T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/217 Esas
KARAR NO: 2021/284
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/12/2019
NUMARASI: 2019/244 E. - 2019/1024 K.
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 11/02/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Vekiledeni şirketin tekstil işi ile iştigal eden bir anonim şirket olduğunu; Sakarya ... Noterliğinin 14.05.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi ile brode makinası niteliğine haiz bir emtiayı ticari faaliyetlerinde kullanmak üzere 25 ay süreyle dava dışı ... Anonim Şirketi’nden kiraladığını, anılan sözleşme kapsamında vekiledeni şirketin teslim aldığı malın, imal yılı 2012 olan ... makine numaralı ... model brode makinesi olduğunu, fakat diğer davalı ve malın satıcısı olan ...'ın sattığı makinenin aksine farklı model ve yıla ait brode makinesinin eksperinin yapıldığını bildiği halde vekiledeni şirkete haber vermediğini, bizatihi sattığı malı resmi kayıtlara usul ve yasaya aykırı olarak farklı yazılmasına göz yumduğunu, zira sattığı malın teşvik kapsamında alınmış olması nedeni ile leasing sözleşmesine konu olmayacağını iddia ederek başka yıl ve model bir makinenin kayıtlara geçmesine, bilerek ve isteyerek göz yumduğunu, anılan sözleşmede de imza kısmında sigorta yaptıran olarak davalı şirket unvanı bulunduğunu, davalının sözleşmesel yükümlülüğü gereği, dava dışı sigorta şirketi ile anlaştığını, acentesi çalışanı davalı ... marifeti ile yapılan tespitler ve bu kişinin iki defa ikame ettiği sigorta ekspertiz raporu sonucu dava konusu sigorta poliçesi düzenlendiğini, düzenlenen sigorta poliçesinde, davalı tarafından düzenlenen ekspertiz raporları doğrultusunda hukuka aykırı olarak ... numaralı Leasing All Risk Sigorta Poliçesi’ne imal yılı 2012, ... makine numaralı ... model brode makinesi yerine, imal yılı 2007 olan, ... seri numaralı ... marka ... model brode makinesi yazıldığını, gerçekte leasing yolu ile teslim alınan, bedeli leasing şirketine ödenen ve kurulan makine yerine hukuka aykırı olarak gerçekte hiç teslim alınmamış bir başka makinenin sigortalandığının gösterildiğini, davalı şirket ile dava dışı sigorta şirketi tarafından yapılan bu usulsüzlük varlığını devam ettirmekte iken, vekiledeni şirketin Sapanca’daki fabrikasında 11.04.2016 tarihinde yangın çıktığını ve çıkan yangında vekiledeni şirkete teslim edilen 2012 yılı imalat tarihli, ... makine numaralı ... model brode makinesinin %100 hasar ile kullanılmaz hale geldiğini, vekiledeni şirketin sigorta ettiren sıfatıyla korunan menfaati esas alınarak dava dışı sigorta şirketine Kadıköy ... Noterliğinin 10.06.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini ve yangın bildiriminde bulunularak meydana gelen zararın karşılanmasının ihbar ve ihtar edildiğini, yaşanan yangın olayı sonucu yapılan işbu sigorta müracaatının, sigorta şirketin 23.06.2016 tarihli, Ref:3700/ 11266 numaralı cevabi yazısı ile reddedildiğini, böylece gerçeğe aykırı poliçe düzenleyen dava dışı Sigorta Şirketi tarafından bizzat kendi hileli işlemi uyarınca herhangi bir ödeme yapılmayacağını bildirdiğini, dava dışı sigorta şirketinin cevabi ihtarnamesine istinaden sigorta şirketine karşı Sapanca Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatı İle) 2016/378 E. sayılı dosyası marifeti ile zararın tespiti ve talepli dava açıldığını, anılan davanın, işbu davanın davalısı leasing şirketine ihbar edilmişse de bugüne değin herhangi bir beyanda bulunmadığını, ayrıca leasing sözleşmesi uyarınca vekiledeni şirketin haciz baskısı altında olduğu için ödemelerin tamamını yapmak zorunda kaldığını beyanla, huzurdaki davanın ... SİGORTA A.Ş.’YE karşı ikame ediliş bulunan Sakarya Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) 2016 /378 E. sayılı dosyası ile öncelikle ve ivedi olarak birleştirilmesine, kullanılamaz hale gelen 2012 imalat tarihli, ... makine numaralı ... model brode makinesinin değerinin tespiti sonucunda arttırılmak üzere şimdilik 226.800 İsviçre Frangı tutarındaki makine bedeline ilişkin maddi zararın yangın olayının meydana gelme tarihi olan 11.04.2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun’un 4/a. maddesi uyarınca Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, sigorta poliçesi kapsamındaki yükümlülüklerin, davalı tarafından yerine getirilmemesi ve dava konusu makine bedelinin zamanında ödenmemesi sebebiyle vekiledeninin yoksun kaldığı karın tespiti sonucunda artırılmak üzere, şimdilik 25.000 TL yoksun kalınan karın yangın olayının meydana gelme tarihi olan 11.04.2016 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalının gerek yedindeki; gerekse üçüncü şahıslardaki