T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1765 Esas
KARAR NO: 2023/1001 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/04/2021
NUMARASI: 2020/310 E. - 2021/343 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 22/06/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile Kambiyo Senetlerine mahsus haciz yolu ile müvekkili ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin 09/01/2020 tarihinde mahalle muhtarlığına tebliğ edildiğini, süresi içerisinde itirazlarını sunamadıkları için iş bu icra dosyasında müvekkilinin ve çalıştığı eski kurum tarafından ödemelerin bir kısmı yapılmış olmasına rağmen davalı şirket tarafından kötü niyetli olarak senet bedellerinin tamamı üzerinden icra takibi başlatıldığını, ilgili icra dosyası takip talebi ve ödeme emrinde görüleceği üzere davalı alacaklı tarafın 15.000,00-TL asıl alacak 1.992,02-TL takipten önce işlemiş faiz ve 45,00-TL % 0,3 komisyon toplamda 17.037,02-TL üzerinden kötü niyetli olarak takip başlatıldığını, icra dosyasına dayanak kambiyo senetlerinde alacaklı borçlu olarak ... Hizmetleri A.Ş.'nin gözüktüğünü, icra takibine yapılan ödemeler göz önünde bulundurulmadan faiz hesaplaması yapıldığından bu yönüyle de icra takibinin iptalini, davalının kötü niyetli icra takibinin yapılan ödemeler yönünden iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile ... Hizmetleri A.Ş. arasında cari hesaptan doğan bir ticari ilişki söz konusu olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkiye binaen ... Hizmetleri A.Ş.'nin yetkilisi olan davacı ... tarafından müvekkili şirkete;30/01/2019 vade tarihli 04/10/2018 tanzim tarihli 5.000,00-TL bedelli,30/04/2019 vade tarihli 04/10/2018 tanzim tarihli 5.000,00-TL bedelli,30/05/2019 vade tarihli 04/10/2018 tanzim tarihli 5.000,00-TL bedelli, olmak üzere 3 adet senet verildiğini, söz konusu senetler vadesinde ödenmediği için müvekkil şirket tarafından İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davacı borçluya karşı icra takibi açıldığını, mahkemenin görevsiz olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davanın İstanbul 24. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı, mahkemenin 25/02/2020 tarihli 2020/53 Esas-2020/147 Karar sayılı kararıyla; mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, kararın kesinleşmesi üzerine dosya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiştir.
MAHKEME KARARI; İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/04/2021 tarihli 2020/310 E- 2021/343K sayılı kararıyla; "davacı tarafın, davalı tarafa davaya konu senetlerden ve cari hesap kaynaklı borcunun olduğu, davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin sunulan dekontlarda davacının Borçlar Kanunu 101.maddesi uyarında yaptığı ödemeyi hangi borcuna istinaden yaptığı hususunda açıklamalarda bulunduğu, buna göre davacının takibe konu 30/01/2019 vade tarihli 04/10/2018 tanzim tarihli 5.000,00TL bedelli senedin 11/02/2019 tarihinde ... Bankasından 5.000,00TL tutarlı 30/01/2019 vadeli senet açıklaması ile ödendiği, 30/04/2019 vadeli 04/10/2018 tanzim tarihli 5.000,00TL bedelli senede istinaden 4.670,00TL ödeme yapıldığı görülerek ve bu ödemelerin TBK 100.maddesi hükmü uyarınca öncelikli olarak alacağın ferilerinden düşülmesi suretiyle yapılan hesaplama sonucunda, davacının davalıya İstanbul ... İcra dairesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden 9.550,71TL asıl alacak, 1.427,44TL işlemiş faiz, 28,65TL komisyon bedeli olmak üzere toplam 11.006,80TL yönünden borçlu olmadığının tespit edildiği, davacı tarafından senet bedellerinin bir kısmının ödenmiş olduğu halde davalının, davacı aleyhine takip başlatması nedeniyle kötüniyetli olduğu" gerekçesiyle; " Davacının Davasının KISMEN KABULÜ İLE,Davacının davalıya İstanbul ... İcra dairesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden 9.550,71TL asıl alacak, 1.427,44TL işlemiş faiz, 28,65TL komisyon bedeli olmak üzere toplam 11.006,80TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, Davacının ödediği halde davacı aleyhine takip başlatılmış olması nedeniyle borçlu olmadığına karar verilen miktarın %20 si olan 2.201,36TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davalı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; takibe konu senetlerde ... Hizmetleri A.Ş.'nin kaşesinin bulunduğu, imzasının olmadığı, senetlerde davacının iki adet imzasının bulunduğu, ödenmeyen senetlerden dolayı borçlu olduğu, şirkete ait imza bulunmadığından şirket aleyhine takip yapılmadığını, davacı taraf borçlu şirket tarafından 11.720,00 TL ödeme yapıldığını iddia etmişse de, ödemelerin şirket tarafından taraflar arasındaki cari hesap ilişkisine binaen yapıldığını, senet bedellerinin ödenmesi için yapılmadığını, dava dilekçesi ekinde ibraz edilen 27/05/2019 tarihli dekontta "kalan cari için kısmi" şeklinde kayıt düşüldüğünü, ödemenin senet bedelleri için yapılmadığını, davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın kötüniyetli olduğunu beyanla kararın kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesine cevabında; kambiyo senetlerinde borçlu olarak ... Hizmetleri A.