T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2019/2394 Esas
KARAR NO: 2019/2819
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/03/2019
NUMARASI: 2018/930 E. - 2019/235 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Tescilli Markaya ilişkin Franchise Sözleşmesinin feshi nedeni ile franchise bedelinin bakiye süreye ilişkin kısmının iadesi istemi)
KARAR TARİHİ: 26/12/2019
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında sağlıklı tırnak bakımı hizmet faaliyetleri sağlaması amacıyla müvekkili adına tescilli ... marka ve logosu için Franchise sözleşmesi kurulduğunu, sözleşmenin 3. maddesinde yer alan yükümlülükleri davalının yerine getirmediğini, bu sebeple davalıya Beyoğlu .... Noterliği aracılığıyla, sözleşmenin 3.5. maddesinde yer alan ve yine 3. 6. maddesinde belirtilen salon çalışanlarına eğitimlerin verilmesi, 3.8. maddesinin a, b, d ve e maddelerinde belirtilen eğitimlerin yerine getirilmediğinden bahisle ihtarname çekildiğini ve edimlerin 15 gün içerisinde yerine getirilmesinin istendiğini, davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin Franchise sözleşme bedeli olarak davalıya 50.000 USD ödeme yaptığını, bunun üzerine davalı yana yeniden ihtarname çekildiğini ve ilk ihtarnameye binaen verilen süre içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmediği, ödenen bedelin iadesinin 3 gün içerisinde istendiğini, ancak davalının iadeyi yapmadığını, tüm bu nedenlerden dolayı müvekkili ile davalı arasında yapılan Franchise Sözleşmesindeki edimlerin yerine getirilmemesi sebebi ile yapılan fesih işleminin tespiti, davalıya ödenen miktarın yapılacak bilirkişi incelemesi ile 1 yıllık franchise bedeli düşülerek kalan bedelin müvekkiline iadesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında franchise sözleşmesinin imzalanmak suretiyle davacının ... Caddesinde, ... caddesi şubesi adı altında kişisel bakım merkezi açtığını, davacının müvekkiline 7. aydan itibaren cirosundan müvekkiline pay ödemeyi taahhüt ettiğini ancak davacının bu ödemeleri yapmadığını, aynı zamanda müvekkilinin davacının işyerinin çalışması için gerekli sistemi kurduğunu, çalışanları eğittiğini, tanıtım hizmetlerini yürüttüğünü, davacının, müvekkili ile yapılan sözleşmeyi feshedebilmek için kendisine gerekçe ve deliller yaratmak istediğini, davacının ileri sürdüğü iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davacının müvekkiline farklı tarihlerde ihtarnameler gönderdiğini, 17/03/2015 tarihli ihtarnamede 50.000 USD franchise bedelinin kendisine geri ödenmesinin istendiğini ve bunun hayali bir telefon görüşmesine dayandırıldığını, halihazırda sözleşme yürürlükte iken davacının müvekkilinin tabelasını indirdiğini ve başka bir tabela astığını, tüm bunların davacıya bir ihtarname ile bildirildiğini ve tek taraflı olarak fesh edilen sözleşmenin hukuki sonuçlarının olacağının da ihtarnamede bildirildiğini, müvekkili ile davacı arasında yapılan mail yazışmalarının taraflar arasındaki ilişkiyi ortaya koyduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın tescilli marka ve logonun münhasıran kullanılması ve işletilmesine ilişkin franchise sözleşmesinden doğan istirdat davası olduğu, 6769 sayılı Kanunun 156. Md gereğince bu Kanun'da öngörülen davalarda Fikri Sınai Haklar Mahkmesi'nin görevli olduğu belirtilerek davanın usul yönünden reddine, dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu franchise sözleşmesinin her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığını, tarafların tacir olduğunu, davanın mutlak ticari dava olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinaf istemine karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.