taşınır ve taşınmazlarıyla birlikte hak ve alacaklarının borca yetecek miktarının Mahkemenin tayin edeceği teminat karşılığı (ihtiyati tedbir niteliğinde) ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Vekiledeninin kendisinden istenen brode makinasını sattığını ve bedelini aldığını, onun dışında hiçbir iş ve işlemin tarafı olmadığını, davacının yapmış olduğu tüm iş ve işlemler kendi irade ve insiyatifi ile gerçekleştirdiği iş ve işlemler olduğunu, davacının vekiledeninden tekstilde kullanılan brode makinası satın almak istediğini, vekiledeninin elinde bulunan iki makineyi almak için incelediğini, expertizlerini yaptırdığını, davacının 2 makineden 1997 model makineye fatura kestirdiğini, akabinde sadece yangında yanan 2012 model makinayı almaya karar kıldığını, 1997 model makinayı almaktan vazgeçtiğini, diğer makinayı almadığını, davacı ile yapılan satış sözleşmesinde hangi makinanın satıldığının belli olduğunu, 2012 modelli ... Nolu makina olduğunu, 12.03.2014 tarihinde satış sözleşmesi yapıldığını ve altında satıcı ... alıcı ... ve ...nun imzaları bulunduğunu, davacının satın almış olduğu makinenin teslim ve kurumu için ... Ltd. Şti ile sözleşme düzenlediğini, sözleşmede ilgili firmanın ve davacının imzası bulunduğunu, burada hangi makinanın sökülüp nakledileceği ve kurulacağının belli olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Vekiledeni ile davacı arasında Sakarya ... Noterliğinin 14.05.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi bağıtlandığını, imal yılı 2017 olan ... seri numaralı ... model brode makinasının finansal kiralama yolu ile davacıya kiralandığını, satıcı firma ... - ... tarafından tanzim edilen irsaliye belgesinden de anlaşılacağı üzere kiralanan malın davacı ... Ltd Şti'ne kaşe ve imzası karşılığında teslim edildiğini, finansal kiralama sözleşmesine konu makinenin davacı finansal kiracı tarafından belirlendiğini, davacının kendisine farklı mal teslim edildiğine ilişkin iddialarının kabul edilemeyeceğini, finansal kiralama işlemlerinde finansal kiralama şirketlerinin talep sahibi yatırımcılara kiraladıkları mallara ilişkin olarak 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu uyarınca ayıba karşı tekeffül borcu olmadığını, vekiledeni şirketin finansal kiralama konusu mal üzerindeki mülkiyet hakkının amacınında kiracıya sağlanan kredi teminatını teşkil etmesinden kaynaklandığını, dava konusu malın sözleşme konusu maldan farklı bir mal olduğunun aradan geçen 2 yıllık süre zarfında anlaşılamamasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, vekiledeni şirket tarafından satıcı firmaya yapılan ödemenin davacı şirketin talimatı üzerine gerçekleştiğini, vekiledeni şirketin ayıba karşı tekeffül borcu esas itibariyle bulunmamakla beraber bir an için bu borçtan dolayı herhangibir şekilde sorumlu olduğu kabul edilse dahi, davacının dava dilekçesinde belirttiği talep ve iddiaların tamamen zamanaşımına uğradığını, zira vekiledeni şirket ile finansal kiracı davalı arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin 14.05.2014 tarihinde bağıtlandığını, sözleşme konusu kiralanan mal da sevk irsaliyelerinden anlaşılacağı üzere davacı şirket tarafından 15.05.2014 tarihinde teslim alındığını, TTK 23/c hükmü kapsamında süresinde yapılmış bir ayıp ihbarı da bulunmadığını, birleştirme talebine muvafakat etmediklerini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Öncelikle; açılan davanın görev yönünden reddi gerektiğini, açılan davanın bir ticari dava olmadığını, gerçek kişiler aleyhine bir takım haksız mesnetlere dayalı olarak açıldığını, bu nedenle mahkemenin görevli olmadığını, yetki yönünden de itiraz ettiklerini, yetkili Mahkemenin Beykoz Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davanın hem yetkisiz hem de görevsiz Mahkemede açıldığını, ayrıca ileri sürülen taleplerin vekiledeni yönünden zamanaşımına uğradığını, davanın husumet yönünden de ayrıca reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen poliçenin basiretli tacir olan şirketler arasında bağıtlandığını, vekiledeninin söz konusu poliçede teknik personel olarak yalnızca adı geçtiğini, şirketi temsile ilişkin hiçbir yetkisi olmadığını, Esasa ilişkin olarakta; hileli ve kusurlu şekilde gerçeğe aykırı olarak düzenlenmiş bir sigorta poliçesi bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde vekiledenine yönelik iddialarının tamamen mesnetsiz ve gerçeğe aykırı olduğunu, ... nolu Leasing All Risk sigorta poliçesi ile ... seri nolu 2007 model ... Makinası ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını, ... makine numaralı ... model brode makinesinin sigorta poliçesinin teminatı kapsamında olmadığını, davacı şirketin