T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2018/2722 Esas
KARAR NO: 2021/1012 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/12/2017
NUMARASI: 2017/200 E. - 2017/265 K.
DAVACI-BİRLEŞEN 2014/268 E SAYILI DOSYADA
BİRLEŞEN 2014/268 E SAYILI DAVADA
ASIL DAVANIN KONUSU : Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
BİRLEŞEN DAVANIN KONUSU: Faydalı Model ve Tasarım Tescil Belgesine (Tecavüzün Tespiti İstemli)
KARAR TARİHİ : 20/05/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde; TPE'ne kayıtlı davalı tarafa 2012/15116 sayılı FM belgesinin yenilik şartı içermediği, herkesin bildiği ... türü oyuncakların Faydalı Model olarak tescillenmesine yönelik olduğundan bahisle söz konusu belgenin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddinin talep ettiklerini, Bakırköy 1.FSHHM'nin 2014/268 Esas saylılı dosyasında FM belgesine tecavüz ve haksız rekabete dayalı tazminat talepli dava açtıklarını beyanla, davaların birleştirilmesini , asıl davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN 2014/268 ESAS SAYILI DOSYADA DAVA; Davacı ... vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2012/07959 sayılı endüstriyel tasarım, 2012/15116 sayılı faydalı model tescil belgelerinin (duba tasarımları ve buluşunun) sahibi olduğunu, davalı şirket ve şirketin sorumlu müdürünün müvekkili tarafından geliştirilen her yeni ürünü kopyalayarak bu ürünlerin birebir aynı ya da ayırt edilemeyecek derecede benzerini ticarileştirdiğini, İstanbul Anadolu 1 FSHHM' nin 2013/95 D.iş ve 2014/60 D.iş sayılı dosyaları ile bunun tespit edildiğini beyanla, davalıların dava konusu ticari faaliyetinin endüstriyel tasarım ihlali, faydalı model ihlali ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, bu fiillerin meni ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, masrafı davalıdan alınarak ürünlere, bu ürünlerin üretilmesinde kullanılan alet, cihaz ve kalıplara, bu ürün görsellerinin yer aldığı reklam ve tanıtım vasıtalarına, ticari evraklara el konulmasını, şekillerinin değiştirilmesini, bu mümkün olmadığı takdirde imhasını, 15.000 TL manevi, 1.000 TL maddi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsilini verilecek kararın gazetede ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının tescilli faydalı modelinin yenilik doğrucu özelliğine sahip olmadığını, ayırt edici özelliğine sahip olmadığını, müvekkilinin ürününün tipik hacıyatmaz' dan farklı olarak yalnızca öne ve ... doğru salınımı mümkün olan bir yapıda olduğunu, müvekkilinin ürünü ile davacı ürünü arasında şekil ve işlev farklılığı olduğunu, davacının faydalı modelinin kötü niyetli olduğunu Bakırköy 2 FSHHM' nin 2014/225 Esas sayılı dosyasıyla TR 2012/15116 sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ettiklerini, davacı tarafın iddialarının dayanağının bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI;Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 22/12/2014 tarihli, 2017/200 Esas- 2017/265 Karar sayılı kararıyla; "Asıl dava yönünden faydalı model belgesinin sunulan delillere göre yenilik vasfı olmadığı ispat edilemediğinden yerinde olmayan asıl davanın reddine,- Mahkemenin 2014/268 esas sayılı dava dosyası yönünden birleşen davada davalı tarafın www...com internet sitesi üzerinde satışa sunulan tanıtımı yapılan ürünlerin davacıya ait 2012/15116 faydalı model ve 2012/07959 endüstriyel tasarım kapsamında olup davalı kullanımının tasarım hakkına tecavüz faydalı model hakkına tecavüz ve haksız rekabet olduğunun tespiti ve menine, -Birleşen dava yönünden davalı tarafın ürünlerin tanıtımı yapmasının, satışını yapmasının engellenmesine, -Ürünlere tanıtım evrakına ürün kalıplarına el konulmasına, masrafı davalıdan alınmak suretiyle imhasına, -Davalı tarafın davalıya ait tasarım ve faydalı model kapsamında kalan ürünleri internet üzerinde tanıtımın yapmasının engellenmesine, -İlgili sitedeki uzantılar bildirildiğinde siteye erişimin bu ürünlerin tanıtımı yönünden engellenmesine, -Davacı tarafın 1.000,00TL tazminat talebinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, -Manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, Fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, -Hükmün kesinleştikten sonra masrafı davalılardan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanına" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU;Davalı- Birleşen davada davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava açılmadan önce İstanbul Anadolu 1. FSHHM'nin 2014/60 D.İş. Numaralı dosya üzerinden delil tespiti işlemi yaptıklarını, delil tespiti dosyasında ödedikleri 500,00 TL bilirkişi ücreti, başvuru harçları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesi gerektiğini,-manevi tazminat talebinin kısmen reddine karar verilmişse de, davacı-birleşen davada davalının müvekkilinin ürünlerini bire bir yada ayırt edilemeyecek şekilde benzerini kopyalayarak ticarileştirmeyi adet haline getirdiğini, daha öncede birden fazla ihtar gönderilerek, farklı sebeplerle üç kez delil tespit işlemi yapıldığını, başka tescilli tasarımları için İstanbul Anadolu 1. FSHHM'nin 2013/149 Esas sayılı davasını açtıklarını, davalının kötüniyetli olduğunu beyanla, manevi tazminat talebinin kısmen reddi kararının kaldırılarak talebin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmamış ve birleşen davanın davacısı vekilinin istina dilekçesine karşı cevap vermemiştir.
