T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/356 Esas
KARAR NO: 2023/1829
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/09/2020
NUMARASI: 2018/143E, 2020/286K.
DAVANIN KONUSU: Markaya Tecavüz, Tazminat istemli
KARAR TARİHİ: 07/12/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, 1986 yılında yayıncılık hayatına başlayan “...” grubu sınavlara hazırlık amaçlı kitaplar çıkartmaya başladığını, daha sonra da "..." ve "..." markaları adında Türkiye'nin en çok satan ve tercih edilen dergilerini yayınlamaya başladığını, bu bağlamda müvekkiline ait dergilerin tescilli marka adlarıyla Türkiye'nin her yerinde tüketiciye sunulduğunu, sonuç olarak 15 yıldır "..." ve "..." markalarının gerek müvekkilinin ticaret unvanı olarak gerekse müvekkiline ait yayınlar ile tüketicinin karşısına çıktığını, yayıncılık alanındaki kullanımı dışında, markalarını eğitim öğretim alanında da kullandığını, ... ve ... markasını meşhur eden müvekkiline ait okulların da bulunduğunu, dershanelerin kapatılması sürecinde tüm birimlerini temel lise, ... ve ... Koleji ile güncellediğini, müvekkiline ait 4 yayınevi yüz binleri aşan öğrenci, on bine yakın öğretmeni bulunduğunu ve ayrıca müvekkiline ait 214 dershanenin halihazırda okula dönüştürüldüğünü, ... ve ... Markası'nın müvekkili adına tescilli ve korumaya sahip markalar olduğunu, müvekkilinin ... markasının ülkemizde Türk Patent Enstitüsü nezdinde ... sayı ile tanınmış marka olarak koruma altına alındığını, bu nedenle ... markasının Paris Konvansiyonu 1. Mük 6. Maddesi ve TRİPS 16/2 maddesi ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6. Maddesinin 4. ve 5. Fıkraları uyarınca özel ve geniş bir korumadan yararlandığını ve ... markasını tescil ederek halihazırda kullanmaya devam ettiğini, davalı şirket kurucusunun bulunduğu Siirt İlindeki “...", "...', ‘'...", "... isimli eğitim kurumlarının adlarında, müvekkili ile aynı sektörde, müvekkilinin herhangi bir bilgisi ve izni olmaksızın müvekkiline ait tescilli "..." markasını kullanarak faaliyet gösterdiğini, Siirt 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/173 D.İş sayılı tespit dosyasında yapılan delil tespiti neticesinde, müvekkilinin tescilli "..." markalarına iltibas yaratacak nitelikte, ayniyet derecesinde benzerlikte birebir aynı ibareli mal ve hizmetlerden haberdar olduğunu, tespit edilen taklit marka kullanımı sonucu davalıya ait kullanılan ibarelerin, müvekkile ait markalarla ayırt edilemeyecek derecede görsel, İşitsel ve sesçil yönlerden müvekkili adına tescilli marka ile benzer olduğunu, bu haliyle açık bir şekilde marka tecavüzü ve haksız rekabet hali yarattığını, müvekkilinin 02.01.2018 tarihinde posta kanalıyla bir ihtar gönderdiğini, davalının 16/02/2018 tarihli cevabi yazısında kullanmakta olduğu markanın MEB Özel Eğitim Kurumları Genel Müdürlüğü'nden 10/09/2013 ve 14/08/2014 tarihlerinde alınmış ruhsata dayandığını, TTK hükümlerince kazanılmış hakları olduğunu, bu nedenlerle levha değişikliği, sanal ortamlarda ve yayınlardaki baskılarını geri çekmeyeceğini belirttiğini, müvekkilinin ilk olarak ... markasını ... başvuru numarası ... tescil numarası ile tescil ettirdiğini, devamında eğitim sektöründe değişen ve gelişen ihtiyaçlar doğrultusunda yeni girişim ve eğitim faaliyetleri kapsamında “ ...", “...+Şekil", "... +Şekil* "... +Şekil" olarak seri markalarını tescil ile koruma altına almaya devam ettiğini, söz konusu ... markalı dershaneleri, dershanelerin zorunlu olarak kapatılma sürecinden sonra özel okul statüsündeki kolejlere çevirerek '...', " ...", “... ", " ..." markalarını tescil ettirdiğini, davalının haksız kullanımının tüketici nezdinde, müvekkilinin eğitim sektöründe ve piyasada oluşturduğu güven ve itibar algısından haksız olarak faydalanmasına, markaların aynı kişiye ait olduğunun sanılmasına, ticari işletmeler arasındaki iktisadi, idari ve ekonomik birliktelik intihasına ve seri marka algısı oluşmasına ve geniş çapta iltibasa sebebiyet verdiğini, davalının, eğitim sektöründeki faaliyetinde hiçbir teknik zorunluluğu olmadığı ve hatta sonsuz seçeneği olduğu halde müvekkile ait marka ile karıştırılacak, iltibas ve iktibas yaratacak şekilde birebir aynı ibareyi kullanarak haksız rekabete neden olduğunu, davalı şirketin kurucusu ve sahibi bulunan Siirt İli'ndeki "...", "...", "...", " ..." isimli eğitim kurumlarının adlarındaki ve faaliyetlerindeki ... sözcüğü ile ilgili tüm kullanımlarının durdurulması ve önlenmesi için İhtiyati Tedbir Kararı verilmesini, davalının eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, eylemlerinin tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, muhtemel tecavüzün önlenmesine, tecavüz fillerinin durdurulmasına, tecavüzün kaldırılmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi zararlarının davalıdan tahsiline, tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, ele geçirilen tabela ve sair ürünlerin imhasına, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava ettiği, 23.07.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile de; 50.000,00 TL maddi tazminat, 20.000,00 TL manevi tazminat talep ettiklerini bildirdiği anlaşılmıştır.