gerçekle bağdaşmayacak biçimde bir poliçe oluşturduğu iddiasının kabul edilebilir hiçbir yönü bulunmadığını; sözleşme konusu belirli olan davacı tarafça bildirilen brode makinası teminat altına alındığını, zaten aksi bir durumun, hayatın olağan akışı dahilinde mümkün olmadığını, ayrıca TTK md. 1435 vd. hükümleri gereğince sigorta sözleşmesinin imzalanması ve sözleşme süresince sigorta konusu teminat ile ilgili doğru bilgi verme yükümlülüğüne ilişkin sorumluluk ve yükümlülüğün sigorta ettirene ait olduğunu beyanla; davacının ihtiyati haciz ve birleştirme taleplerinin reddine, Sapanca Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/378 E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, haksız ve yersiz davanın öncelikle görev ve yetki yönünden usulden reddine, zamanaşımı, husumet ve esas yönden reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "..Davaların aynı taraflar arasında, aynı sebepten doğmuş olmasına, her iki davada araştırılacak ve incelenecek hususların aynı olmasına ve usul ekonomisi açısından da birleştirilmelerinin gerektiği anlaşılıp kabul edilmesine göre, mahkememize açılan iş bu davanın; HMK 166. Maddesi uyarınca Mahkememizdeki davadan evvel açılan Sapanca Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nin 2016/378 E sayılı dosyası ile birleştirilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleştirme kararı verilen dosyanın karar aşamasında olduğunu, birleştirme kararının usule ve HMK'ya aykırı odluğunu, davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, mahkemenin ilgili dosyası bekletici mesele yapması gerekirken birleştirme kararı vermesinin hatalı olduğunu, poliçenin tacir olan şirketler arasında imzalandığını, birleştirme kararı verilen dosyada alınan bilirkişi raporunda da davacının iddiasının haksızlığının ortaya çıktığını, hukuksal yarar olmadığını, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... Aş vekili istinaf dilekçesinde özetle; finansal kiralama sözleşmesindeki yetki şartı gereğince İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, yetki sözleşmesinin dolanılması amacıyla birleştirme talep edildiğini, davalar arasında bağlantı olmadığını, davacının kendisine farklı mal teslim edildiğine ilişkin iddiaların kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin ayıba karşı tekeffül sorumluluğu bulunmadığını, satıcı firmaya yapıklan ödemenin davacının talimatı üzerine gerçekleştirildiğini, ayıp iddiası ve tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının kötüniyetli olduğunu belirterek müvekkili şirket yönünden esastan inceleme yapılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, finansal kiralama sözleşmesine konu malın yanarak kullanılmaz hale gelmesi nedeni ile maddi zarar ve kar kaybının tahsili istemi ile açılmıştır. İlk derece mahkemesince davanın Sapanca Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nin 2016/378 E sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... Kiralama şirketi ile ... vekili, yasal süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurmuşlardır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Sapanca Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/378 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacının ... LTD Şti, davalının ... Sigorta Aş olduğu, rizikonun karşılanmaması nedeni ile yoksun kalınan kar yönünden 02.11.2016 tarihinde dava açıldığı, ilgili dosyada bilirkişi raporu alındığı, iş bu davanın ise 24.04.2019 Tarihinde açıldığı görülmektedir. Somut uyuşmazlıkta ilk derece mahkemesince davalar arasında bağlantı olduğu gerekçesi ile davaların birleştirilmesine karar verilmiş ise de; davacının her iki davadaki iddiası, birleştirilen dosyada gelinen aşama da dikkate alındığında ilk derece mahkemesince ilgili dosyanın bekletici yapılması gerekirken birleştirme kararı verilmesi yerinde görülmediğinden davalılar vekilinin bu husustaki istinaf istemlerinin kabulüne, kaldırma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1- Davalı ... Kiralama AŞ vekili ile davalı ... vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ İLE, İlk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-5,6 maddeleri gereğince KALDIRILMASINA, Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 2-Davalılarca yatırılan istinaf peşin harçlarının aidiyetine göre davalılara iadesine, 3- Davalı ... Aş tarafından yapılan 148,60Tl istinaf harcı ile 32,50Tl posta masrafı ki toplam 181,10Tl istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, Davalı ... tarafından yatırılan 148,60Tl istinaf harcının davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 11/02/2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.