T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2018/1137 Esas
KARAR NO: 2021/353 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/06/2017
NUMARASI: 2015/56 E. - 2017/149 K.
DAVA: Endüstriyel Tasarıma Tecavüzün Men'i, Ref'i, Haksız Rekabetin Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat
İSTANBUL 3. FSHHM'NİN 2015/71 ESAS SAYILI BİRLEŞEN DAVASI.
DAVA: Hükümsüzlük, Sicilden Terkin
KARAR TARİHİ: 19/02/2021
İSTANBUL 2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ tarafından verilen 29/06/2017 tarihli kararına karşı tarafların istinaf başvuruları üzerine istinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin şekerlik ve saksı tasarımlarının TPE tarafından ..., ..., ... (Şekerlikler) ve ... (Saksı) tescil numaraları ile koruma altına alındığını, davalı ... tarafından tasarımlarının birebir aynısının kopya edildiğini beyanla; davalıya ait adreslerde tespit yapılmasını ve ürünlerin tümüne ve üretilmesini sağlayan kalıpların tümüne tedbiren el konulmasını ve muhafaza altına alınmasını, müvekkilinin tasarımlarına karşı davalı yanca yapılan tecavüzün tespitine, men'ine, ref'ine, müvekkilinin aleyhine yaratılan haksız rekabet durumunun tespiti, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 5.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı yana ait tasarım tescili konusu ürünler ile müvekkiline ait ürünlerin ayırt edilemeyecek derecede benzer olmadığını, tasarımlar arasında ayırt edici farklılıklar bulunduğunu, davacı yana ait tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterine haiz olmaması nedeniyle İstanbul 3. FSHHM'nin 2015/71 esas sayılı dosyası ile hükümsüzlük davası açtıklarını ve mahkeme dosyası ile birleştirilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTANBUL 3. FSHHM'NİN 2015/71 ESAS SAYILI BİRLEŞEN DAVASI;
DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde;Davacı ... vekili tarafından davalılar ... ve ... aleyhine, davalı adına Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescilli olan ... (3), ..., ... sayılı Şekerlik ve ... sayılı saksı ibareli tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkini talepli dava açılmıştır.
ISLAH; Birleşen davada davacı vekili 25/05/2016 tarihli ıslah dilekçesiyle; 2012/01350 (1) (2) numaralı şekerlik tasarımlarının hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 29/06/2017 tarihli 2015/56 Esas-2017/149 Karar sayılı kararıyla; "Toplanan deliller, alınan tespit raporları ve hüküm kurmaya elverişli ve yeterli bilirkişi heyet raporu ve bilişim uzmanından alınan son rapor kapsamında, davacının ... tescil nolu saksı ürününün yeni olmadığı ... firmasınca versiyonlarının olduğu ve ... şekerlik ve ... kapak tasarımının ... firmasının ... şekerlik tasarımı ile benzer olduğu ve yenilik vasfının olmadığı, bu nedenle birleşen davada davalının tasarımlarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi gerektiği asıl davada ise tasarımların hükümsüz kılınması ile baştan beri doğmamış sayılacağı gözönüne alınarak tecavüz ve haksız rekabete ilişkin açılan davanın da reddine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle; " Asıl davada; Davacı ... tarafından davalı ... hakkında açılan endüstriyel tasarıma tecavüzün men'i ref'i haksız rekabetin önlenmesi, maddi ve manevi tazminat talepli davanın reddine, Birleşen İst. 3 FSHHM nin 2015/71 esas sayılı dosyasında, Davacı ... tarafından davalılar ..., ... hakkında açılan Hükümsüzlük davasının kabul ile, Davacının TPE nezdinde tescilli 29.02.2012 tescil tarihli ... tescil nolu şekerlik, 19.03.2014 tescil tarihli ... tescil nolu saksı tasarımı, 