T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/509 Esas
KARAR NO: 2024/231 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/01/2023
NUMARASI: 2022/124 E. - 2023/6 K.
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Durdurulması, Önlenmesi, Tazminat
KARŞI DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 15/02/2016
KARŞI DAVA TARİHİ: 14/03/2016
KARAR TARİHİ: 06/02/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı tarafın müvekkili adına tescilli tasarımlardan ..., ..., ..., ... ve ... tescil numaralı tasarımları ve faydalı modelleri, müvekkilinin onayı olmadan taklit ederek kullandığını, davalı hakkında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğu gibi, söz konusu hususların Mahkemenin 2015/55 D.İş ve 2015/96 D.İş sayılı dosyalarından alınan raporlar ile de tespit edildiğini belirterek, müvekkilinin tasarım ve faydalı modellerinin davalı tarafından taklit edildiğinin tespitini, tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasını, önlenmesini, bu suretle tecavüzün giderilmesini, müvekkiline ait tasarımların davalı tarafından kullanılmasının yasaklanmasını, engellenmesini, iltibas eden ürünlerin üretildikleri yerlerden toplatılmasını, el konulmasını ve tanıtım vasıtaları ile birlikte imhasını, müvekkilinin 554 sayılı KHK ve 556 sayılı KH uyarınca tecavüz edenin tecavüzü olmasaydı müvekkilinin elde edebileceği muhtemel gelire göre hesaplanacak tazminattan fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik, 30.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile ve 30.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP ve KARŞI DAVA; Davalı/karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; davacı yanın anonim, klasikleşmiş ve hiçbir ayırt edici özelliği bulunmayan ürünleri kendi adına tescil ettirmiş olduğunu, davalının söz konusu tasarımları kendi adına tescil ettirmiş olmasını, haksız zenginleşme aracı olarak kullandığını, müvekkilinin ürünü ile davacı yana ait ürünlerin farklı olduğunu, benzerlik arz etmediğini ve davacının kötü niyetli olduğunu iddia ederek, asıl davanın reddini ve davacı/karşı davalı adına ... sayılı tek ve çoklu tasarımların tamamının yenilik ve ayırt edicilik özellikleri bulunmadığından hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
KARŞI DAVAYA CEVAP: Davacı-karşı davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin tüm tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunduğunu, başka firmalara tarafından üretilen benzer tasarımlar mevcutsa bunların da müvekkilinin tasarımlarını taklit ettiklerini, soyut iddialarla tasarımların hükümsüzlüğünün talep edilemeyeceğini, davalı-karşı davacının müvekkilinin tasarımlarını taklit ettiğinin delil tespiti dosyaları ile tespit edildiğini, kötüniyetli olarak yaptığı tasarım tescil başvurularına itiraz ederek tescillerini önlediklerini belirterek, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin16.05.2019 tarihli 2016/34 E. - 2019/177 K.sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı, deliller ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporlarına göre, davacı adına tescilli dava konusu tasarımların tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte oldukları anlaşılmakla, hükümsüzlüğe ilişkin karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Esas dava yönünden ise, davalının, davacı adına tescilli ..., ... (1) (3) (6) (8) ve ... tescil nolu tasarımların ayırt edilemeyecek derecede benzerlerini piyasaya sürerek davacının bu tasarımlardan kaynaklanan haklarına tecavüzde bulunduğu, eylemin TTK hükümleri kapsamında aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiği, davacının seçimlik hakkına göre isteyebileceği maddi tazminat tutarının 15.080,67 TL olduğu...davalının eylemi aynı zamanda davacının tasarımdan doğan manevi haklarına da tecavüz teşkil ettiğinden, tecavüzün miktarı ve süresi, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile manevi tazminatın amacı gözetilerek takdiren manevi tazminat talebinin de 10.000,00 TL yönünden kabulü gerektiği" gerekçesiyle
"A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN: -Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının, davacı adına tescilli ..., ... (1) (3) (6) (8) ve ... tescil nolu tasarımlara tecavüz ve bu tasarımlar yönünden haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, bu tasarımlar ile aynı olan davalı ürünlerinin toplatılmasına, bu tasarımlara ait tanıtıcı vasıtalarında kaldırılmasına ve bunların imhasına, -Toplam 15.080,67 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yine 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, -Karar kesinleştiğinde masrafı davalı tarafça karşılanarak hüküm özetinin ülke genelinde yayım yapan trajı en yüksek gazetelerden birinde ilanına, -Fazlaya dayalı taleplerin reddine,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN : -Davalının karşı davasının REDDİNE" karar verilmiştir.Karara karşı her iki taraf vekili de istinaf talebinde bulunmuştur.
DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI: Dairemizin 31/03/2022 tarihli, 2019/2391 Esas, 2022/559 Karar sayılı kararı ile; "... Somut olayda mahkeme kararının gerekçe içerdiğinden bahsedebilmek ise mümkün değildir, mahkemece tarafların delillerine ve bilirkişi raporlarına gerekçede yer verilmediği, delillerin değerlendirilmediği, tarafların iddia ve savunmaları üzerinde durulmadığı sadece mahkemece alınan bilirkişi raporlarındaki görüşlerin benimsendiği açıklanmıştır. Kararın gerekçe içermediğine yönelik davalı-karşı davacının istinaf başvurusu yerindedir.Mahkemenin kabulüne göre ; mahkemece alınan bilirkişi raporlarında ...nın kahvaltılık tasarımları ile davacı tasarım tescillerinin benzer olduğu beyan edilmekle, bilirkişi raporlarının ilgili sayfalarının da yazıya eklenerek ürünlerin hangi tarihte kamuya sunulduğunun bildirilmesi, görsel içeren fatura, katalog, katalog faturası gibi belgeler varsa mahkemeye ibrazının istenilerek araştırma yapılması gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.Yine mahkemenin kabulüne göre; davacı vekilinin dava dilekçesinde; 554 Sayılı KHK 52/2-a maddesine göre davalının Endüstriyel Tasarım Hakkına tecavüz olmasaydı, tasarım sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir seçeneğine göre müvekkilinin yoksun kaldığı kazancın hesaplanmasını talep ettiği anlaşılmışsa da, mali müşavir bilirkişi tarafından sadece davalı defterlerinin incelendiği, davacı defterleri ve ticari kayıtları incelenmeden rapor düzenlendiği, yapılan hesaplamanın 554 Sayılı KHK 52/2-b maddesinde düzenlenen "Tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin, tasarımı kullanmakla elde ettiği kazanca göre" yapıldığının anlaşıldığı, mahkemenin davacının seçimi ile bağlı olduğu anlaşılmakla, davacı ve davalı vekilinin sair istinaf sebepleri bu aşamada incelenmeksizin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda açıklandığı üzere araştırma yapıldıktan sonra, dosyanın taraf defterleri birlikte incelenerek 554 Sayılı KHK 52/2-a maddesine göre tazminat hesabı yapılmak üzere bilirkişiden ek rapor ya da yeni bir rapor alınarak, hasıl olacak sonuca göre karar verilerek, HMK 297/1-c maddesinde düzenlendiği şekilde gerekçelerinin kararda gösterilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle, ilk derece mahkemesi kaldırılarak dosya mahkemesine iade edilmiştir.
KALDIRMADAN SONRA MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 12/01/2023 tarihli, 2022/124 Esas, 2023/6 Karar sayılı kararı ile "...Davalı-karşı davacı tarafça yenilik kırıcı delil olarak ileri sürülen görseller ve bilirkişilerce yapılan resen araştırmaya göre dayanak tasarımların tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte oldukları bildirilmiştir. Keza Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararında bahsi geçen ...Limited Şirketi(...) tarafından gönderilen yazı cevabı da yenilik ve ayırt edicilik unsurunu kaldıracak nitelikte değildir. Bu itibarla hükümsüzlüğe dair karşı davanın reddi gerekmiştir. Asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede de, gerek değişik iş tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu, gerekse dosyada aldırılan rapor ve ek rapora göre, davalı tarafın davacı adına tescilli 2014/01511, 2014/02461 (1) (3) (6) (8) ve 2014/05412 tescil nolu tasarımlara ayırt edilemeyecek kadar benzerlerini piyasaya sunarak satışını yaptığı, bu eylemin dava ve olay tarihinde yürürlükte bulunan 554 sayılı KHK'nın 48 maddesi kapsamında davacının tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ve aynı zamanda dava tarihi itibariyle istikrar kazanmış Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin içtihadına göre TTK 54 ve devamı maddeleri anlamında haksız rekabet teşkil ettiğinden, davacının tecavüz ve haksız rekabete ilişkin talebinin belirtilen tasarım tescilleri yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Asıl davada davacının maddi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede; Bölge Adliye Mahkemesi kararında değinilen 554 sayılı KHK'nın 52/2-a maddesi uyarınca davalının tasarım hakkına tecavüzü olmasaydı tasarım sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir seçeneğine göre hesaplama yapılması istenmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararından önce davalı ticari defterlerini inceleyen mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve itiraz üzerine alınan ek raporda davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarının toplam 15.080,67 TL olduğu belirtilmiştir. Davalı karşı davacı vekili 29/03/2019 tarihli bilirkişi ek raporuna yönelik beyanında açıkça toplam maddi tazminat tutarının 15.080,67 TL olarak hesaplayan 18/03/2019 tarihli bilirkişi ek raporunu kabul ediyoruz şeklinde beyanda bulunmuştur. Bu şekildeki kabul, davacı yararına usuli müktesep hak teşkil etmektedir. Bölge Adliye Mahkemesi kararında işaret edildiği şekilde davacı ticari defterleri incelenerek 554 sayılı KHK'nın 52/2-a maddesi uyarınca hesaplama yapılması için daha önce görev yapan mali müşavir bilirkişi bilirkişi listesinde olmadığından zorunlu olarak yeni bir mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılıp rapor alınmasına karar verilmiş ise de, önceki raporlara itiraz eden davacı vekili ihtaratlı kesin süreye rağmen bilirkişi avansını yatırmamış ve 08/12/2022 tarihli dilekçesi ve 08/12/2022 tarihli duruşmadaki beyanı ile de, bilirkişi avansını yatırmayacaklarını, mevcut delillere göre karar verilmesini talep etmesi karşısında, maddi tazminat hesabı yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yapılamamıştır. Bu durumda, mevcut raporlar ve davalı vekilinin yukarıda değinilen usuli müktesep hak teşkil eden beyanı karşısında zorunlu olarak davacının maddi tazminat talebi 15.080,67 TL yönünden kabul edilmiştir. Davalının eylemi, davacının tasarım tescilinden doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği, süresi, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir." gerekçesiyle,
"A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ..., ... (1) (3) (6) (8) ve ... tescil nolu tasarımlara tecavüz ve bu tasarımlar yönünden haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, bu tasarımlar ile aynı olan davalı ürünlerinin toplatılmasına, bu tasarımlara ait tanıtıcı vasıtaların da kaldırılmasına ve bunların imhasına, 2-Toplam 15.080,67 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yine 10.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, 3-Karar kesinleştiğinde masrafı davalı tarafça karşılanarak hüküm özetinin ülke genelinde yayım yapan traji en yüksek gazetelerden birinde ilanına,
4-F B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN :1-Davalının karşı davasının REDDİNE, fazlaya dayalı taleplerin reddine," karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURULARI; Davalı-karşı davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde, karşı dava yönünden istinaf sebeplerinde; karşı dava dilekçesinde ve yargılama sırasında sayısız dilekçe ile ..., ... , ... firmalarına tasarım görsellerinin eklenerek hükümsüzlük davası yönünden müzekkere yazılarak ilk ne zaman satışa sunulduğunun sorulmasının istenildiğini, mahkemece yazılmadığını, bu durumun HMK'na aykırı olduğunu, eksik inceleme nedeniyle kararın kaldırılması gerektiğini, Bilirkişi raporunda teknik zorunluluk ve mecburi yapı meselesinin dikkate alınmadığını, hepsinde belli şekilde yapılmasının üründen kaynaklanan zorunluluk olduğunu, buna rağmen müvekkilinin elinden geldiğine değişiklik yaptığını, hükümsüzlük davasının eksik incelemeye dayandığını,Mahkemece itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verildiği, ancak bilirkişilerin internet üzerindeki belge ya da görselin tarihini belirleyecek bilişim uzmanı bilirkişinin heyette yer almadığını belirterek, kendi bilgi ve görgüleri içinde değerlendirme yaptıklarını, Davada anneannelerimizin ve babaannelerimizin mutfağında çekmece içerisinde olan kaşıklığın dava konusu olduğunu, dosyaya sundukları ürünlerin ve delil olarak sunulan 9 adet kataloğun incelenmediğini, Davaya konu 5 adet çoklu endüstriyel tasarım bulunduğunu, toplamda 16 adet tasarımın hükümsüz kılınıp kılınmayacağının incelenmesi gerektiğini, bilirkişilerin bu konuda sağlıklı tespitler yapamadıklarını, teknik zorunluluk hususunun