CEVAP: Davalı süresi içinde cevap dilekçesi sunmamış, delil bildirmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "1-Davanın KABULÜ ile, davalının davacıya ait tescilli marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabet eyleminin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,2-Marka hakkını ihlal nedeniyle somut olayın özellikleri ve TBK'ya göre 50.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,3-Mahkememizce verilen 25/04/2018 tarihli tedbir kararı davacı tarafından uygulanmadığından karar kesinleştiği takdirde davalının "..." ibaresi içeren her türlü basılı evrak, tabela, tanıtım vasıtalarına el konularak imhasına, 4-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye'de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına, masrafının davalıdan tahsiline, " şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kullanmakta olduğu ... isimli markanın MEB ÖZEL Eğitim Kurumları GM'nün 10.09.2013 ve 14.08.2014 Tarihli ruhsatlarına dayandığını, müvekkili 2013-2014 yılında Siirt ilinde faaliyete başladığında davacıya ait olan ... , ..., ..., ... isimli eğitim kurumlarının mevcut olduğunu, müvekkilinin ... ismiyle Siirt'te yerel bir marka sıfatıyla faaliyetlerine başladığını, bölge halkının çoğu ... okullarına gönderirken başarısı nedeni ile zamanla müvekkili okuluna yöneldiğini, davanın bu nedenle kötüniyetle açıldığını, İltibas oluşmadığını, davacının yıllardır ... , ... , ... , ... isimli yayın kitapları ile faaliyetini desteklediğini, davacının ilk önce "... yayınları" "... dergisi" şeklinde tescil başvurusunda bulunduğunu, "... isimli markanın ise 2017 de tescil başvurusu yapıldığını, müvekkili ... ismi ile eğitime başlarken davacının bu isimle eğitim faaliyetine başlamadığını, sadece bir dergi olarak ... ismini ... okulları kurumuna yardımcı kaynak sunmak için kullandığını, bu durumda müvekkilinin davacı markasından 4 yıl önce MEB den alınan ruhsat ile eğitim faaliyetine başlamış olması dikkate alındığında haksız çıkardan söz edilemeyeceği gibi tazminat miktarının da fahiş olduğunu, Mahkeme tarafından 3 ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İNCELEME Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarının incelenmesinde, ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 16.sınıfta (üniversiteye hazırlık dergisi , broşür, kitap mecmua gazete emtiasında) 09.07.1992'den beri tescilli olduğu, ... tescil numaralı " ..." ibareli markanın 16.sınıfta 06.11.1992'den beri tescilli olduğu, ... tescil numaralı "...ibareli markanın 39. ve 41. Sınıfta (eğitim hizmetleri, eğitim öğretim amaçlı kurslar hizmet sınıfını kapsar şekilde) 11.06.1998'den itibaren tescilli olduğu, ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 16. ve 41.sınıflarda 16.03.2006 dan beri tescilli olduğu, ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 16. ve 41. Sınıflarda, ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 16. ve 41. Sınıflarda, ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 16. ve 41. Sınıflarda, ... tescil numaralı, "..." ibareli markanın 16. ve 41. Sınıflarda, ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 16. ve 41. Sınıflarda, ... tescil numaralı "... " ibareli markanın 16. ve 41. Sınıflarda, ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 16. ve 41. Sınıflarda, ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 16. ve 41. Sınıflarda, ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 16. ve 41. Sınıflarda davacı ... Tic. Ltd. Şti. Adına kayıtlı oldukları anlaşılmıştır. Siirt 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/173 Değişik İş dosyasında yapılan tespit sonucu mimar bilirkişiden alınan rapor ile ... ibaresinin, kapıda ... tabelasına, bina giriş tabelasında ... tabelasında, ... ibareli tabelalarda bina giriş ve cephelerdine kullanıldığı tespit eidlmiştir. Bilirkişiler Ticaret hukuku Anabilim dalı Doç Dr ..., marka vekili ..., sektör bilirkişisi ... 28.