Ş.'nin göründüğünü, şirket kaşesi bulunduğunu, müvekkilinin şirket yetkilisi olarak senetleri imzaladığını, şirket tarafından takibe konu senetler için senet tarihleri de gösterilerek ödeme yapıldığını, bilirkişi raporunda toplam 9.670,00TL tutarındaki ödemenin senetlere ilişkin olduğunun açıkça tespit edildiğini, 2.050 TL tutarındaki ödemenin "cari hesap için" yapılan ödeme için olduğu göz önüne alınarak faiz hesaplamaları da dikkate alınarak müvekkilinin 11.006,80 TL yönünden borçlu olmadığına karar verildiğini beyanla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER; İstanbul ...İcra Dairesine ait ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı tarafından, davacı ... aleyhine 04/10/2018 tanzim tarihli, 30/01/2019, 30/04/2019 ve 30/05/2019 tarihli her biri 5.000 TL bedelli üç adet bonoya dayalı olarak, 15.000,00-TL asıl alacak 1.992,02-TL takipten önce işlemiş faiz ve 45,00-TL % 0,3 komisyon toplamda 17.037,02-TL üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığı, senetlerde borçlu isim ve unvanı kısmında ... Hizmetleri A.Ş.'nin kaşesinin bulunduğu, açığa iki adet imza atıldığı görülmüştür. İcra dosyasında bulunan 6 Eylül 2017 tarihli Ticaret sicil Gazetesi örneğinden, ...'ın şirket yönetim kurulu başkanı olarak seçildiği ve şirket temsilcisi olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda özetle; davalının 2017-2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, icra dosyasına dayanak yapılan 5.000,00TL'lik 3 adet senet bulunduğu, davacının, davalıya 13.135,36TL borçlu olduğu, davacının takip tarihinden önce senetlere istinaden 11/02/2019 tarihinde 5.000,00TL, 03/05/2019 tarihinde 3.770,00TL, 20/05/2019 tarihinde 900,00TL olmak üzere toplam 9.670,00TL ödeme yaptığı, bu ödemelerin davalının kayıtlarında yer aldığı, davacının takip tarihinden önce cari hesaba istinaden 27/09/2019 tarihinde 2.050,00TL ödeme yaptığı, bu ödemenin de davalının kayıtlarında yer aldığı ifade edilmiştir. Alınan bilirkişi ek raporunda özetle; 30/01/2019 vade tarihli 04/10/2018 tanzim tarihli 5.000,00TL bedelli senedin 11/02/2019 tarihinde ... Bankasından 5.000,00TL tutarlı 30/01/2019 vadeli senet açıklaması ile ödendiği, 30/04/2019 vadeli 04/10/2018 tanzim tarihli 5.000,00TL bedelli senede istinaden 4.670,00TL ödeme yapıldığı senedin 330,00TL'lik kısmının ödenmediği, 30/05/2019 vade tarihli 04/10/2018 tanzim tarihli 5.000,00TL bedelli senedin ödemesinin yapılmadığı, davalının senetlerden dolayı 5.330,00TL cari hesaptan dolayı 7.805,36TL alacaklı olduğu ifade edilmiştir. Mahkemece aynı bilirkişiden alınan ek raporda; ... Hizmetleri A.Ş.'nin dava konusu senetlere istinaden toplam 9.670,00 TL icra takibinden önce ödeme yaptığı, cari hesaba istinaden 2.050,00 TL ödeme yapıldığı, davacının senetlerde aval sıfatıyla 5.330,00 TL borçlu olduğu beyan edilmiştir.
G E R E K Ç E: Bonoya dayalı menfi tespit davasında, davacı vekilinin takibe konu borcun ... Hizmetleri A.Ş. tarafından 11.720,00 TL'lık kısmının icra takibinden önce ödendiğini ileri sürerek borçlu bulunmadığının tespitini talep ettiği, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.İstinaf incelemesi, HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler ile kamu düzeniyle ilgili hususlarla sınırlı olarak yapılmıştır. Davalı vekilinin, dava dışı ... Hizmetleri A.Ş. Tarafından yapılan ödemelerin takip konusu senetlere karşılık olarak değil, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisine mahsuben yapıldığını ileri sürdüğü anlaşılmıştır. İcra takibine konu senetlerin incelenmesinde, ... Hizmetleri A.Ş.'nin senetler üzerinde ödeyecek kısmında kaşesinin bulunduğu, kaşe üzerinde imza bulunmuyorsa da, açığa atılan iki ayrı imza bulunduğu, senetlerde imzası bulunan davacı ...'ın şirketin yetkili temsilcisi olduğu ve senette aval veren sıfatıyla imzasının bulunduğunun anlaşıldığı, dava dışı şirket tarafından yapılan ödemelerde senetlere istinaden yapıldığının açıkça yazıldığı, senetler ile ödemelerin ... Hizmetleri A.Ş.'nin ve davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, asıl borçlu tarafından yapılan ödemelerin aval verenin borcunu da ödeme miktarınca sona erdireceği, dekontlarda bizzat senetler için yapıldığı belirtilen icra takibinden önceki ödemelerin dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu kanaatiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 751,87 TL nispi harçtan, peşin alınan 187,97 TL harcın mahsubu ile bakiye 563,90 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 22/06/2023 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.