değerlendirilmediğini,Asıl dava yönünden istinaf sebeplerinde; tasarım tecavüzü inceleme tekniği bakımından bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, bu nedenle raporların hükme esas alınamayacağını, Müvekkili adına tescilli ... numaralı desen tasarımı ile ... numaralı marka işlem dosyalarını delil olarak bildirdikleri halde raporlarda değerlendirilmediklerini, tasarımda kalıplar kadar desenlerin de önemli olduğunu, Mahkemece eksik delil tespiti raporuna itibar edildiğini farklılıkların hesaba katılmadığını, raporların hatalı olduğunu, Maddi tazminatın alınan ilk raporda yanlış hesaplandığını, itirazları üzerine alınan yeni bilirkişi raporunda değiştiğini, taraflarınca da bu tutarın kabul edildiğini,Ancak hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olup, zenginleşmeye yol açacağını, müvekkilinin ürününün daha kaliteli olup manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, manevi tazminatın maddi tazminat miktarına yaklaşacak şekilde belirlenmesinin de hatalı olduğunu, davacının zararını ispat edemediğini, bu açıdan hem maddi, hem de manevi tazminatın belirlenmesinin tazminat kurallarına aykırı olduğunu, Hem tecavüzün varlığı, hem de maddi ve manevi tazminat bakımından kararın hatalı olduğunu belirterek, kararın hem asıl, hem de karşı dava bakımından kaldırılmasına, katalog asılları yerel mahkemeden getirtilerek hem asıl, hem de karşı dava için yeniden rapor alınmasına, yeniden karar verilerek, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; 26/02/2014 başvuru tarihli, ... numaralı "peçetelik", 28/03/2014 başvuru tarihli, ... numaralı "kahvaltılık-servis tabağı-ekmeklik-tepsi", 23/07/2014 başvuru tarihli, ... tescil numaralı "tepsi", 23/07/2014 başvuru tarihli, ... numaralı "kaşıklık" ve 11/04/2014 başvuru tarihli, ... numaralı "ekmek kutusu" tasarımlarının davacı-karşı davalı adına tescilli oldukları tespit edilmiştir. 22/09/2014 başvuru tarihli, ... tescil numaralı "mutfak gereçleri için kapak" tasarımın ise davalı-karşı davacı adına tescilli olduğu tespit edilmiştir. Dosya içine alınan Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2015/96 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; 30/04/2015 tarihinde ... tarafından ... aleyhine tasarım hakkına tecavüz edildiğinin tespiti için delil tespiti talebinde bulunulduğu, Endüstri Tasarımcısı bilirkişi ...'den alınan 13/08/2015 tarihli bilirkişi raporunda aleyhine tespit istenilene ait iş yerinde bulunan ürünlerin tespit isteyene ait ..., ... (1-2), ... (6-7), ... (3-1), ... (8.1) tescil numaralı tasarımlar ile benzer oldukları, ... tescil numaralı tasarıma benzer ürün görülmediği, ... (10.1) tasarımı ile benzer olduğu iddia edilen ürünün tasarım ile benzer olmadığına dair görüş bildirildiği tespit edilmiştir. Dosya içine alınan Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2015/55 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; 20/07/2015 tarihinde ... tarafından ... San. ... aleyhine tasarım hakkına tecavüz edildiğinin tespiti için delil tespiti talebinde bulunulduğu, Endüstri Tasarımcısı bilirkişi ... alınan 25/05/2015 tarihli bilirkişi raporunda aleyhine tespit istenilene ait iş yerinde bulunan peçetelik ürünün tespit isteyene ait ... tescil tescil numaralı tasarım ile benzer olduğu, kağıt havlı standının ise ... tescil numaralı tasarıma benzer olmadığına dair görüş bildirildiği tespit edilmiştir. Mahkemece Tasarım Danışmanı ..., Tasarım Uzmanı ... ve Fikri Mülkiyet Uzmanı ... ’ten oluşan bilirkişi heyetinden alınan 20/07/2017 tarihli bilirkişi raporunda; A.Davaya konu ... no'lu tescile dair sonuç;1. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait olduğu belirtilen hükümsüzlüğe konu dava dışı ürün ile bütünsel olarak değerlendirildiğinde ; - Tasarımların birbirine ayniyet derecesinde benzerlik olmadığı.- Dava dışı ürünün üretim varsa tescil tarihinin dosyada bulunmadığı 2. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait olduğu belirtilen hükümsüzlüğe konu dava dışı ürün ile bütünsel olarak değerlendirildiğinde ;- Tasarımların birbirine ayniyet derecesinde benzerlik olmadığı - Dava dışı ürünün üretim varsa tescil tarihinin dosyada bulunmadığı 3. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait olduğu belirtilen hükümsüzlüğe konu dava dışı ürüne ait görsel bulunamadığından değerlendirilemediği; 4. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait olduğu belirtilen hükümsüzlüğe konu dava dışı ürüne ait görsel bulunamadığından değerlendirilemediği;5. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ...com sitesinde hükümsüzlüğe konu dava dışı ürüne ait görsel bulunamadığından değerlendirilemediği;B. Davaya konu ... no'lu tescile dair sonuç;1. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait olduğu belirtilen hükümsüzlüğe konu dava dışı ürüne ait görsel bulunamadığından değerlendirilemediği,C. Davaya kanu ... no'lu tescile dair sonuç; 1. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait olduğu belirtilen hükümsüzlüğe konu dava dışı ürün ile bütünsel olarak değerlendirildiğinde ; - Tasarımların birbirine ayniyet derecesinde benzerlik olmadığı, - İlgili katalog basım tarihinin belli olmadığı, D. Davaya konu ... no'lu tescile dair sonuç; 1. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli 2014/05412 numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait olduğu belirtilen hükümsüzlüğe konu dava dışı ürün ile bütünsel olarak değerlendirildiğinde ,- Tasarımların birbirine ayniyet derecesinde benzerlik olmadığı,E. Davaya konu 20144024617 no'lu tescile dair sonuç;1. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... firmasına ait 2012 basım tarihli katalogda olduğu belirtilen hükümsüzlüğe konu dava dışı ürünler ile bütünsel olarak değerlendirildiğinde;- Tasarımların birbirine ayniyet derecesinde benzerlik olmadığı,2. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, YİWU firmasına ait basım tarihi belli olmayan katalogda hükümsüzlüğe konu olabilecek dava dışı bir ürüne ait görsel bulunamadığından değerlendirilemediği, 3. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait 2015 basım tarihli katalogda hükümsüzlüğe konu olabilecek dava dışı bir ürüne ait görsel bulunamadığından değerlendirilemediği, 4. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli 2014/02461 numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait 2010 basım tarihli katalogda hükümsüzlüğe konu olabilecek dava dışı bir ürüne ait görsel bulunamadığından değerlendirilemediği, 5. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait 2010 basım tarihli katalogda hükümsüzlüğe konu olabilecek dava dışı bir ürüne ait görsel bulunamadığından değerlendirilemediği, 6. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, Davacı firmaya ait olduğu belirtilen ... no'lu tescile TPE veri tabanında ulaşılamadığından değerlendirilemediği, 7. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait olduğubelirtilen hükümsüzlüğe konu olabilecek dava dışı bir ürüne ait görsel bulunamadığından değerlendirilemediği, 8. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ... firmasına ait olduğu belirtilen ... no'lu hükümsüzlüğe konu dava dışı ürün ile bütünsel olarak değerlendirildiğinde; Tasarımların birbirine ayniyet derecesinde benzerlik olmadığı,7. Davalı ... adlı şahsa ait 26.02.2014 başvuru tarihli, ... numaralı tasarım tesciline sahip tasarımın, ...na ait olduğu belirtilen hükümsüzlüğe konu olabilecek dava dışı bir ürüne ait görsel bulunamadığından değerlendirilemediği,F. Davacı firmaya ait olduğu belirtilen TPE'de ..., ... ve ...no'lu tesciller ile davalıya ait ..., ..., ..., ... ve ... no'lu tesciller arasında hükümsüzlüğe konu olacak bir tasarıma rastlanmadığından değerlendirilemediği, G. Dava dışı firmalara ait olduğu belirtilen TPE'de ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... no'lu tesciller ile davalıya ait ..., ..., ..., ... ve ... no'lu tesciller arasında hükümsüzlüğe konu olacak bir tasarıma rastlanmadığından değerlendirilemediği yönünden görüş bildirilmiştir.Aynı heyetten alınan 19/07/2017 tarihli ek raporda; kök rapordaki görüşlerinde bir değişiklik olmadığı bildirilmiştir.Mahkemece Marka patent vekili ..., tasarımcı ..., Bilişim uzmanı ...’tan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 