17.05.2012 tescil tarihli ... tescil nolu şekerlik tasarımı, 15.05.2012 tescil tarihli ... tescil nolu şekerlik kapağının, hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURULARI: Davacı-birleşen davada davalı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; gerekçenin taleplerin tümünü karşılamaya yönelik değil, hatalı değerlendirmeye dayandığını, ... tescil numaralı şekerliğin hükümsüzlüğüne karar verilmişse de, bu tasarım tescil belgesinde iki adet şekerlik tasarımı bulunduğunu, gerekçede tek bir şekerlik için mi karar verildiğinin anlaşılamadığını, tasarım tescil belgesinde 1 ve 2 sıra numarasında müvekkilinin ... ismini verdiği şekerlik tasarımı, 3 sıra numarasında ... ismini verdiği tasarım tescili bulunduğunu, davalı-karşı davacının ... isimli şekerliğin ... firmasına ait ... numaralı tasarıma benzediğini, ... isimli şekerliğin ise www...com sayfasındaki şekerliğe benzediğini ileri sürdüğünü, kararda her iki şekerliğin tek tasarımmış gibi değerlendirildiğini, her iki durum da da eksik hüküm kurulduğunu, ya da gerekçenin eksik olduğunu, -mahkemenin kararda itiraz ve beyanlarını dikkate almadığını, ... isimli şekerliğin ... (3), ... ve ... (kapak) belgeleri ile tescilli olduğunu, ... plastik firmasına ait ... başvuru numaralı tasarım ile ayırt edilemeyecek derecede benzediğinden bahisle yenilik vasfı bulunmadığı iddia edilmişse de, farklı olduğunu, ...’e ait ürün görselinde bölmelerin dik tasarlandığını, müvekkiline ait tasarımda ise bölmelerin kıvrımlı çizgilerle birbirinden ayrıldığını, bu hususun tasarımı görsel açıdan farklılaştıracak mahiyette olup, tüketici açısından bu farklılık estetik bir değer taşıdığını, -müvekkiline ait ... (1) ve (2) kod numaralı ‘...’ isimli şekerlik tasarımı bakımından ise, sadece www...com isimli web sitesinden alındığı iddia edilen görsel benzerliğe esas olarak ileri sürülmüşse de görselin siteye yükleniş tarihinin kesin olmadığını, 22/07/2016 tarihli raporda "EXİF verisinin delil niteliğinin zayıf olduğunun" beyan edildiğini, bilirkişi raporunda görselin 2014 yılında değişikliğe uğradığı belirtilmesine rağmen ...'dan gelen yazıda, raporla çelişecek şekilde 2010 yılında görselin kaldırıldığının ifade edilmesinin iddiaların doğruluğunu şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya koyduğunu, -mahkemenin asıl davada yer alan talepler bakımından ayrı ayrı vekalet ücretine hükmetmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, beyanla kararın kaldırılarak asıl davada taleplerinin kabulünü ve karşı davanın reddini talep etmiştir. Davalı-birleşen davada davacı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde; birleşen davada 4 tane farklı belgeden kaynaklanan hakların hükümsüzlüğüne karar verildiğine göre 4 ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyanla, birleşen davada kararın kaldırılarak vekalet ücretine yönelik hükmün düzeltilerek 4 ayrı vekalet ücretine hükmedilmesini, davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... ve ... adına, 15/05/2012 tarih ve ... tescil numaralı "Şekerlik Kapağı" Tasarımı, ... ve ... adına 17/05/2012 tarih ve ... tescil numaralı "Şekerlik" Tasarımı, ... adına 19/03/2014 tarih ve ... tescil numaralı "Saksı" Tasarımı , ... ve ... adına 29/02/2012 başvuru numaralı 1,2 ve 3 numaralı "Şekerlik" tasarımlarının koruma altına alındığı tespit edilmiştir. Mahkemece İ.T.