T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1223 Esas
KARAR NO: 2023/1510
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2022/843
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 19/10/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İHTİYATİ TEDBİR TALEBİ: Davacı vekili tedbir talepli dava dilekçesinde; dava konusu ... Kazasker/İstanbul Şubesine ait 30/10/2022 keşide tarihli, 160.000-TL bedelli çekin de bulunduğu bir kısım çek yapraklarının kaybolmak suretiyle müvekkilinin elinden rızası hilafına çıktığını, çekin davalı tarafça işleme konulmuşsa da imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin haciz tehdidiyle karşı karşıya olduğunu beyanla, ... seri numaralı 30/10/2022 keşide tarihli 160.000 TL bedelli çekten ötürü müvekkilinin davalıya borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini ve İİK'nın 72/2 maddesi gereğince çekin icra takibine konu edilmemesi yönünden tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİR KARARI: İlk derece mahkemesince, 17/11/2022 tarihli ara karar ile; davacı vekilinin tedbir talebinin kabulü ile, %15 oranında nakit yatırılması veya bu miktarda süresiz koşulsuz kesin banka teminat mektubunun güvence olarak sunulması halinde davaya konu çek yönünden İİK'nın 72/2 maddesi uyarınca alacaklıya ödenmemesi için iş bu dava sonuna kadar ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZ: Davalı vekili cevap dilekçesinde; iyi niyetli hamil konumundaki müvekkilinin, davaya konu çeki müşterisinin kredi borçlarının borçlarının ödenmesi amacı ile temlik cirosu ile aldığını, temel borç ilişkisinden tamamen bağımsız bir çek ile ilgili olarak, temel borç ilişkisinin tarafı olmayan müvekkili bankayı da ilzam eder bir biçimde bir kısım iddialara dayalı olarak ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini tedbir kararının büyük miktardaki alacağını tahsil edemeyen müvekkili bakımından telafisi imkânsız zararlara sebebiyet vermekte olduğunu savunarak, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar vermesini talep etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN TEDDİ KARARI: İlk derece mahkemesince 19/01/2023 tarihli duruşmada, 17/11/2022 tarihli ihtiyati tedbire yönelik itirazın reddine karar verilmiş, davalının istinafı üzerine verilen karar; kararın gerekçeli karar şeklinde yazılmaması nedeniyle Dairemizin 2023/536-758 E-K sayılı kararı ile kaldırılmıştır. İlk derece Mahkemesince kaldırma kararı doğrultusunda verilen 24/06/2023 tarihli ara karar ile; davacının çekte kendi adına atfen atılan imzanın sahte olduğunu ileri sürdüğü, dolayısıyla davadaki asıl uyuşmazlığın sahtelik iddiasına dayalı olduğu, bu nedenle yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu, ihtiyati tedbir talebinin kabul kararının yerinde olduğu gerekçesiyle, ihtiyati tedbire yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Kıymetli evrakın mücerretlik ilkesi gereği, temel borç ilişkisinden kaynaklanan defi ve itirazların bu ilişkinin tarafı olmayan üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, -Somut olayda müvekkili bankanın çeki temlik cirosu ile devralan iyiniyetli hamil olduğunu,temel borç ilişkisindeki iddiaların müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, -Çek üzerinde çıplak gözle yapılan incelemede çekin unsurlarının tam olduğunun anlaşıldığını, -Dava dışı ... firmasının piyasaya ciddi miktar ve tutarda temlik cirosu ile müşteri çekleri sürdüğünü, müvekkiline tevdi edilen 15 adet çekin 9 tanesinin ödenmediğini, bu firma ile hareket eden çek keşidecilerinin çeklerin rızaları dışında çıktığını ileri sürerek çok düşük tutarlar beyan ederek çek iptali davaları açtıklarını ve ödeme yasağı kararı aldırdıklarını, daha sonra davaların reddine karar verildiğini, davacının da çekin rızası dışında çıktığını beyanla imzaya itiraz etmekle yetindiğini, herhangi bir suç duyurusunda bulunmadığını, tedbir kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Dairemizin önüne gelen uyuşmazlık ise, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine dair kararın istinaf istemine yöneliktir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince, 17/11/2022 ara karar ile "çek yönünden İİK 72/2 maddesi uyarınca alacaklıya ödenmemesi için iş bu dava sonuna kadar ihtiyati tedbir konulmasına" şeklinde verilmiş, yine mahkemece 28/11/2022 tarihli ara karar ile icra takibinin durdurulması yönünde ayı bir ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiş, ancak itirazında hangi tarihli tedbir kararına itiraz ettiğini açıklamamış, 19/01/2023 tarihli duruşmada "17/11/2022 tarihli ihtiyati tedbire yönelik itirazın reddine" şeklinde karar verilerek, davalı vekilinin itirazı 17/11/2022 tarihli ara karara itiraz şeklinde nitelendirilmiştir. Yapılan bu nitelendirmeye davalı tarafın herhangi bir itirazı olmamıştır. Söz konusu 17/11/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararına karşı davalının itirazı reddedilmiş, davalının istinafı üzerine Dairemizin 2023/536-758 E-K sayılı kararı ile, ihtiyati tedbir kararının reddine dair karara ilişkin gerekçe yazılmadığı gerekçesiyle dosyanın iadesine karar verilmiştir.Dosyanın iadesinden sonra ilk derece mahkemesi tarafından 24/06/2023 ara karar ile gerekçe yazılmışsa da, söz konusu gerekçede 28/11/2022 tarihli ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararından bahsedilerek, yaklaşık ispatın sağlandığı belirtilmiş; istinaf incelemesine konu olan 17/11/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının reddi kararına karşı herhangi bir gerekçe yazılmamış, dolayısıyla da Dairemizin geri çevirme kararı yerine getirilmemiştir. Açıklanan nedenlerle istinaf başvurusuna konu olan 17/11/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın reddi kararına ilişkin olarak, Dairemizin 04/05/2023 tarihli geri çevirme kararına rağmen gerekçeli karar şeklinde yazılmadığı, bu nedenle istinaf incelemesi mümkün bulunmadığından, gerekçeli karar yazılması ve ara kararın taraflara tebliği için dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine yeniden geri çevrilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: Dosyanın usulüne uygun gerekçeli karar yazılarak, taraflara tebliği için mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 6100 Sayılı HMK'nın 352/1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda oy birliği ile kesin olarak karar verildi.19/10/2023