23/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda; Karşı dava açısından; Davacı-karşı davalı adına tescili;. ..., ..., ..., ..., ... numaralı tasarımların başvuru tarihleri itibari ile yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olduğu, Esas dava açısından; ... numaralı tasarım tescili ile aleyhine tespit istenen iş yerinde tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, ... numaralı tasarım tescili ile aleyhine tespit istenen iş yerinde tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ... (3) numaralı tasarım tescili ile aleyhine tespit istenen iş yerinde tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı. bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ... (8) numaralı tasarım tescili ile aleyhine tespit istenen iş yerimle tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ... (6) numaralı tasarım tescili ile aleyhine tespit istenen iş yerinde tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ... (1) numaralı tasarım tescili ile aleyhine tespit istenen iş yerinde tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ... numaralı tasarım tescili ile aleyhine tespit istenen iş yerinde tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ... (10) numaralı tasarım tescili ile aleyhine tespit istenen iş yerinde tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Mali Müşavir ... alınan 21/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda; Davalının Bağcılar’daki adresinde yer alan işyerinde, HMK 278. Maddesi anlamında 20.09.2018 tarihinde yapılan yerinde incelemede tespit olunan hususlar dairesinde ve dava konusu tasarımların her birinin ayrı ayrı 'TPE nezdinde tescil tarihlerinden başlamak üzere dava tarihi olan 15.02.2016 tarihi arası için sınırlı kalmak üzere, Raporun (4.1.) bölümünde açıklandığı üzere ... numaralı tasarıma ilişkin yoksun kalınan kazanç tutarının 25.930,61 TL olduğu, Raporun (4.2.) bölümünde açıklandığı üzere ... numaralı tasarıma ilişkin yoksun kalınan kazanç tutarının 4.086,56 TL. olduğu,Raporun (4.3.1) bölümünde açıklandığı üzere ... (3,8) numaralı tasarımlara ilişkin yoksun kalınan kazanç tutarının 9.785,79 TL olduğu,Raporun (4.3.2) bölümünde açıklandığı üzere ... (1,6) numaralı tasarımlara ilişkin yoksun kalınan kazanç tutarının 17.375,80 TL olduğu,Raporun (4.4.) bölümünde yer verildiği üzere işbu bilirkişi raporuna esas tasarımların her birinin tescil tarihlerinden dava tarihi olan 15.02.2016 tarihine kadar olan dönemde yoksun kalınan kazanç tutarının toplam 57.178,76 TL olduğuna dair görüş bildirilmiştir.Aynı bilirkişiden alınan 18/03/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda; Davacının yoksun kaldığı kazancın tespiti amacıyla dava konusu tasarımların tescil tarihleri ile dava tarihi olan 15.02.2016 tarihileri arası için sınırlı kalmak üzere;Raporun (4.1.) bölümünde açıklandığı üzere 20142015111 numaralı tasarıma ilişkin yoksun kalınan kazanç tutarının 6.894,60 TL olduğu,Raporun (4.2.) bölümünde açıklandığı üzere ... numaralı tasarıma ilişkin yoksun kalınan kazanç tutarının 1.228,89 TI. olduğu,Raporun (4.3.1) bölümünde açıklandığı üzere ... (3.8) numaralı tasarımlara ilişkin yoksun kalınan kazanç tutarının 2.308,21 TL olduğu,Raporun (4.3.2) bölümünde açıklandığı üzere ... (1,6) numaralı tasarımlara ilişkin yoksun kalınan kazanç tutarının 4.648,97 TL olduğu,Raporun (4.4.) bölümünde yer yerildiği üzere İşbu bilirkişi ek raporuna esas tasarımların her birinin tescil tarihlerinden dava tarihi olan 15.02.2016 tarihine kadar olan dönemde yoksun kalınan kazanç tutarının toplam 15.080,67 TI olduğuna dair görüş bildirilmiştir. Mahkemece ...Tic. Ltd. Şirketi’nden bilirkişiler tarafından incelenen ve davacı-karşı davalının tasarımları ile benzer oldukları tespit edilen ürünlerin ne zaman kamuya sunuldukları sorulmuş, verilen cevapta; bu ürünlerin piyasadan temin edildiği, sipariş almamaları nedeniyle satışını yapmadıkları, internet sitelerinin 2014 tarihinde kurulduğu, internet sitesi kapatılmış olduğundan hangi tarihte yayınlandıklarını tespit edemediklerini beyan etmişler, bilirkişi raporunda ise tahamelamin.com alan adlı internet sitesinin 2016 tarihinde kurulduğu belirtilmiştir.
