T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2018/2345 Esas
KARAR NO: 2021/746
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/12/2017
NUMARASI: 2014/496 E. - 2017/1199 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 08/04/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA
A-)Açılan dava ve iddia: Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra dairesinin ... E sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla icra takibi başlatıldığını ve usulsüz tebligat işlemleri ile takibin kesinleştirildiğini ve banka hesaplarına haciz işlemi uygulandığını, bu çek üzerindeki imzaya itiraz ettiklerini, müvekkili ile takipte adı geçen borçlular arasında hiçbir ticari ve hukuki ilişki bulunmadığını, müvekkilinin yapılan hacizden ve icra dosyasından sonra haberi olduğunu ve İstanbul CBS'na şikayette bulunduğunu, takipteki diğer borçlulardan ...'ın menfi tespit davası açtığını, bu davada çekin lehdar Bimpaş elinde iken çalındığı iddiasında bulunduğunun görüldüğünü, yine Bimpaş'ın İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/148 E sayılı dosyası ile imza ve yetkisizlik itirazında bulunulduğunun anlaşıldığının, müvekkili şirketin dolandırıcılık mağduru olduğunu, bu nedenlerle dava konusu çekin ve icra takibinin müvekkili şirket yönünden iptaline, HMK 209. Maddesi gereği takibin durdurulması için tedbir kararı verilmesine, müvekkiline ait bankada bloke edilen paranın İİK 72/3 maddesine göre alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı takip alacaklısının %20'den az olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesine, yergılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B-) Cevap ve Karşı Talepler: Davalı ... vekili dilekçesinde; çekin müvekkiline diğer davalı ... tarafından faktoring sözleşmesine istinaden verildiğini, müvekkili şirketin davacıyı tanımadığını ve bu yüzden tazminat talebinin haksız olduğunu, müvekkilinin imzanın sahte olup olmayacağını bilemeyeceğini, imza incelemesi için davacı şirket yetkililerinin imzalarının celp edilmesini talep ettiğini, müvekkili şirketin borcu faktoring mevzuatına uygun olarak temlik aldığını, müvekkili şirketin dava konusu çekin meşru, haklı ve iyiniyetli hamili olduğunu, davacı borçlunun icra dosyasında kendi adına çıkarılan tebligatları bilerek almadığını, bu nedenlerle; Davanın reddine, davacı tarafça talep edilen kötü niyet tazminatının şartları oluşmadığından reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir. Diğer davalı Yaman Yapı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı: İlk derece mahkemesince; "davanın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki takibe konu çekten dolayı menfi tespit senet ve icra takibinin iptali ve imzaya itiraza ilişkin olduğu, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında alacaklı ...tarafından davacının da aralarında bulunduğu borçlular aleyhine 35.000,00 Tl asıl alacak olmak üzere 15/01/2013 tarihli 35.000,00 TL lik çekten dolayı kambiyo senetlerine özgü takip yapıldığı ve takibin kesinleştiğinin anlaşıldığı, takibe konu edilen çek arkasındaki ciro silsilesinde lehtar ... A.Ş ye ait tek ciro imzası, davacı ... A.ş 'ye ait ciro imzası ... Ltd. Ciro imzası ve davalı ... Ait ciro imzasının mevcut olduğu ve ... Bankası A.Ş Şişli Ticari Şubesi derkenarında çekin 15/01/2013 tarihinde ibraz edildiği, Bursa CBS'NİN 30/01/2012 tarih 2012/7048 sayılı yazısına istinaden çek üzeride herhangi bir işlem yapılmadığı ve çekin hamil ...'ye iade edilmediği meşruatının bulunduğunun anlaşıldığı, davalı ... A.Ş'nin dava dayanağı çeke göre çeke usulüne uygun devam edegelen ciro silsilesi ile aldığı, ciro silsilesinin düzgün ve davalı şirketin yasal yetkili hamil gözüktüğünün görüldüğü, davalı ... Şirketi tarafından ibraz edilen belgelere göre dava dışı Faktoring müşterisi ... Ltd. İle 04/10/2012 tarihli Faktoring sözleşmesi yaptıkları 05/10/2012 tarihinde 04/08/2012 tarihli 41.818,00 TL tutarlı faturanın temlike konu edildiği ve aynı tarihte faktoring müşterisi tarafından dava konusu çekin davalı ... şirketine ciro ve teslim edildiği ve aynı gün davalı ... şirketi tarafından dava dışı müşterisine 32.000,00 TL havale gönderildiğinin anlaşıldığı, mahkemece toplanan delillere göre imza itirazına ilişkin olarak grafolog bilirkişiden rapor alındığı ve davacı şirkete ait ... kaşesi üzerinde atılan imzaların şirket yetkilisine ait olmadığının tespit edildiği, aynı çek ile ilgili olarak İstanbul 13. ATM 2013/278 sayılı dosyasında cirantalardan ... A.Ş tarafından açılan davada ...ile Faktoring müşterisi ... Ltd. Ve davacı ... A.