T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2018/2893 Esas
KARAR NO: 2021/1086
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/01/2018
NUMARASI: 2017/208 2018/32
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
KARAR TARİHİ: 28/05/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA A-)Açılan dava ve iddia : Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı ile müvekkili şirketi arasında yapılan anlaşma gereğince, müvekkil şirketin 22/09/2016 tarih ve ... numaralı ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi gereğince finansmanını sağladığı makinaların davalıya teslim edildiğini, davalının kira bedellerini süresinde ödemediğini ihtarlara rağmen edimini yerine getirmediğini, yine sözleşmenin ilgili maddesi gereğince Beşiktaş ... Noterliğin 08/12/2016 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarıyla feshedildiğini, malların iade edilmediğini belirterek malların müvekkile teslimine karar verilmesini talep etmiştir.
B-) Cevap ve Karşı Talepler : Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının taleplerinin dava yoluyla ileri sürülmesi mümkün olmadığını, dava açılmadan önce tüm sorumluluklarının müvekkili tarafından yerine getirildiğini, sözleşme imzalandıktan sonra piyasadaki dalgalanma sonucu müvekkilinin durumunun kötüye gittiğini, sözleşme içeriğindeki malzemelerin davacı şirket yetkilisi ...'ye teslim edildiğini, bu durumun bildirildiği halde davacı yanın cevap vermediğini, dava konusu forkliftlerin davacıya teslim edildiği halde dava çılıp tekrardan kendilerine getirilmesini talep etmesinde hukuki bir yarar bulunmadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :İlk derece mahkemesince; "...Davalı taraf bu süreçte davacı ile iletişime geçmiş ve dava konusu olup sözleşmeye de konu olan mallar davacı tarafa teslim edilmiş ancak, davalı tarafça davacıya gönderilen malların teslimine yönelik ihtarname ekindeki vekaletnamede herhangi bir malı teslim etmeye, bir taşınır üzerindeki herhangi bir hakkı sona erdirmeye, malın satışını istemeye, buna muvafakat etmeye, söz konusu satış bedelinin borçtan mahsup edilmesini istemeye dair yetkisi olmadığı, mallar üzerindeki zilyetliğin davacı tarafa geçmesinin davacı tarafça tasarruf yetkisinin mutlak surette kullanılabilmesi hakkı vermediği ve davanın kabulü ile sözleşmenin feshinin tespitine dair karar verilip, aynı zamanda malın iadesine de karar verilerek ;Davanın kabulü ile taraflar arasında düzenlenen 22/09/2016 tarih ve ... numaralı ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenle fesih edilmiş olduğunun tespiti ile dava konusu "Satıcısı ... TİC. A.Ş.’ ye ait 28/09/2016 tarih ve ... seri no lu fatura konusu; 1 adet ... MARKA ... MODEL DİZEL FORKLİFT SNFDB08-1240-01141 MOTOR NO:..., 2016 MODEL YILI, YENİ VE KULLANILMAMIŞ,1 adet ... MARKA D35C-5 MODEL DİZEL FORKLİFT SNFDA08-1240-01141 MOTOR NO:Z3V16 B4099, 2016 MODEL YILI, YENİ VE KULLANILMAMIŞ" malların davacı tarafa aynen teslimine, Mahkememizce verilen tedbir kararının karar kesinleşene kadar devamına," hükmü kurulduğu görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Kararı davalı yan istinaf etmiş ve dilekçesinde özetle "....Davacı tarafından keşide edilen ihtarname müvekkil şirket ve yetkilisi tarafından 13.12.2016 tarihinde tebliğ alınmakla; hemen davacı şirket ile iletişime geçilmiş ve davacıyı zarara uğratmamak adına davacının da talebi doğrultusunda sözleşmeye konu taşınırların 27.12.2016 tarihinde teslimi konusunda anlaşılmıştır. Davacı şirket; teslim ile birlikte tarafımızdan taşınırların teslim edildiği ve sözleşmenin feshedildiğine dair ihtarname göndermemizi talep etmiş olmakla davacının talebi doğrultusunda işbu husus da yerine getirilmiştir. Nitekim dosyada mevcut 27.12.2016 tarihli tutanak incelendiğinde; davacının sözleşmeye konu taşınırların teslimine yönelik ihtarnamesinin davalı tarafça tebliğ alındığı 13.12.2016 tarihinden İKİ HAFTA SONRA 27.12.2016 tarihinde, davacı tarafından tanınan 60 günlük süre içerisinde, sözleşmeye konu taşınırlar davalı şirket yetkilisi ... tarafından davacı şirket yetkilisi ...'ye teslim edilmiş, tutanak taraflarca imza altına alınmıştır. Taşınırların tesliminden sonra davacı tarafın talebi ile tarafımızca Kartal .... Noterliğinin 04.01.2017 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; davacının keşide ettiği 08.12.2016 tarihli Beşiktaş .... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarını tebellüğ ettiğimiz bildirilmiş, şirketin içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklar sebebi ile bugüne kadar ödemelerin gereği gibi yapılamadığı ve tanınan süre içerisinde ödeme yapılamayacağı, bu nedenle finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği ve taşınırların 27.12.2016 tarihinde davacı şirket yetkilisine teslim edildiği bildirilmiştir. Olayların kronolojik sıralaması incelendiğinde; davacının taşınırların teslimine ve sözleşmenin feshine dair talebinin tarafımıza tebliğ edildiği 13.12.2016 tarihinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde taşınırların davacıya aynen tesliminin gerçekleştirildiği ve tarafımızca sözleşmenin feshi talebimizi içeren ihtarnamenin davacıya tebliğ edildiği dosyada mevcut tüm evraklar ve dava dosyasına sunmuş olduğumuz