahkemece ... firmasına yazılan müzekkereye verilen cevapta, ... şirketinden farklı bir ürün alındığı, ürün fotoğrafının ekte olduğu ve ürünün son olarak 22/12/2014 tarihinde alındığı bildirilmiştir. Mahkemece endüstri ürünleri tasarımcısı bilirkişiler ile bilgisayar mühendisi bilirkişiden alınan 16/01/2018 tarihli raporda; Bernardo, ..., ... ve ... firmalarına ilişkin araştırmada tescil tarihi öncesine ait kayıt bulunamadığı, sunulan ... kataloğunun tarihsiz olduğu ve internetten yapılan araştırmada belirlenebilen ”... internet kataloğu”nun 31 Temmuz 2017 tarihli ve dava konusu tasarımın tescil tarihinden sonra olduğu, davacıya ait www.p...si.com.tr adresinde üretilmiş kutu örnekleri incelendiğinde, Hediyelik Eşya Kutuları kısmındaki katalogda bulunan, Mıknatıs Kilitli Kutu ürün örneğine ait kutunun siteye kayıt tarihinin Ocak 2014 olarak tespit edildiği, kutuya ait linkte arşiv kaydı açılamadığı, davacı tarafça dosyaya sunulan tasarımların kapaklarının açılış şekilleri bakımından farklılık gösterdiği, davalının tasarımının tek taraflı olarak bir yöne açılırken, diğer ürünlerin tamamen ayrılabilen bir kapağa sahip olduğu, tasarımların kare/dikdörtgen formlarının ayırt edici nitelik kazandırmadığı, tasarımların içerisinde yer alan çatal/bıçak vb gereçlerin yerleştirilerek teşhir edilmesi ve korunmasına yarayan seperatörlerin farklı boyutlardaki dikdörtgen bölmelerin bir araya getirilerek farklı kombinasyonlar oluşturulmasıyla ortaya çıktığı, karşılaştırılan söz konusu tasarımlar için ayırt edici niteliğe sahip olmadığı, iç kısımda yer alan ve ürünlerin birer adet yerleştirilerek sergilenmesine vesile olan teşhir parçasının ise ürünün şekil ve formuna göre adapte edilmesi sebebiyle tasarımsal anlamda bir yenilik taşımadığı, kapak kutu tasarımının harcı alem olması nedeniyle yenilik vasfı taşımadığı, tescil başvuru tarihlerinden önceye ait kutuların internete yüklenme tarihlerinin 13 September 2012, 31 Ekim 2010, 25 December 2014 olduğu, ... 89 Parça Çatal Bıçak Takımı'nın yüklenme tarihi 12 Haziran 2015 ise de, ürünün tasarlanma ve üretim süreçleri dikkate alındığında seperatörün 2015 öncesinde üretilip kullanıldığının düşünülebileceğini, bilişim uzmanı tarafından ... ünvanlı işyerine gidilerek yapılan incelemede; ArtiosCAD programı ile çizilmiş olan 42 GRPRM-15 ... 2MM.ARD, 48 GR PRM-14 ... 1-5MM.ARD 54 GR PRM-12 ... 91 PRC 2MM.ARD 54 GR PRM-14 ...ARD, 68 GR PRM-15 ... 2-5MM .ARD, 86 GR PRM-13 ... 91 PRC 2MM YENİ.ARD, 145 GR PRM-13 Çatal Kaşık Set 1-5MM.ARD dosyalarının incelendiği, dosyaların metadatalarının değiştirilerek tarihlerinin daha eski gösterilmesi mümkün olduğundan yedek disk üzerinde inceleme yapıldığı, çok sayıda ve farklı tarihli yedek dosyaların bulunduğu, bunların tamamı üzerinde dosyaların tarihlerini değiştirmeye yönelik değişiklik yapılmasının olası görülmediği, dava konusu ... tescil nolu tasarımın tescil tarihinden önce bilinen, kullanılan, harcı alem bir tasarım olduğu; ... nosu ile tescilli tasarımın yenilik unsuru taşımadığı, söz konusu program ile yapılan tasarımların raporda sunulan tarihlerden sonra değiştirilmediği beyan edilmiştir.