Ş arasındaki ticari ilişki ve dava konusu çekin tedavülü hususunda mali müşavirden alınan raporda davalının bile bile zarar kastı ile hareket ettiğine ilişkin değerlendirmenin mahkemeye ait olacağı bildirilerek çekin yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak sunulan kayıtlar doğrultusunda alındığının bildirildiğinin anlaşıldığı, davacının davalıya dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine ancak davalının takibe girişmekte kötü niyeti sabit olmadığından ve çekin ciro silsilesine göre istirdat talepleri de yerinde görülmediğinden davacının çekin iadesi ve istirdat taleplerinin ve kötü niyet tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerektiği" gerekçesiyle davalı ... Ltd. Şti. hakkındaki davanın feragat nedeni ile reddine, davacının 15/01/2013 tarihli ve 35.000,00 TL'lik çekten dolayı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takibe konu bu çektne dolayı davalı ... ye borçlu olmadığının tespitine, davacının çekin istirdadı taleplerinin ve koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminat taleplerinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Kararı davalı ... şirketi istinaf etmiş ve dilekçesinde özetle "....Müvekkil ile ... Ltd.Şti. arasında, söz konusu Şirketin ... A.Ş.'den olan 04.08.2012 tarihli, ... No.lu faturaya konu alacağı temlik alınarak, ... Ltd. Şti. Firmasına Faktoring Finansmanı temin edilmiştir. Ayrıca anılan firma ile Faktoring Sözleşmesi imzalanmış faktoring finansmanını teminen 15.01.2015 keşide tarihli, keşidecisi ... A.Ş. olan, ... A.Ş. ve ... Ltd.Şti. Cirolu 35.000.000.-TL.lık çek Müvekkile tevdi edilmiştir. Çek keşide tarihinde tahsil için müracaat edildiğinde Bankaca arkasına Bursa C. Savcılığının 30.01.2012 tarih 2012/7048 sayılı dosyasından verilen karar gereğince işlem yapılamayacağı bildirilmiştir. Müvekkilin kredi/finansman tesis ettiği ... Ltd.Şti.nin teminat olarak çeki Müvekkile tevdi ettiği tarih 04.10.2012 dir. Bu tarihten 10 ay önce çek için çalındı iddiası ile Bursa C.Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğuna göre çekin arkasını cirolayan ... Ltd.Şti. nin bu durumu bilmemesi mümkün bulunmamaktadır. İlaveten, davanın seyri içerisinde Davacı ... A.Ş.'nin ... Ltd.Şti. aleyhine açmış olduğu davadan da feragat ettiği görüldüğünde müvekkilin ... A.Ş. ve ... Ltd.Şti işbirliği ve kurdukları kumpas sonucu mağdur duruma düşürüldüğü görüşündeyiz. Bununla birlikte müvekkilin kötü niyetinin sabit olmadığı anlaşıldığından davacının çekin iadesi, istirdat talepleri ve kötü niyet tazminat taleplerinin (hukuka, mevzuata uygun olarak) reddine karar verilmiştir. Bu hususta bir itirazımız bulunmamaktyadır. Ancak gerekçeli kararın hüküm kısmındaki 5 ve 6 numaralarında müvekkil şirket aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama gideri alacağının hukuka uygun olmadığı görüşündeyiz Mahkeme Kararının bu yönden istinaf yolu ile incelenerek kaldırılmasını talep ediyoruz.Diğer davalı ... Ltd. Şti. hakkında davadan feragat edilmesine muvafakatimiz olmamasına rağmen davalının bu husustaki talebinin kabul edilerek diğer davalı ... Ltd. Şti. hakkında davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmesi hukuka aykırıdır. Bu hususta beyanımız tutanağa geçmemiş ve Yerel Mahkemece hukuka aykırı karar verilmiştir...." denilerek kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava ;menfi tespit davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İstinaf edilen husus ; davalının yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletten sorumlu olup olmadığı ve diğer davalı hakkındaki feragatin onaya bağlı olup olmadığı hususudur. Mahkemece yapılan yargılamada ; davacının çek üzerindeki imzasının sahteliğinin raporla ortaya çıktığı ve bu nedenle borçlu bulunmadığının tespiti yönünde karar verildiği görülmektedir. İmzanın sahteliği mutlak defi olup, herkese karşı ileri sürülebilir. Davalı iyiniyetli hamil konumunda olup, çekteki davacı imzasının sahteliğini bilebilecek durumda olmadığından dolayı kötüniyet tazminatı ile cezalandırılmamıştır. Ancak ; davacı yanın imzası taklit edilerek çekin tedavüle girdiği ve davalı yanca da takibe konu edildiği nedenle davacının dava açmasına neden olunduğu, takibin derdest olduğu ve davacı yönünden takipten feragat de edilmediği bu nedenle mahkemece dava açılmasına neden olunması hususu nazara alınarak hüküm kurulması doğru bulunmuştur. Yine feragat; tek taraflı ve yapıldığı anda kesin hükmün sonuçlarını doğuran bir hukuki işlem olmakla, gerek feragat edilen ve gerekse diğer davalı konumundaki istinaf eden tarafın kabulüne bağlı değildir. Bu nedenle de feragat açısından diğer davalının beyan ve muvafakatinin alınması gerekmemektedir. Açıklanan nedenlerle davalı yanın istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden başvurunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile 1- Davalı yanın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE 2- Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 598,50 TL den mahsubu ile fazla yatırılan 539,20 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı yana iade edilmesine 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına 4- İnceleme duruşmasız olarak yapılmış olmakla ücreti vekalet tayin ve takdirine yer olmadığına Dair ; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu HMK 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 08/04/2021 tarihinde ve oy birliği ile karar verildi.