T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2018/2537 Esas
KARAR NO: 2021/965 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/02/2018
NUMARASI: 2017/185 E. - 2018/36 K.
DAVANIN KONUSU: Patent (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ 29/04/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :DAVA:Davacı taraf vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin TR 2007/02519 B sayılı incelemeli patentin sahibi olduğunu, davalının müvekkilinin incelemeli patent hakkına konu ürünleri ile birebir aynısı olan plastik esaslı radyatör vanalarını taklidini fason olarak muhtelif firmalara ürettirerek kendi markası altında satışa sunduğunu, ayrıca davalı tarafın ... 30 Nisan 2012 Bayi Net Alış Fiyat Listesi isimli kataloğunun 33.sayfasında ve ... 1 Ağustos 2013 Bayi Net Alış Fiyat Listesi isimli kataloğunun 47.sayfasında müvekkilinin tescilli patent hakkını ihlal ederek Raydatör Vana Dirsek (Küresel) adı ile satışa sunduğunu, davalı tarafça üretilen ürünlerin müvekkilinin TR 2007/02519 B sayılı incelemeli patent hakkına tecavüz ettiğinin tespitini, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün giderilmesini, şimdilik 100.000 TL maddi tazminatın tazminini, tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere, bunların üretiminde kullanılan araçlara ve patente bağlı bir usulün kullanımını sağlayan araçlara el konulmasını, tecavüzün devamını önlemek üzere el konulan, ürünlerin ve araçların şekillerinin değiştirilmesine veya gerektiğinde imhasına, mahkeme kararının masrafın davalıdan tahsili ile ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde; davaya konu vananın müvekkili tarafından üretilmediğini ve ürettirilmediğini, ...San. Tic. Ltd. Şti' nden satın alındığını kullanımın tecavüz teşkil ettiğine dair dosyada mahkeme kararı ve tespit raporunun bulunmadığını, gerçeğe aykırı açılan davanın müvekkilinin itibarını zedelediğini davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 15.02.2018 tarihli 2017/185 E. - 2018/36 K.sayılı kararıyla; "Davacıya ait 2007/02519 B sayılı patentine yönelik davalı tarafın satışa sunduğu 20 1/2 radyatör dirsek ürünlerinin satışa sunulmasının patent hakkına yönelik tecavüz olduğunun tespiti ve menine,-Davalı tarafın söz konusu ürünleri satışa sunmasının tanıtım yapmasının, üretim yapmasının engellenmesine, -Ürünlere, tanıtım evrakına, üretim kalıplarına el konulmasına, masrafı davalıdan alınmak suretiyle imhasına, -Davalı tarafın ürün satışından elde ettiği 4.595,50 TL nin tazminat olarak davalıdan tahsili, davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin tazminat talebi ispat edilemediğinden reddine,-Hükmün kesinleştikten sonra 5 büyük gazeteden birinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle ilanına " karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURULARI: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; 15/12/2017 tarihli mali bilirkişi raporunun tazminat açısından karar verilmesine yeterli bir rapor olmadığını, patent uzmanı bir bilirkişi tarafından inceleme yapılması gerektiğini,
-davalı yanın stok kayıtlarında sadece 20 1/2 RADYATÖR VANA DİRSEK (KÜRESEL) BEYAZ olarak tanımlanan emtianın esas alındığını, oysa bahsi geçen ürünün beyaz, gri, yeşil hatta sair renklerde de üretildiğini ve satıldığını, müvekkilinin patent hakkını ihlal eden ürünlerin sadece beyaz renkle sınırlı olmadığını, bilirkişinin sadece davalı yanın beyan ettiği, ... kod ile ve yine davalının beyan ettiği 20 1/2 beyaz vana ile sınırlı olarak inceleme yaptığını, oysa piyasada farklı boyut ve renklerde ürünler, farklı kodlarla satışa sunulduğunu, -brüt karın dikkate alınmasının da yerinde olmadığını, depo/stok hareketlerinde kullanılan muhasebe programları ile resmi defter ve kayıtlardan bağımsız olarak sonradan kullanıcı tarafından değişiklik yapılabildiğini, davalı tarafından bildirilen rakamlardan hareketle kar hesabı yapılamayacağını, -bilirkişinin sadece 2013 yılını esas aldığını,-100.000 TL talep etmelerine rağmen, 4.595,50 TL'lık kısmının kabul edildiğini, beyanla kararın tazminata ilişkin kısmın kaldırılmasını, tazminata ilişkin hükmün kaldırılması talebi doğrultusunda, müvekkili aleyhine verilen yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmın da kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava konusu ürünlerin ... şirketi tarafından üretilerek,... Yapı'ya satıldığını, müvekkilinin de ... Yapı'dan satın aldığını, davacının ... şirketinde tespit yaptırdığını, malın üreticisinin belli olmadığını, müvekkilinin üçüncü kişilerce gerçekleştirilen tecavüzleri bilebilecek durumda olmadığını, önceden haberdar olmadığını, davacının delil olarak sunduğu katalogların eski yıllardan kaldığını, toplanıp imha edildiğini, 556 Sayılı KHK 61/c maddesinde marka hakkına tecavüz sayılan fiillerin sayıldığını, müvekkilinin taklit ürünü önceden bilmesinin mümkün bulunmadığını, sorumlu tutulamayacağını, davacının hiçbir şekilde zararını ispat edemediğini, tazminat hakkının bulunmadığını, brüt 4.545,50 TL kar üzerinden tazminata hükmedilmişse de, müvekkilinin bu rakam üzerinden %20 kurumlar vergisi ödediğini, bu rakam 909,00 TL'nın da düşülmesi gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:Davaya konu patentin TPE kayıtlarından, 13/04/2007 başvuru tarihli, TR 2007/02519 B sayılı "Plastik esaslı radyatör