G E R E K Ç E: Tasarımın hükümsüzlüğü davasında, mahkemece davanın kabulüne, davalı adına tescilli ... başvuru numaralı ... numaralı teşhir kutusu tasarımının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Mahkemece hükme dayanak alınan 16/01/2018 tarihli raporda, bilişim uzmanı bilirkişinin dava dışı üçüncü kişi bilgisayarında inceleme yaparak, çizimlerin kayıt tarihini tespit etmeye çalışılmışsa da, hangi çizimlerin bilgisayara yüklendiği rapordan anlaşılamamışsa da; bilirkişi raporundaki çizimlerin yüklenme tarihine yönelik tespitin, tasarımın yeniliğini giderici şekilde tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğunun ispatı yönünden sonuca etkili olmadığı anlaşılmıştır. Hükümsüzlüğü talep edilen 23/03/2015 tarihli, 2015/0216 sayılı çoklu tasarım belgesi 6 numaralı tasarım tescil belgesinde, tasarımın üç ayrı görseline yer verildiği, ilk görselde kutunun dış görünüşünün yer aldığı, ikinci görselde kutunun içerisinde yer alan çatal, bıçak, kaşıkların teşhir edildiği seperatör görseli, üçüncü görselde en altta yer alan çatal, bıçak, kaşıkların konulduğu seperatör görselinin bulunduğu anlaşılmıştır. Mahkemece hükme dayanak alınan 16/01/2018 tarihli olup bilişim uzmanı bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi heyetinden alınan raporda; teşhir kutusu tasarımının dış görünüşü yönünden yapılan incelemede, davacının www...com.tr adresinde "...nin" Ocak 2014 tarihinde siteye yüklendiğini, ... isimli web sitesinde tanıtılan kutu görselinin siteye yüklenme tarihinin 13 Eylül 2012 tarihli olduğu, ... tasarımının yüklenme tarihinin 31 Ekim 2010 tarihli , ... firmasınca yüklenen "..." tasarımının 25 Aralık 2014 tarihli olduğu, bilirkişilerin kutunun harcı alem olduğunu beyan ettikleri anlaşılmıştır. Kutu dış görünüş tasarımının benzerlerinin raporda, görsellerine yer verilen ve davaya konu tasarımın başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu tespit edilen tasarımlar karşısında yeni olmadığı kanaatine varılmıştır. Kutu içerisinde yer alan seperatörler yönünden bilirkişi raporunda yapılan incelemede; ... 89 Parça Çatal Kaşık bıçak Takımı görselinin internet sitesine yüklenme tarihinin 12 Haziran 2015 tarihli olduğu, ürünün tasarlanma ve üretim süreçleri dikkate alındığında seperatörün 2015 öncesinde üretilip kullanıldığının düşünülebileceği beyan edilmiş ve davalı vekilinin istinaf dilekçesinde bu beyanın kabul edilemeyeceğini ileri sürdüğü anlaşılmışsa da; dosya içerisinde bulunan delillerin incelenmesinde; mahkemece celp edilen TPE kayıtlarından, davalı adına kayıtlı ... sayılı çoklu tasarım başvurusuna, davacı tarafça itiraz edildiği, 2 nolu "..." isimli tasarımın seperatör olduğu ve davacı tarafça itiraza mesnet olarak Hisar 2014-2015 yurt dışı ürün kataloğu, ... isimli firmanın 2013-2014 ve 2015 yıllarına ait ürün kataloglarındaki seperatörlerin benzer olduğunun tespiti ile, 2 numaralı tasarımın Kurum tarafından tescilinin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. Bizzat davacı tarafça itiraza mesnet olarak sunulan, katalog görsellerinden ürünlerden birer adedin sergileneceği separatörün ve tasarım tescil belgesi 3. Görseldeki, alt kısımda kalan seperatörün, konulacak ürünlerin boyutlarına göre dikdörtgen şekillerin bir araya getirilmesi suretiyle oluşturulduğu ve çeşitli firmalar tarafından, davaya konu tasarımın tescil başvurusundan önce kamuya sunulduğu ve harcıalem olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde tasarımın bütünü ile bıraktığı izlenimin dikkate alınması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, parçalara bölünerek inceleme yapıldığını ileri sürmüşse de; davaya konu tasarımın tescil belgesinde, tasarımın üç ayrı görünümünün yer aldığı, bilirkişi raporunda da her üç görünüm yönünden inceleme yapıldığı ve tescil başvurusundan önce kamuya sunulduğu, harcıalem olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla, bilirkişi raporunun ve bu rapor hükme esas alınarak davanın reddi kararının yerinde olduğu kanaatine varılmış, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 59,30 TL harçtan, peşin alınan 29,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 30,10 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 28,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 03/06/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.