T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2020/322 Esas
KARAR NO: 2020/740 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/12/2019
NUMARASI: 2019/311 E.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Ref'i İstemli)
KARAR TARİHİ: 24/03/2020
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesi ile, müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli bulunan ... numaralı faydalı modelin ve ayrıca ... numaralı endüstriyel tasarımın maliki olduğunu, müvekkilinin maliki olduğu, hem faydalı model hem de endüstriyel tasarım tescili ile koruma altına alınan "sepet çanta" ürünü, uzun süreden beri piyasada mevcut olan, çok talep gören, çok ciddi satış rakamlarına ulaşmış bir ürün olduğunu, müvekkiline ait iş bu tescil koruması altındaki ürün, ... A.ş tarafından daha evvel lisans sahibi dava dışı firmadan temin edilip satılmış iken, yakın bir zamanda müvekkili bu çantanın taklidi olan ürünün ... Ltd. Şti tarafından üretilip ... tarafından satılmaya başlanıldığının öğrenildiğini, bunun üzerine müvekkilinin davalı ...'e keşide ettiği Beyoğlu ... Noterliği'nin 22.05.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, davalıların el ve işbirliği içerisinde, müvekkilinin keşide ettiği ihtarnameye rağmen taklit ürün üretmek, satmak , bulundurmak, depolamak vs. Fiilleri ile müvekkilinin faydalı model ve tasarımının tesciline ayrı ayrı tecavüzde bulunduğunu iddia ederek; dosya kapsamı delil durumuna göre evvela teminatsız ve her halükarda uygun bir teminat mukabilinde ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile davalılar nezdinde ki taklit ürünlere el konulmasına, davalılar nezdinde ki taklit ürün üretmeye yarayan kalıp, makine ve teçhizata el konulmasına, el konulan ürünlerin yediemin sıfatı ile yargılama sonuna kadar saklanmak üzere müvekkiline yahut adli yediemine teslimine, davalıların taklit ürün üretmelerinin, bulundurmalarının, depolamalarının, satmalarının, teşhir etmelerinin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş.vekili cevap dilekçesinde; taraflarınca davacı adına TPMK nezdinde tescil edilen ve fakat 6769 sayılı SMK anlamında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmayan faydalı model belgesinin ve tasarımın hükümsüzlüğü talepli olarak ikame edilen davanın Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/296 esas sayılı dosyası ile görülmeye başlandığını, faydalı model ve tasarımın belgelerinin hükümsüzlüğü talepli dava kesinleştiği takdirde işbu davanın mesnetsiz kalacağını, bu nedenle bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini, davacı yanın faydalı model belgesine sahip buluşu ile tasarım tesciline konu tasarımın yenilik özelliğinden yoksun olduğunu ve hükümsüzlüğüne karar verilmesinin gerektiğini, davalı tarafın basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü olduğunu, davalı tarafın bu yükümlülükleri çerçevesinde aynı ticaret dalında faaliyet gösteren tedbirli, öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesinin gerekli olduğunun kabul edilmesinin gerektiğini, davaya konu faydalı model ile tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine haiz olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Bakırköy 1.FSHHM'nin 21/10/2019 tarihli 2019/311 E.sayılı kararıyla; "mahkemenin 2019/309 D.