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda; "...Davacının davalıya ... ibaresini içeren tescilli markasını kullanması yönünde bir izin vermediği, davalının ... ibareli kullanımlarının tescilli ... markasına birebir benzer olması ve iltibas içermesi nedeniyle haksız bir kullanım olduğu ve bu sebeple SMK m.7 uyarınca davacının tescilli marka hakkını ihlal ettiği ve bu ihlalin SMK m. 29 düzenlemesi çerçevesinde marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, Davalının, davacı adına tescilli ... markasını ihlal ederek aynı sektörde ve iltibas oluşturacak düzeyde kullanmasının, davacıya ait markanın tanınmışlığından ve tüketici nezdinde oluşturduğu güven duygusundan faydalanarak davacının emeğinden haksız çıkar elde etmesine, marka sahibi olan davacının ticari itibarına zarar vermesine neden olduğu ve söz konusu haksız fiillerinin md. 55/1 (a) 4. madde uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği..." sonuç ve kanaatinin bildirilmiştir.Hesap bilirkişisi ise 25.06.2020 tarihli bilirkişi raporunda; "...Davacı tarafın, maddi tazminat talebi doğrultusunda hesaplama yapılabilmesi için, davalı tarafın, dava konusu markayı kullanmaya başladığı tarihten itibaren, markaya yönelik elde ettiği satış hasılatını gösterir satış raporları, ilgili döneme ilişkin ticari defterler, satış faturaları ve ilgili dönemlere ilişkin Kurumlar Vergisi beyanlarının incelemeye sunulması gerektiği, ancak dosya üzerinde yapılan incelemede davalı tarafından gerekli belgelerin incelemeye sunulmadığının anlaşıldığı, dava dosyası üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, davacı tarafın maddi tazminat talebi doğrultusunda hesaplama yapılamadığı, davalı tarafından gerekli belgelerin sunulması halinde bu yönde ek rapor hazırlanabileceği, davacı tarafın maddi tazminat talebinin Borçlar Kanununun 50. Ve 51.maddelireni göre belirlenmesi hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu..." yönünde görüş bildirmiştir.
GEREKÇE Dava, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti meni, refi ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta davalı istinafında ... ibaresini 2013 ve 2014 yılında MEB'den alınan ruhsat gereğince kullanmakta olduğunu, o tarihte davacının Siirt'te ... ismi ile değil ... ismi ile eğitim hizmetlerine devam ettiğini, iltibas oluşmadığını ileri sürmüş ise de, davalı yanca davaya cevap verilmemiş olmakla HMK 357/1.maddesi son cümlesi gereği istinaf aşamasında bu savunması dikkate alınmamıştır. Dosyada mevcut delil durumu, delil tespit dosyası, TPMK kayıtlarına göre davalının 41.sınıfta ... ibareli kulanımlarının davacının ... markasına tecavüz teşkil ettiği sabit olup davacının 41. sınıfta "..." ibareli en eski markasının ... tescil numaralı, 11.06.1998 tescil tarihli marka olduğu, öncelik hakkının davacı yanda olduğu dikkate alındığında davalının istinafının reddi gerekmiştir. Maddi tazminat yönünden ise; davacının SMK'nın 151.2.b maddesine dayandığı, ancak davalının ticari defterlerini sunmadığı, delil bildirmediği, rapora karşı beyanda bulunmadığı dikkate alındığında mahkemece TBK 50.md göre belirlenen tazminatın ihlal süresi, ihlalin ağırlığı, markanın kullanım alanı ve dosya kapsamına uygun görülmüş, manevi tazminatın da dosyadaki somut delil duruma göre yerinde olduğu görülmekle bu yöndeki istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. Davalı 3 ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürmüş ise de; somut olayda dava yığılması söz konusu olup mahkemece kabul edilen tecavüz, maddi tazminat ve manevi tazminat talepleri yönünden ayrı ayrı 3 vekalet ücretine hükmedilmesi de yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenle davalının istinafının esastan reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 4.781,70-TL harçtan, peşin alınan 1.195,43-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.586,27-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 61-TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/12/2023