T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2018/2317 Esas
KARAR NO: 2019/1350
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/04/2018
NUMARASI: 2018/177 E. - 2018/178 K.
DAVANIN KONUSU: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 20/06/2019
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türkiye'de ve dünyada tanınmış bir optimolojist olduğunu, davalı taraf ile 01/10/2016 tarihinde iş sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilinin Amsterdam Medikal Direktörü" ve Türkiye'de ise Bilimsel Çalışmalar Direktörü" olarak görevini yürüttüğünü, taraflar arasındaki sözleşmenin 30/09/2017 tarihinde sona ermesine rağmen müvekkilinin isminin ve fotoğrafının davalı tarafından ticari amaçla kullanıldığını, isminin, resminin ve ünvanının ... ait .... web sayfalarında ticari amaçla kullanıldığını, dünyagöz'ün www.....com adlı web sitesinde, müvekkilinin mütevelli heyeti üyesi ve hastane çalışanı olarak gösterildiğini, ... www..... adlı internet sitesinde de ismi ve fotoğrafınını kullanıldığını, ayrıca bazı tanıtım broşürlerinde de isminin ve resminin yayımlandığını, müvekkilinin kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia ederek şimdilik vekaletsiz iş görmeye dayalı olarak kazancın iadesi kapsamında 10.000 TL maddi, 15.000 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, haksız kullanımın tedbir yoluyla durdurulmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. İstanbul 1.FSHHM'nin 20.04.2018 tarihli 2018/177 E. - 2018/178 K.sayılı kararıyla; dava dilekçesinde davacının resimlerinin kullanıldığı iddia edilmiş ise de, resimlerin sanatsal değeri bulunduğunun iddia edilmediğini, dilekçe ekindeki fotoğrafların edebi olmadığını, FSEK 86.maddeden hareketle mahkemenin görevli olduğunun iddia edilmesinin, göreve ilişkin genel hükümlere aykırı olduğunu, davacının markasının bulunmadığını, isminin kullanılmasının ancak kişilik haklarının ihlali olarak incelenebileceğini, dilekçedeki istemlerin bir bütün olarak kişilik haklarına dayalı talepler olduğunu, vekaletsiz iş görme kapsamında ihtisas mahkemesinin zarar tespitinde fikri bir hak tartışılmayacağından, davacının isim ve görseli üzerindeki tüm maddi ve manevi tazminat istemlerinin Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine, dava dilekçesinin usulden reddine, HMK'nın 20.maddesi uyarınca talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; uyuşmazlığın, müvekkilinin fotoğrafı ve isminin davalı şirketin (... Hastanesi) tanıtım broşürlerinde ve web sitesinde, hukuka uygunluk sebebi bulunmaksızın ve müvekkilinin muvaffakatı olmaksızın ticari amaçla yayınlanmasından kaynaklandığını, bu haksız kullanımın FSEK 86/1 hükmü ile açıkça uyuştuğunu, bu maddenin uygulanabilmesi için izinsiz kullanılan fotoğrafın sanat eseri mahiyetinde olmasının yahut edebi bir nitelik taşımasının yada tasvir edilenin bir markasının olmasının şart koşulmadığını, davacının fotoğrafının eser niteliği taşımasa da FSEK 86.maddesi gereği korunan ürün olduğunu, FSEK 86, BK 49.maddesindeki koşulların gerçekleştiğini, müvekkilinin maddi zararı doğduğunu, FSEK 76.maddesi gereğince mahkemenin görevli olduğunu beyanla görevsizlik kararının kaldırılmasını istemiştir. Davalı vekilinin istinafa cevabında; dava dilekçesi içeriğinden, davacının tazminat ve kazanç iadesi isteminin TBK 530'a dayalı gerçek olmayan vekaletsiz iş görme hükümlerine dayandığının anlaşıldığını, görevsizlik kararının doğru olduğunu beyan etmiştir.
G E R E K Ç E :Davacı vekilinin dava dilekçesinde; davalı şirket ile müvekkili arasındaki sözleşmenin 30.09.2017 tarihinde sona ermesine rağmen müvekkilinin isim ve fotoğrafının ticari amaçla ve izinsiz olarak kullanılmaya devam ettiğini beyanla, haksız olduğu iddia edilen kullanımın tedbir yoluyla durdurularak, şimdilik 10.000 TL maddi ve 15.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. FSEK 86/1 maddesinde "Eser mahiyetinde olmasalar bile resim ve portreler tasvir edilenin, tasvir edilen ölmüşse 19.maddenin birinci fıkrasında sayılanların muvaffakatı olmadan tasvir edilenin ölümünden 10 yıl geçmedikçe teşhir veya diğer suretlerle umuma arz edilemez" hükmü düzenlenmiştir.FSEK 76.madde de bu kanunda düzenlenen hukuki ilişkilerden doğan dava ve işlere ihtisas mahkemesi sıfatıyla Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde bakılacağı düzenlenmiştir.FSEK 86. Madde de sağlanan koruma için kişinin resminin eser vasfında olmasının aranmadığı, kişinin dış görünüşünün ve dış görünüşünün makineyle çekilmiş fotoğrafının da kişilik hakkı olarak FSEK 86. Madde de özel koruma altına alındığı, ilk derece mahkemesi'nce, kişinin resminin eser olmadığı, taleplerin de bütünü itibariyle kişilik haklarına dayalı talepler olduğu, vekaletsiz iş görme kapsamında zarar tespitinde fikri hakkın tartışılamayacağı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesinin, FSEK 86/1 ve 76.maddesine aykırı olduğu kanaatiyle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılamanın kaldığı yerden devam edilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, İstanbul 1.FSHHM'nin 20.04.2018 tarihli 2018/177 E. - 2018/178 K.sayılı kararının, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, -Yargılamaya devam olunmak üzere, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 2-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin, ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte değerlendirilmesine, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 20/06/2019 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.