Ü. Endüstri Ürünleri Tasarım Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. ..., İstanbul Arel Üniversitesi Tasarım Bölüm Başkanı ... ve sektör bilirkişisi ..."den alınan raporda; ... tescil numaralı "Saksı" ürünün kısmen benzerlik gösterdiği ancak gerek davacı ve gerekse de davalı ürünün yeni olmadığı, ... firması tarafından satılan saç üzerine lazer kesimle desen verilerek yapılan saksıların plastik malzemeden yapılmış versiyonları olduğu, ... tescil numaralı "şekerlik" ve ... tescil numaralı “kapak” ürününün ... Ltd.Şti "nin ... tescil numaralı şekerlik tasarımı ile ayırt edilemeyecek kadar benzerlik taşıdığı ve dolayısıyla yenilik vasfının olmadığı, ... tescil numaralı “şekerlik” ürününün yenilik vasfı taşımadığına dair davalı vekili tarafından sunulan kanıtta yer alan 2009 yılının yaptıkları inceleme sonucunda teyit edildiği, ancak aynı imajda 2014 yılında bir değişiklik yapıldığının da tespit edilmesi nedeniyle ... tescil no’lu ürünün yeni kabul edilip edilemeyeceği konusunda incelemenin yapılmasından sonra ... tescil no’lu ürünün yeniliğinin sabit bulunması durumunda, tescilli (...) şekerlik ile karşılaştırılan tüm ürünlerin bire bir benzerlik gösteren ürünler olduklarını belirtmişlerdir. Bilirkişi heyeti ek raporunda; davalı vekili tarafından www...com sayfasındaki şeffaf mor şekerlik için 16/05/2016 tarihinde erişim sağlanan http://www...com/... adresindeki şeffaf mor şekerlik imajı, internete yüklenen bir resmin kökünü izleyebileceği EXIF adındaki teknoloji ile incelendiğinde, imajın yükleniş tarihinin 2009 yılına gittiği, aynı tarih bilgisinin imajın kopyalanarak detay bilgisine ulaşıldığında da görüldüğünü, internete yüklenen bir resmin kökünü izleyebileceklerini ürün imajının 2009 yılında oluşturularak pasta yapımına ilişkin malzeme satışı yapılan www...com internet sitesine yüklenmiş olduğunun sabit olması durumunda tespit isteyen taraf ...’a ait ... tescil numaralı şekerlik ürününün yenilik vasfı taşımadığı, imaj oluşturma (2009) ve sonrasında değişiklik yapma tarihlerinin (2014) bir bilişim uzmanı tarafından kuşkuya yer bırakmayacak şekilde değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece Bilgisayar Mühendisi, Marka Patent Vekili ..."den alınan raporda; sistemler arası taşınabilir görüntü dosyası saklama düzeni anlamına gelen Exif bilgilerinde, görüntünün oluşturulma zamanı, onun yaratıcısı, değiştirilme zamanı gibi dosya bilgilerinin yanı sıra kullanılan fotoğraf makinesinin modeli, çekimde yararlanılan ışık değerleri ve çekimin yapıldığı GPS koordinatlarının saklanabildiği, her ne kadar Exif bilgileri çekim yapılan dijital fotoğraf makineleri tarafından otomatik olarak kaydediyorsa da, tüm bu bilgilerin ücretsiz olarak internetten edinilebilen çok sayıda Exit düzenleyici program vasıtasıyla ortalama bilgisayar kullanıcısı tarafından değiştirilmesi veya silinmesinin mümkün olduğu, bu nedenle dijital imzayla imzalanmamış, değiştirilmesi mümkün olmayan ikinci bir kaynakla teyit edilmemiş bir exif verisinin delil niteliğinin zayıf olduğu, dosyanın exif verileri kontrol edildiğinde, fotoğrafın çekim tarihinin 12/01/2009 olarak saklandığı, dosyanın oluşturulma veya değiştirilme tarihleri olan 30/08/2014 tarihinin ise görüntünün internette yayınlanması için yapılan kopyalama ve nakil tarihlerini gösterdiği beyan edilmiştir. Mahkemece ... firmasına müzekkere yazılarak ekinde davacı adına tescilli ... sayılı Endüstriyel tasarım tescilli ... desenli şekerlik görseli eklenerek, ne zamandan beri satışının yapıldığı sorulmuş, firma yetkilisinin cevabi yazısında ... Şekerlik resimlerinin 2009 yılının son aylarında satış amaçlı web sayfasına yüklendiği, herhangi bir sipariş olmadığı için 2010 yılı ilk aylarında satıştan ve web sayfasından kaldırıldığı, fatura kayıtları bulunmadığı bildirilmiştir.