beyanlarımız ile sabittir. Ancak taşınırlar davacıya 27.12.2016 tarihinde teslim edilmesine ve sözleşmenin feshedilmesine rağmen davacı tarafından kötü niyetli olarak 03.03.2017 tarihinde taşınırlar üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, taşınırların davacıya aynen teslimine dair dava açılmıştır. Dava açılmadan önceki süreç yerel mahkeme tarafından özenle incelenmeksizin; dava tarihinden yaklaşık 3 ay önce yerine getirilmiş olan davacı taleplerinin yeniden mahkeme kanalıyla yerine getirilmesine karar verilmiştir. Bu nedenle kararın kaldırılarak hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi......" talep ve istinaf edilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE :Dava ; finansal kiralama konusu malın aynen iadesi istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davacı yan davalı ... kiracının kira bedellerini ödemede temerrüde düştüğü için sözleşmenin feshedildiğini ancak malların iade edilmediğini beyanla aynen iade talep etmektedir.Davalı yan ise temerrüde ilişkin tüm hususları kabul ederek, ihtarnameden sonra 60 günlük önelde malları iade ettiklerini, davada hukuki yarar bulunmadığını savunmaktadır.Mahkemece ihtarnameye ihtarname ile cevap veren davalı yan vekilinin özel vekaletnamesi bulunmadığı için iade işleminin geçerli olmadığını kabul ederek davanın kabulüne karar vermiştir.Somut olaya dönüldüğünde ; davacı yanın davalıyı temerrüde düşürür ihtarnameyi Beşiktaş ... Noterliğin 08/12/2016 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilmiş, 60 günlük mehil verilerek kira borcunun ödenmesi aksi halde sözleşmenin fesholunacağı bildirilmiştir. Bu ihtarname davalı şirkete 19/12/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı şirket vekili tarafından 04/12/2017 tarihinde Kartal .... Noterliği 'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verilmiş, borcun ödenemediği, malların 27/12/2016 tarihinde teslim edildiği , ayrıca 3. Kişilere satılarak borçtan mahsubu ile bakiye borcun ödeneceği beyan edilmiştir.Davacı yan ve ilk derece mahkemesince bu ihtarnameyi keşide eden vekilin vekaletnamesinde özel yetki bulunmadığı için teslim olgusunun hukuken geçerli olmadığı yönünde değerlendirmede bulunulmuştur.TBK uyarınca vekalet sözleşmesinin kapsamı 504. Maddede düzenlenmiş olup madde metnine bakıldığında ".... Vekâletin kapsamı, sözleşmede açıkça gösterilmemişse, görülecek işin niteliğine göre belirlenir.Vekâlet, özellikle vekilin üstlendiği işin görülmesi için gerekli hukuki işlemlerin yapılması yetkisini de kapsar.Vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz.düzenlemesi mevcuttur.Görüldüğü gibi özel yetki aranan haller dava açılması, sulh olunması, hakeme başvurma, iflas, iflas erteleme, konkordato talebi, kambiyo taahhüdü, bağışlama, kefillik, taşınmaz devri ve taşınmaza ilişkin ayni hak tesisi olarak sınırlı sayıda sayılmıştır. Finansal kiralama konusu malın rızaen teslimi hususunda ve satış izni verilmesi konusunda özel yetkiye ihtiyaç bulunmamaktadır.Yine mahkemenin tespitinin aksine davalı yan davacı yana malın tesliminden sonra satışına da onay vermiş, borçtan mahsubunu talep etmiş ve bakiye borcu ödemeyi taahhüt etmiştir.Bu durumda artık dava açılmadan önce rızaen teslim ve feshi kabul sözkonusu olmakla dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığının kabulü zorunludur. Kaldı ki kabule göre de; mal zaten davacı yanda olmakla " aynen teslim" kararı değil " hükmen teslim" kararı verilebilecekken infazı tereddütlü hüküm kurulması da doğru olmamakla eleştirilmekle yetinilmiştir.Açıklanan nedenlerle davalı yanın istinaf başvurusu yerinde görülmekle kararın kaldırılmasına ve davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan gerekçe ile 1 - Davalı yanın istinaf başvurusunun KABULÜNE ; İlk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA 2- İlk derece mahkemesine açılan davada Davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile HMK 114/1-h ve 115. Maddelerine göre USULDEN REDDİNE Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana iade edilmesine Yargılama giderlerinin davacı yan üzerinde bırakılmasına Davalı yanca yapılan yargılama gideri olmadığından tahsil hükmü kurulmasına yer olmadığına Davalı yan kendini vekille temsil ettirdiğinden davanın usulden reddi nazara alınarak AAÜT ne göre 4.080,00 TL maktu ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalı yana verilmesine Karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının yatıranlara iade edilmesine İSTİNAF YARGILAMASINDA 3- Davalı tarafından yatırılan peşin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iade edilmesine 4- Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderleri olan ; başvuru harcı gideri 98,10 TL den ibaret istinaf yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı yana verilmesine, diğer istinaf giderleri davacı avansından kullanılmış olmakla davacı yan üzerinde bırakılmasına 5- İstinaf incelemesi duruşmasız olarak yapılmış olmakla ücreti vekalet tayin ve takdirine yer olmadığına Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu HMK 361.madde uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal sürede Yargıtay'a temyiz yolu olanaklı şekilde 28/05/2021 tarihinde ve oy birliği ile karar verildi.