vanası ve üretim yöntemi" buluş başlıklı patentin, 21/07/2011 tarihinde tescil edildiği, tescilin halen geçerliliğini koruduğu anlaşılmıştır.Mahkemece patentin hükümsüzlüğüne yönelik Bakırköy 2 FSHHM' nin 2015/125 Esas, 2017/14 Karar sayılı dosyası bekletici mesele yapılmış, hükümsüzlük talebinin reddine ilişkin kararın 30/03/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Mahkemece alınan 10/08/2015 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacıya ait TR 2007/02519 B nolu patent belgesinde bağımsız istemlerin 1 ve 3 olduğu, 2.istemin bağımlı olduğu, söz konusu davalı tarafın üretim yapmadığı, satın alınan ürünlerden yapılan incelemede davalının satışa sunduğu ürünlerin davacıya ait TR 2007/02519 B sayılı patentin koruma kapsamında bulunduğu beyan edilmiştir.Mahkemece Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla alınan mali müşavir bilirkişi raporunda; söz konusu ürünlerin satışına yönelik incelemede, stok kayıtlarında ... kod ile muhasebe işleminin takip edildiği, 20 1/2 RADYATÖR VANA DİRSEK (KÜRESEL) BEYAZ olarak tanımlanan emtianın söz konusu radyatör vana dirsek ürünün, 2012 yılı kayıtlarında 2160 adet satın alındığı, tamamının satıldığı, 2013 yılı kayıtlarında dava dışı 3.kişilerden 740 adet satın alındığı, 311 adedinin satıldığı, 2014 yılında alım yapılmadığı kalan 429 adedinin satıldığı, toplam tüm zamanlara ait alışveriş toplamının 2900 adet olduğu, alışlar için 10.223,50 TL ödendiği, toplam hasılatın 14.819 TL olabileceği brüt karın 4.595,50 TL olduğu beyan edilmiştir.
G E R E K Ç E :Patente tecavüzün tespiti, meni refi ve maddi tazminat talepli davada, mahkeme davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Davacı ve davalı vekilleri ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili 100.000,00 TL maddi tazminat talep ettiklerini, mahkemenin 4.595,50 TL'ya hükmetmesinin yerinde olmadığını beyanla alınan bilirkişi raporuna itirazlarını bildirdiği, ayrıca reddedilen tazminat yönünden davacı aleyhine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden de istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.Davalı vekili ise, istinaf dilekçesinde, kendisinin üretim yapmadığını, davacının kendisini uyarmadığını, satın aldığı ürünün patentli olduğunu bilemeyeceğini, tazminat hesabı yönünden de bilirkişi tarafından hesaplanan brüt kardan, %20 kurumlar vergisinin düşülmesi gerektiğini ileri sürmüştür.Davalı şirketin katalogları ve dosya kapsamına yansıyan bilgilerden, yapı malzemeleri satışı yaptığı, ticari şirket olduğu, basiretli davranması ve dava dışı şirketler tarafından üretilen satın aldığı ürünün patentli olup olmadığını bilmesi gerektiği, davalının ayrıca uyarılmasının şart olmadığı, davalı ürününün davacı patentinin koruma kapsamında kaldığı ve patente tecavüz teşkil ettiği kanaatine varılmış, aksi yöndeki davalı istinaf sebebi haklı görülmemiştir.Davacı vekilinin yoksun kaldığı karın, dava tarihinde yürürlükte olan mülga 551 Sayılı KHK 151/2-b maddesine göre "Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanca göre" hesaplanmasını talep ettiği, Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla alınan tazminat raporunda, davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan irsaliye ve davalı kataloglarında yer alan ve stok kayıtlarında ... kod ile takip edilen, 20 1/2 RADYATÖR VANA DİRSEK (KÜRESEL) BEYAZ olarak tanımlanan emtianın esas alındığı, davacı tarafça ürünün başka kodlarla ve renklerle de satılmış olabileceğine yönelik itirazının dosyaya aksi yönde bir bilgi yada belge sunulmaması nedeniyle haklı görülmediği, davalının 2012 ve 2013 kataloğunda sadece bu kod numaralı ürünün yer aldığı, bilirkişinin 2012-2013-2014 yılı satışlarının tamamı üzerinden hesaplama yaptığı, daha önceki yıllarda ürünün satıldığına dair (2007 yılından itibaren) dosya kapsamında delil bulunmadığı gibi, 2012 yılı kataloğunda "Yeni ürün" olarak tanıtıldığı, bilirkişi tarafından ürün maliyetlerinin düşüldüğü, kurumlar vergisinin düşülmesine ilişkin davalı talebinin yerinde olmadığı kanaatiyle maddi tazminata yönelen davacı ve davalı vekillerinin istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.Davacı vekili maddi tazminata yönelik istinaf talepleri doğrultusunda yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının da kaldırılmasını talep etmişse de, tazminat miktarı dosya kapsamına uygun olduğundan ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de kabul ve red oranlarına göre belirlendiği anlaşılmakla, yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusu ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin ve davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2-Davacı yandan alınması gereken 59,30 TL harcın, peşin alınan 250,00 TL harçtan mahsubu ile artan 190,70 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalı yandan alınması gereken 339,11 TL harçtan, peşin alınan 77,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 261,21 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 89,00 TL (posta-teb-müz) masrafının 1/2 oranında 45,50 TL'sinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı avansından kullanıldığı anlaşılan; 66,00 TL (posta-teb-müz) masrafının 1/2 oranında 33,00 TL'sinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 29/04/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.