G E R E K Ç E: Asıl davada davacı vekili davalının tescilli tasarımlarına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refi ile, maddi, manevi tazminat talebinde bulunmuş, davalı-birleşen davada davacı vekili, davacı adına tescilli tasarımların hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar vermiştir. Davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Birleşen davada, davacı tarafça davacı adına tescilli ... başvuru numaralı çoklu tasarım belgesi (3) numaralı şekerlik tasarımının hükümsüzlüğü talep edilmiş, daha sonra ıslah dilekçesi ile ...- (1) ve (2) numaralı şekerlik tasarımlarının da hükümsüzlüğü talep edilmiştir. Mahkemece hükme dayanak yapılan 17/05/2016 tarihli ek raporda,http://www...com/... internet adresinde inceleme yapılarak, ... başvuru numaralı şekerlik tasarımının yenilik unsuru taşımadığı beyan edilmişse de, ... başvuru numaralı çoklu tasarım belgesinin üç ayrı şekerlik tasarımını koruma altına aldığı, web sitesindeki görselin hangi tasarımın yenilik unsurunu ortadan kaldırdığı anlaşılamamıştır. Kararın gerekçesinde de ...- (1) ve (2) numaralı şekerlik tasarımlarının hükümsüzlük koşullarına ilişkin gerekçeye yer verilmediği, hükmün yazılışından hangi şekerlik tasarımının hükümsüzlüğüne karar verildiği anlaşılamadığı, davacı-birleşen davada davalı vekilinin bu tasarıma yönelik istinaf sebebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde; ... isimli şekerliğin ... (3), ... ve ... (kapak) belgeleri ile tescilli olduğunu, ancak ... firmasına ait 2010/01893 başvuru numaralı tasarım ile benzer olmadığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda, benzerlik incelemesi yapılırken tasarımların benzerlikleri ve farklılıkları üzerinde durulmadığı, karşılıklı inceleme yapılırken tescilli tasarımlar ve ürün görselleri yan yana konularak benzer olduğu görüşünün açıklandığı, raporun yeterli inceleme içermediği, denetime elverişli olmadığı kanaatine varılmıştır. Davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde; www...com isimli web sitesinden alındığı iddia edilen görsele ait tarih bilgisi yönünden de itirazlarını ileri sürmüşse de, bilişim uzmanı raporu ile tespit edilen yüklenme tarihinin, ilgili firma tarafından cevabi yazı ile doğrulandığı anlaşılmakla, bu yöndeki istinaf sebebi haklı görülmemiş, davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, mahkeme kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın, davaya konu ...-(1)(2) ve (3) nolu şekerlik tasarımları, ... nolu şekerlik tasarımı ve ... şekerlik kapak tasarımı ile, yenilik giderici olarak sunulan görseller karşılaştırılarak, denetime elverişli şekilde ek rapor veya yeniden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Dairemizce eksik inceleme nedeniyle mahkeme kararı kaldırıldığından, taraf vekillerinin vekalet ücretlerine yönelik istinaf başvurularının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı-birleşen davada davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 2-Davacı-birleşen davada davalı vekilinin davanın esasına ilişkin istinaf başvurusunun,KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 3-İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 29/06/2017 tarihli 2015/56 Esas-2017/149 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 4-Dosyanın Dairemizin kararında işaret edilen hususlarda yargılamaya devam edilmek üzere mahkemesine gönderilmesine, 5-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde taraflara iadesine, 6-İstinaf yargılama giderleri olarak; asıl davada davacı-birleşen davada davalı tarafından yapılan 101,50 TL (posta-teb-müz) masrafının 1/2 oranında 50,75 TL'sinin asıl davada davalı birleşen davada davacıdan alınarak asıl davada davacı-birleşen davada davalıya verilmesine, 7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 19/02/2021 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.