G E R E K Ç E: Asıl dava tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davası, karşı dava ise tasarım hükümsüzlüğü davasıdır.Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davalı-karşı davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı-karşı davacı tarafça bilirkişilerin hükümsüzlük talepleriyle ilgili yeterli inceleme yapmadıkları, delil olarak bildirdikleri dava dışı firmalardan ürünlerin üretim tarihlerinin sorulmadığını, mahkemeye sundukları katalogların incelenmediği, müvekkiline ait tasarım ve marka tescil kayıtlarıyla ilgili inceleme yapılmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğünün incelenmediği, internette yayınlanan görsellerin yayın tarihlerinin tespiti için bilgisayar uzmanı bilirkişi görevlendirilmediği, maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığı ve manevi tazminatın fahiş olduğuna dair istinaf talebinde bulunmuşsa da; ... dışındaki dava dışı diğer firmalara ait oldukları belirtilen ürün tasarımlarının ve katalogların bilirkişiler tarafından incelendiği ve davacı-karşı davalının hükümsüz kılınması istenilen tasarımları için yenilik kırıcı olmadıkları her iki bilirkişi raporunda da tespit edilmekle, ayrıca hangi tarihte satışa sunulduklarının sorulmasının veya katalogların yeniden incelenmesinin dava sonucuna etkili olmayacağı, davalı-karşı davacı adına tescilli 2014 06546 numaralı tasarım ile davaya konu tasarımların karşılaştırmasının bilirkişiler tarafından yapıldığı ve benzerlik bulunmadığının tespit edildiği, davalı-karşı davacı adına tescilli olduğu iddia edilen markanın tasarıma ilişkin davada incelenmesine gerek olmadığı, gerek delil tespiti dosyasında, gerekse asıl davada alınan tüm bilirkişi raporlarında davalı-karşı davacıya ait kahvaltılık ürünlerinin davacı-karşı davalı adına tescilli ... tescil numaralı tasarımın 1, 3, 6,8 numaralı tasarımları ile, kaşıklık ürünlerinin ... numaralı tasarımı ile, peçetelik ürününün ... numaralı tasarımı ile benzer olduklarının, tasarımların koruma kapsamında kaldıklarının tespit edildiği, raporlarda görsellere de yer verildiğinden denetime uygun oldukları, bilirkişi raporlarında tasarımcının seçenek özgürlüğünün de tartışıldığı, ...na kahvaltılık ürünlerinin davacı-karşı davalıya ait tasarımlar ile benzer oldukları tespit edilmişse de, bu ürünlerin davacı-karşı davalıya ait tasarımların başvuru tarihinden önce kamuya sunulduklarının tespit edilemediği, bu nedenlerle tasarımların hükümsüzlüğü için delil olarak kabul edilemeyecekleri, manevi tazminata hükmedilmesi için taklit ürünlerin kalitesiz olmasına gerek bulunmadığı, davacı-karşı davalıya ait tasarımların izinsiz kullanılmasının yeterli olduğu, davalı-karşı davacının basiretli bir tacir gibi davranarak tasarımların başkasına ait olup olmadığını araştırması gerektiği, olayda kusurlu olduğu, maddi ve manevi tazminat koşullarının mevcut olduğu, davalı-karşı davacının kusur derecesi, tecavüz edilen tasarım sayısı, davalı-karşı davacının ticari hacmi dikkate alındığında hükmedilen 10.000,00 TL manevi tazminatın olaya ve hakkaniyete uygun olduğu, bilirkişi tarafından hesaplanan ve hükmedilen 15.080,67 TL tazminat tutarına davalı-karşı davacı tarafça itiraz edilmediği, bu nedenlerle Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davalı-karşı davası vekilinin asıl ve karşı davayla ilgili tüm istinaf taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı/k.davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Asıl dava yönünden alınması gereken 1.713,26 TL nispi harçtan peşin alınan 428,32 TL'nin mahsubu ile 1.284,94 TL eksik harcın asıl davada davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Karşı dava yönünden alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL eksik harcın karşı davada davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davacı/k.davalı avansından kullanıldığı anlaşılan; 10,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalı/karşı davacıdan alınarak, davacı/k.davalıya verilmesine, b)Davalı/karşı davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 06/02/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.