İş sayılı dosyasında tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ve tasarım tescili ve faydalı model belgesine göre, SMK'nın 159 ve HMK'nın 389 maddeleri koşulları oluştuğundan, tedbir talep eden vekili tarafından, takdiren 25.000,00 TL teminatın, nakden veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu olarak, karar tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde ibrazı halinde ihtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile, -Tedbir talep eden adına olan ... numaralı faydalı modelin ve ayrıca ... numaralı endüstriyel tasarım ile aynı olan davalılar nezdinde ki taklit ürünlere el konulmasına, davalılar nezdinde ki taklit ürün üretmeye yarayan kalıp, makine ve teçhizata "münhasıran tecavüz iddiasına konu ve raporla benzerliği belirlenen ürünlerin üretiminde kullanılmaları koşuluyla" el konulmasına, el konulan ürünlerin yediemine teslimine, davalıların taklit ürün üretmelerinin, bulundurmalarının, depolamalarının, satmalarının, teşhir etmelerinin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, -Teminat yatırıldığında ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına " karar verilmiştir. Davalı ... Limited Şirketi vekili itirazında; müvekkili şirketin bu dosyada davalı olarak sıfatının bulunmadığını, davaya konu ürünleri satan firmanın ... Limited Şirketi olduğunu, bununla birlikte ... olduğunu, zira şirkete telif hakkını ...'in verdiğini, davaya konu ürünün daha önce uluslararası alanda kamuya sunulduğunu fotoğraflar ve belgeler ile ispat ettiklerini, tedbirin teminatsız bir şekilde kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... A.Ş.vekili itirazında; D.İş. Sayılı dosyada bilirkişilerin hukuki görüş beyan ettiklerini , dikkate alınmaması gerektiğini, davaya konu tasarımın daha önce yurt dışında çeşitli firmalarca kamuya sunulduğunu, yenilik ve ayırt edicilik niteliğine haiz olmadığını, hükümsüzlüğü için mahkemenin 2019/296 Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını beyanla, tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir. Bakırköy 1.FSHHM'nin 11/12/2019 tarihli 2019/311 E.sayılı kararıyla; Mahkemenin 2019/309 değişik iş dosyası ve alınan rapor karşısında tedbir için aranan yaklaşık ispat şartının somut olayda gerçekleştiği gerekçesiyle, davalıların itirazının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Davalı ... A.Ş.vekili istinaf dilekçesinde; davacı faydalı model belgesi ve tasarım tescil belgesinin kanunun aradığı yenilik özelliğine sahip olmadığını, başvuru tarihinde yürürlükte olan 554 Sayılı KHK'nın getirdiği sistemde kolaylıkla tasarım tescil belgesi alınabildiğini, belgelerin hükümsüzlüğü talepli davanın Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/296 Esas sayılı dosyasında görüldüğünü, -Google arama motoru üzerinde 01/01/2000-05/02/2011 tarih aralığı içerisinde yapılan arama sonucunda elde edilen görselleri dilekçe içeriğinde sunduklarını, www...com internet sitesinden aldıkları görseli de sunduklarını, ... adlı internet sitesinde yapılan araştırma neticesinde; görselin internete yüklenme tarihinin ilki 17 Haziran 2010, ikincisi 16 Eylül 2010 ve üçüncüsü de 2 Haziran 2013 yıllarına ait olduğunu, tasarım ve FM belgelerinin başvuru tarihlerine bakıldığında davacı yana ait ürünün başvurudan çok daha önce piyasaya satışının gerçekleştirildiğini, -Asıl üretici 1971 tarihinde Almanya da kurulan ... firmasının internet adresinden alınan bir kısım görsel ile Türkiye'de çeşitli firmalar tarafından satışının