İNCELEME:-Dava, Asliye Hukuk Mahkemesine açılmış olup 24.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/404 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporundan sonra asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.-Taraflar arasındaki...Franchise Sözleşmesi'nin konusunun yer aldığı 1.madde; "Franchise veren sağlıklı tırnak bakım hizmeti faaliyeti sağlaması amacı ile kendi adına tescilli ... Markası altında tüm hakları franchise verene ait olan bir franchising sistemi oluşturmuştur. İş bu sözleşmenin konusu franchising sisteminin ve the Nail Art marka ve logosunun franhise alan tarafından münhasıran manikür, pedikür, ortez tırnak bakım ve sağlığı, kalıcı makyaj, sprey bronzer olarak kullanılması ve işletilmeis ile ilgili şartların karşılıklı olarak belirlenmesi ve belirlenen yükümlülüklerin karşılıklı olarak taahüt edilmesidir" şeklindedir. Sözleşmenin 2.maddesinde; francihse alana franchise verenin iş usullerinin kullanılma yetkisi verileceği ve franhise alanın bu yetki karşılığından demirbaş listesi dahil olmak üzere ödeme yapacağı düzenlenmiş, olup dosyada mevcut sözleşme ekindeki iş bu evrak da miktar yönünden herhangi bir bedel yazılmamıştır.
Sözleşmenin 3.maddesinde; franhise verenin yükümlülükleri düzenlenmiş olup davacı iş bu davasında bu maddedeki yükümlülüklerin yerine getirilmediğini iddia etmiştir. Beyoğlu ....Noterliği'nin 20.02.2015 Tarih, ... yevmiye nolu İhtarname içeriğinde; "3.5. Md deki poster, video kaset, sezon cdlerinin franchise veren tarafınsan bedelsiz verileceği, 3.6 md salon çalışanlarına eğitim verilmesi, 3.8 md deki eğitimlerin verilmesinin yerine getirilmediği, sözleşmenin kurulması sırasında ...'ın reklamlarının yapılacağının belirtilmesine rağmen yapılmadığını, sözleşme kurulurken ... isimli firmanın distribütörü olduğu belirtilmesine rağmen distribütör olmadığı hususnda duyumlar aldıklarını" belirterek mehil verilmiş, 04661 yevmiye nolu ihtarnamede ise fesih nedeni ile franchise bedelinin iadesi istenmiştir.
GEREKÇE:Dava, franchise verenin sözleşmeye konu edimlerini yerine getirmediği iddiasına dayalı olarak sözleşmenin feshi sebebi ile franchise alan tarafından franchise bedelinin bakiye süreye ilişkin kısmının iadesi istemi ile açılmıştır.İlk derece mahkemesince davanın görev nedeni ile usulden reddine karar verilmiş olup karara karşı davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.Uyuşmazlık mahkemenin görevli olup olmadığına ilişkindir.Franchise sözleşmesi SMK'da düzenlenen bir sözleşme olmayıp karma nitelikte bir sözleşme olup her somut olaya konu talepler ile sözleşmenin içeriği değerlendirilerek görev hususunun belirlenmesi gereklidir. Somut uyuşmazlıkta; davacı davalının sözleşmeye konu edimlerini yerine getirmediğini iddia etmiş olup dava tarihi itibarı ile yürürlükte olan 556 sayılı KHK'dan kaynaklanan herhangi bir uyuşmazlık nedeni ileri sürmemiştir. Bu durumda tescilli bir sınai hakka dayalı uyuşmazlık olmadığından mahkemece işin esasına girilerek genel hükümlere göre ihtilafın çözülmesi gerekliyken davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir. (Aynı yönde Yargıtay 11.HD'nin 2016/6038 Esas, 2016/6035 karar, 01.06.2016 Tarihli ilamı ile, Yargıtay 11.HD'nin 2015/14146 Esas, 2016/78 karar, 11.01.2016 Tarihli ilamı; Erişim Kazancı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Bankası) Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne,2-İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/03/2019 gün ve 2018/930 Esas, 2019/235 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, -Yargılamaya devam olunmak üzere, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf aşamasında davacı tarafça yapılan yargılama gideri olan 121,30 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 56,70 TL posta gideri olmak üzere toplam 178,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 26/12/2019 tarihinde HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.