DELİLLER; Mahkemece üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan raporda ; 2012/15116 faydalı modelin yeniliğini muhafaza ettiği yeniliği ortadan kaldıracak bir hususun ispat edilemediği, davalı tarafa ait www....com. adlı internet sitesinde görülen ürünün davacıya ait tasarımın ve faydalı modelin koruma kapsamında bulunduğu beyan edilmiş, mali yönden bilirkişi raporu alınmış, bilirkişi 2013 ve 2014 yılları arasında davalının 27 çeşit ürün pazarladığı, bu ürünlerin ortalaması dikkate alındığında; 985,98 TL kazanç elde edilmiş olabileceği beyan edilmiştir.Davaya konu olan faydalı model belgesinin tescil belgelerinden; 2012/15116 sayılı "Devrilme zorlaştırıcı düzenlemeye sahip bir pano" buluş başlıklı faydalı modelin 22/12/2012 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile ... adına tescilli olduğu sahibi adına geçerliliğini koruduğu, tasarım tescil belgelerinden, 2012/07959 sayılı endüstriyel tasarımın 18/12/2012 tarihinden itibaren 5 yıl müddet ile tescillendiği sahibi adına geçerliliğini koruduğu, anlaşılmıştır.İstanbul Anadolu 1. FSHHM'nin 2014/60 D.İş sayılı dosyasının incelenmesinde; bilirkişiden alınan raporda, davalı ... adresinde 06/11/2014 tarihinde yapılan delil tespit işleminde ve www.....com alan adlı web sitesinde yapılan incelemede görülen panonun davacı FM belgesinin koruma kapsamında olduğu beyan edilmiştir.Birleşen davanın 24/12/2014 tarihinde açıldığı görülmüştür.
G E R E K Ç E : İstinaf başvurusuna konu birleşen davada, davacı vekilinin faydalı model belgesi ve tasarım tescil belgesinden kaynaklanan haklarına, davalının tecavüz ve haksız rekabet ettiğinin tespiti, meni ve refi ile 15.000 TL manevi, 1.000 TL maddi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, diğer taleplerin de kabulüne karar verilmiştir.Davacı vekili delil tespiti dosyasında yapılan giderlerin ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmemesi ve manevi tazminat talebinin reddedilen kısmı için istinaf başvurusunda bulunmuştur.İstanbul Anadolu 1. FSHHM'nin 2014/60 D.İş sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı vekilinin delil tespiti işlemini 06/11/2014 tarihinde yaptırdığı, birleşen davanın 24/12/2014 tarihinde açıldığı gözetilerek, ihlal süresi dikkate alındığında mahkemece hükmedilen 10.000 TL manevi tazminatın yeterli olduğu, davalının başka tasarımlara ihlal ettiğinden bahisle açılan davaların bu davada hükmedilecek tazminat yönünden belirleyici olmayacağı, her davanın kendi koşulları içerisinde değerlendirilmesi gerektiği kanaatiyle, birleşen davada davacı vekilinin manevi tazminata yönelik istinaf sebebinin haklı olmadığı kanaatine varılmıştır.Delil tespiti giderleri yargılama giderlerinden olmakla, birleşen davada yargılama giderleri içerisinde değerlendirilerek, davacı tarafın haklılık durumuna göre davalıdan tahsiline karar verilmemesi yerinde olmadığından, birleşen davada davacı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunda haklı olduğu kanaatine varılmış, istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, mahkeme kararının kaldırılmasına, tarafların kazanılmış hakları korunarak hükmün diğer kısımlarının aynen tekrarına, birleşen davanın davacısı tarafından yapılan 500,00 TL bilirkişi ücreti, 177,50 TL keşif harcı, 18,00 TL posta gideri ve 70,50 TL harcın toplamı 766,00 TL giderin yargılama giderlerine dahil edilerek, davalıdan tahsiline karar verilmiş, ancak mahkemenin D.