gerçekleştirildiğini gösterdiğini, -Avrupa Patent Ofisinde buluşun 09/09/2009 tarihinde ... başvuru numarasıyla ... şirketi adına başvuru konusu olduğunu, başvurunun 10/03/2011 tarihinde yayınlandığını, davacıya ait tasarım ve FM belgeleri ile karşılaştırıldığında yenilik unsuru bulunmadığını, -... sayılı Çin FM başvurusu ve ... sayılı Çin FM başvurusunun davacı belgelerinin yenilik unsurunu ortadan kaldırdığını beyanla tedbire itirazın reddi kararının ve tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... Limited Şirketi ile ... ve ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; davacının harcıalem ürüne haksız bir şekilde tescil belgesi aldığını, bilirkişilerin katalog üzerinde inceleme yaparak ve ... den alınan ürün üzerinde inceleme yapmadan rapor düzenlendiğini ve tedbir kararı verildiğini, -11/12/2019 tarihli duruşma öncesinde kendilerinin ve davalı ...'in sundukları delil ve beyanların dikkate alınmadığını, -D.İş dosyasında bilirkişilerin fahiş hatalar yaptıklarını, davacı ürünü ile müvekkilinin ürününün birbirinden farklı olduğunu, tasarım bakımından da teknik bakımından da aynı olmadığını, müvekkilinin istemleri ile davacının istemlerinin aynı teknik soruna getirilen aynı teknik soruna getirilen aynı teknik yenilik olmadığını, -Dosyaya teknik görüş sunduklarını beyanla mahkeme kararının kaldırılmasına, teminatlı ve/veya teminatsız tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin istinaf başvurularına karşı ibraz ettiği dilekçesinde; ... ve ...'nın taraf sıfatının bulunmadığını, istinafa müracaat haklarının da bulunmadığını, 2011/04276 numaralı FM ve 2011/03100 numaralı endüstriyel tasarım tescillerinin halen devam ettiğini, tecavüzün delil tespit raporu ile sabit olduğunu , müvekkili lehine tedbir kararı verilmesinin SMK ve HMK hükümleri karşısında yasaya uygun olduğunu, taklit ürünlerin bilirkişi incelemesi aşamasında dosyaya ibraz edildiğini, davalı ...'in daha önce orijinal ürünler satarken, ... firmasına taklit ürünler ürettirerek sattığını, bu hususta somut bir açıklamada bulunmadığını, karşı tarafın yenilik unsuru bulunmadığını ileri sürsede şüpheye yer bırakmayacak deliller ileri süremediğini, sundukları delillerin iddialarını ispat edecek türden olmadığını, internet sitesi içeriklerinin güvenilir olmadığını beyanla istinaf başvurularının reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemenin 17/12/2019 tarihli 2019/311 Esas-2019/461 Karar sayılı kararıyla davanın ... tarafından davacı ... aleyhinde açılan Faydalı Model Belgesinin hükümsüzlüğü talepli 2019/80 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Mahkemenin 2019/309 D.İş sayılı dosyasında bilirkişi raporunda ;" Tespit isteyene ait ... numaralı tasarım ve ürün ile aleyhine tespit istenene ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, incelemesi yapılan sepet çantanın ... nolu faydalı modelin koruma kapsamını belirleyen bağımsız ana istemindeki unsurları içerdiğinin değerlendirildiğini, bundan dolayı incelemesi yapılan söz konusu ürünün faydalı modelin koruma kapsamı içinde kaldığı, davacının faydalı model başvurusundan doğan haklarına tecavüz ettiğinin değerlendirildiğini, tespit talep eden tarafın incelenmesinin istediği bağlantıların tamamında dosyaya konu "Piknik Çantası" ürününün 31 Mayıs tarihli "..." kataloğu içerisinde yer aldığı, teşhir ve satışa sunulduğunun görüldüğü" bildirilmiştir.
