T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/256 Esas
KARAR NO: 2021/420 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
NUMARASI: 2020/322 E. SAYILI ARA KARAR
DAVANIN KONUSU: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 05/03/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsünde yaptığı doktorasının tez aşamasında 6 yıllık bir akademik çalışma neticesinde... İle ... (...) başlıklı eserini meydana getirdiği ve 2010 yılında bu çalışması ile doktor unvanını aldığını, daha sonra tezine bazı ekleme ve düzenlemeler yaparak ... isimli kitabını yazdığını ve bu eserin 2012 yılında ... A.Ş. tarafından basıldığını, bazı düzenleme ve eklemeler ile Mart 2019’da kitabın ikinci baskısının yapıldığını, davalı ... tarafından yazılan ve diğer davalı ... Grubu bünyesindeki ... Yayınlarından çıkan ... isimli eserinde, kendi tezi ve sonrasında yayınlanan kitabından alıntılar yapıldığını ancak bu alıntıların iktibas kurallarına uygun olarak kitap içinde metnin geri kalanından ayırt edilmek üzere italik harflerle ya da tırnak işaretleri/parantezlerle ayrılarak yazılmadığını, ilgili sayfaların dipnotunda müvekkilin eserlerine atıf yapılmadığını ve kaynakçasında müvekkilin eserlerine yer verilmeyerek intihal yapıldığını beyanla; müvekkilinin mali ve manevi haklarına yapılan tecavüzün ref'i ile fazlaya dair hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile FSEK 68.maddesine göre hesaplanacak rayiç bedelin 3 kat fazlası ile birlikte şimdilik 1000 TL maddi 50.000 TL manevi tazminatın reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini , hükmün ilanını, hüküm tesis edilene kadar davalı ...'ın kitabının toplanarak gerek fiziki kitapçılardan gerek internet üzerinden satışın durdurulması bu mümkün değilse müvekkilinin eserlerinden usulsüz alıntılanan sayfaların imhasını ya da bu sayfaların müvekkil eserlerine atıf yapılacak şekilde değiştirilmesini tedbiren talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 27.10.2020 tarihli tensip ara kararı ile; "davacı tarafça, dava dilekçesinde davayı FSEK 68.Maddeye dayalı olarak tazminat talepli olarak açtığı ve ihtiyati tedbir talebinde bulunduğundan, tedbir talebinin reddine" karar verilmiştir. Davacı vekilinin 04/11/2020 tarihli istinaf başvuru dilekçesi üzerine, mahkeme 05/11/2020 tarihli ara karar ile ; " Davacı vekili dava dilekçesinde FSEK 68.maddeye dayalı olarak maddi tazminat talepli olarak dava açıldığından, yerleşik içtihatlara göre FSEK 68'e dayalı tazminat talepli davalarda dava sonuçlandığında, taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi doğabileceğinden, huzurdaki davanın FSEK 68'e dayalı olarak açılmış bir dava olması gözetilerek ihtiyati tedbir talebinin reddine" karar vermiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; mahkemenin tedbir taleplerini usul ve yasaya aykırı olarak gerekçeli karar yazmaksızın reddettiğini, karara karşı istinaf başvurusunda bulunmaları üzerine gerekçeli karar yazılmasının hukuka aykırı olduğunu, -dava dilekçesindeki beyanlarını özetleyerek davalı ...'ın ... isimli olup diğer davalı yayın evinden çıkan kitapta müvekkilinin eserinden intihal yapıldığını, mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini, tecavüzün refi için ihtiyati tedbir talep ettiklerini, -davalıların kusurunun somut delillerle ortaya konulduğunu, bildirdikleri delillerin toplanmadan ve dilekçeler teatisi beklenmeden eksik inceleme ile tedbir talebinin reddine karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, -mahkemenin taleplerini hangi gerekçe ile reddettiğini açıklamadan karar verdiğini, beyanla, mahkeme kararının kaldırılarak tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı tarafa istinaf dilekçesinin tebliğ edildiği, istinaf dilekçesine karşı cevap vermedikleri görülmüştür.
G E R E K Ç E: Davacı vekili, davalı ... tarafından "..." isimli kitapta, müvekkilinin eserinden intihal yapıldığı, müvekkilinin mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürdüğü, mali ve manevi haklarına yapılan tecavüzün ref'i ile, fazlaya dair hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile FSEK 68.maddesine göre hesaplanacak rayiç bedelin 3 kat fazlası ile birlikte şimdilik 1000 TL maddi 50.000 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini ve hüküm tesis edilene kadar davalı ...'ın kitabının toplanarak gerek fiziki kitapçılardan gerek internet üzerinden satışın durdurulması bu mümkün değilse müvekkilinin eserlerinden usulsüz alıntılanan sayfaların imhasını ya da bu sayfaların müvekkil eserlerine atıf yapılacak şekilde değiştirilmesini tedbiren talep ettiği görülmüştür. İlk derece mahkemesince tensip kararı ile tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 391/2 maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararlarının gerekçeli karar şeklinde yazılması zorunludur. Mahkemenin tensip kararı ile, gerekçesiz olarak tedbir talebinin reddine karar verilmesi yasaya aykırı ise de, mahkeme tarafından, 05/11/2020 tarihli ara karar ile, tedbir talebinin reddine ilişkin gerekçeli karar yazıldığı, davacı vekili tarafından bu karara karşı da istinaf başvurusunda bulunulduğundan, Dairemizce 05/11/2020 tarihli ara karara yönelik olarak inceleme yapılmıştır. Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde, tedbir red kararının gerekçesiz olduğu ve dilekçe teatisi tamamlanmadan deliller toplanmadan karar verildiği ileri sürülmüşse de, mahkemece kararda; "davada FSEK 68. Maddeye göre tazminat talep edilmiş olması ve yerleşik içtihatlara göre FSEK 68'e dayalı tazminat talepli davalarda dava sonuçlandığında, taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi doğabileceği" şeklinde gerekçe açıklandığından, ara kararın gerekçesiz olduğuna yönelik istinaf başvurusu yerinde değildir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dilekçeler teatisi tamamlanmadan ve deliller toplanmadan tedbir taleplerinin reddine karar verildiğini beyan etmişse de, tedbir red gerekçesinde davacı tarafın haklılığı yahut haksızlığına yönelik bir değerlendirme yapılmamıştır. FSEK 68. Maddeye göre tazminat talebi aynı zamanda, eserden kaynaklanan haklara tecavüzün ref'ine yönelik bir taleptir. Mahkemenin tedbir red kararı ve red gerekçesi yerinde olduğundan, mahkemenin 05/11/2020 tarihli ara kararına yönelik, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 4,90 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3- Davacı tarafça 27.10.2020 tarihli tensip ara kararının istinaf başvurusu için yatırılan 54,40 TL istinaf harcının talebi halinde iadesine, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 5-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 05/03/2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.