İş kararında davacı yararına delil tespiti için vekalet ücretine hükmedilmediği gözetilerek bu talebin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-Davalı-Birleşen davada davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,2-Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 22/12/2014 tarihli, 2017/200 Esas- 2017/265 Karar sayılı kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-A)-a)Asıl dava yönünden faydalı model belgesinin sunulan delillere göre yenilik vasfı olmadığı ispat edilemediğinden yerinde olmayan asıl davanın reddine, b)-Asıl davada alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin alınan 25,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 24,10 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,c)-Asıl davada davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan 2.860,00 TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,ç)-Asıl davada davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, B- a)Mahkemenin 2014/268 esas sayılı dava dosyası yönünden birleşen davada davalı tarafın www....com internet sitesi üzerinde satışa sunulan tanıtımı yapılan ürünlerin davacıya ait 2012/15116 faydalı model ve 2012/07959 endüstriyel tasarım kapsamında olup davalı kullanımının tasarım hakkına tecavüz faydalı model hakkına tecavüz ve haksız rekabet olduğunun tespiti ve menine, b)-Birleşen dava yönünden davalı tarafın ürünlerin tanıtımı ve satışının yapmasının engellenmesine, c)-Ürünlere tanıtım evrakına ürün kalıplarına el konulmasına, masrafı davalıdan alınmak suretiyle imhasına, ç)-Davalı tarafın davalıya ait tasarım ve faydalı model kapsamında kalan ürünleri internet üzerinde tanıtımın yapmasının engellenmesine,d)-İlgili sitedeki uzantılar bildirildiğinde siteye erişimin bu ürünlerin tanıtımı yönünden engellenmesine, e)-Davacı tarafın 1.000,00 TL tazminat talebinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, f)-Manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, g)-Fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,ğ)-Hükmün kesinleştikten sonra masrafı davalılardan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanına, h)-İhtiyati tedbir konusunda daha önce karar verildiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, ı)-Birleşen dosyada davacı taraf tarafından yatırılan 25,20 TL başvuru, 273,25 TL peşin olmak üzere toplam 298,45 TL harcın birleşen dosya davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye 479,00 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, i)-Birleşen davada davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan tecavüzün tespiti yönünden 2.860,00 TL , maddi tazminat yönünden AAÜT 13 madde gereği 1.000,00 TL, manevi tazminat yönünden 2.860,00 TL toplam 6.720,00 TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
j)-Birleşen dosyada red edilen manevi tazminat kısmı yönünden 2.860,00 TL ücreti vekaletin davacı taraftan tahsili ile birleşen dosya davalılarına ödenmesine, k)-Birleşen dosyada davacı tarafından yapılan 3.025,10 TL tebligat ,müzekkere ve bilirkişi ücreti ile 2014/60 D. İş sayılı dosyasında yapılan 500,00 TL bilirkişi ücreti, 177,50 TL keşif harcı, 18,00 TL posta gideri ve 70,50 TL harcın toplamı 766,00 TL giderinin toplamı 3.791,10 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 3-İstinaf yargılaması yönünden;-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı-birleşen davada davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,-İstinaf yargılaması için davalı-birleşen davada davacı tarafından yapılan 98,10 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 78,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 176,10 TL'nin, davacı-birleşen davada davalıdan alınarak, davalı-birleşen davada davacıya verilmesine, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 4-Gerek ilk derece yargılaması yönünden olsun gerekse istinaf yargılaması yönünden olsun artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince ilgilisine iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 20/05/2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.