G E R E K Ç E: Tedbir talepli davada, davacı vekilinin , davacı adına ... numaralı faydalı model ve ayrıca ... numaralı endüstriyel tasarım tescil belgeleriyle koruma altında olan sepet çanta ürününün davalı ... mağazalarında satışa sunulduğunu, davalı ... A.Ş.'nin taklit ürünü diğer davalı şirketten satın aldığını beyanla, tasarım ve FM belgelerine tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürünlere ve üretim araçlarına el konulması, yeddiemine teslimi, üretim , satış , bulundurma teşhir fiillerinin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince, 21/10/2019 tarihli ara karar ile tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir. Davalılar vekillerinin ayrı ayrı tedbir kararına itiraz etmeleri üzerine ilk derece mahkemesinin duruşmalı inceleme sonunda verdiği 11/12/2019 tarihli ara kararı ile; tedbir için aranan yaklaşık ispat koşullarının oluştuğu gerekçesiyle itirazların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Mahkemenin 2019/309 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyet raporundan; davalı tarafa ait ürünlerin bilirkişiler tarafından mahkeme kaleminde incelenerek fotoğraflandığı, davalı ... şirketi vekilinin bilirkişilerin sadece katalog üzerinde inceleme yaptıklarına yönelik istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Raporda bilirkişi heyeti davalı ürününün davacı adına tescilli tasarım ve FM belgesinden kaynaklanan haklarına tecavüz ettiği yönünde görüş bildirmişlerdir. Davacı tarafça tecavüze konu dava açılmadan önce , müdahale talep eden ... tarafından davacı ... aleyhinde Faydalı Model Belgesinin hükümsüzlüğü talepli 2019/80 Esas sayılı dava açıldığı yine davalı ... A.Ş. Tarafından mahkemenin 2019/296 Esas sayılı dosyasında tasarımın hükümsüzlüğü davası açıldığı anlaşılmıştır. Davalılar vekilleri tarafından davacı tasarım belgesinin ve Faydalı Model belgesinin yenilik özelliğini ortadan kaldırdığını ileri sürdükleri internet sitesinden alınan görseller ve yabancı patent belgeleri örnekleri sunulmuştur. Davacı adına tescilli Faydalı Model Belgesinin ve Tasarım Tescil belgesinin incelemesiz olarak tescil edildiği, her iki belgenin ayrı ayrı hükümsüzlüğü talebiyle davalar açıldığı, tespit raporu, dosyaya sunulan yenilik giderici olarak sunulan belgeler ve görseller dikkate alınarak, mevcut durumda tedbir talebinin kabulü halinde davalı yönünden doğabilecek zararlar ile, tedbir kararı verilmemesi halinde davacı yönünden doğabilecek zararlar ve tarafların menfaati arasında denge kurulmasının daha doğru olacağı, dosya kapsamında 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 159/2-c bendinde düzenlenen "ters teminat" tedbirine karar verilmesi gerektiği kanaatiyle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun, kısmen kabulüne karar verilerek, ilk derece mahkemesinin itirazın reddi kararının kaldırılarak, davalılar vekillerinin itirazının kısmen kabulü ile, mahkemenin 21/10/2019 tarihli tedbir kararının kaldırılmasına, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne kısmen reddine, SMK 159/2-c maddesi gereğince davalılar tarafından 50.000,00 TL nakdi yada gayrı nakdi teminatın kararın tebliği tarihinden itibaren bir hafta içerisinde mahkemeye depo edilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-Davalılar vekillerinin istinaf istemlerinin KISMEN KABULÜNE, 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince, Bakırköy 1.FSHHM'nin tedbire itirazın reddine ilişkin 11/12/2019 tarihli ara kararının KALDIRILMASINA, - Davalılar vekillerinin tedbire itirazlarının kısmen kabulü ile; - Bakırköy 1.FSHHM'nin 21/10/2019 tarihli tedbir kararının KALDIRILMASINA, - Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne kısmen reddine, -SMK 159/2-c maddesi gereğince davalılar tarafından 50.000,00 TL nakdi yada gayrı nakdi teminatın kararın tebliği tarihinden itibaren bir hafta içerisinde mahkemeye depo edilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, -HMK 393/1. maddesi gereğince karar tarihinden itibaren 1 hafta içinde bu kararın uygulanmasının talep edilmesinin zorunlu olduğunun davacı tarafa ihtarına, talep edilmediği takdirde tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına, 2-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalılar tarafından yatırılan istinaf harcının talep halinde iadesine, 3-İstinaf yargılaması için; a-Davalı ... LTD ŞTİ tarafından yapılan 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, b-Davalı ... A.Ş tarafından yapılan 148,60 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 47,90 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 196,50 TL'nin, davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 24/03/2020 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.