T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/910 Esas
KARAR NO: 2024/232 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/03/2023
NUMARASI: 2022/156 E. - 2023/58 K.
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Durdurulması
DAVA TARİHİ: 26/04/2016
- MAHKEMENİN BİRLEŞEN 2016/185 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Durdurulması
DAVA TARİHİ: 31/10/2016
- MAHKEMENİN BİRLEŞEN 2016/130 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 24/06/2016
KARAR TARİHİ: 06/02/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin ... sayılı sünnet külotu tasarımının sahibi olduğunu, davalılardan ... Tekstil firmasının "..." markası ile üretip sattığı ve diğer davalı firmanın da internetten satışını gerçekleştirdiği "..." adlı ürünün, müvekkilinin tasarımı ile bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, davalılardan ... firmasının www...com web sitesi üzerinden 12/04/2016 tarih ve ... nolu fatura ile atılabilir sünnet külotunu internetten sattığını ve satmaya devam ettiğini ve bu durumun müvekkilinin haklarına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, tecavüzün tespitini, durdurulmasını, tecavüz teşkil eden atılabilir sünnet külotu ürünü için davalı ... Limited Şirketinin üretim, her iki davalının satış, internetten satış, satışı için icapta bulunma, ihracat, reklam yapmasının engellenmesini, tecavüz teşkil eden ürünlere, kataloglarına, üretimde kullanılan kalıplarına el konularak imhasını ve ürünün internet üzerinden satışa arz edilmesinin önlenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin elektronik ticaret alanında faaliyet gösterdiğini, farklı tedarikçilerden tedarik ederek sergilediği anne, bebek ve çocuklara özel markalı ürünlerin bulunduğu ve üyelerine özel indirimler ve ayrıcalıklar sağlayan bir internet alışveriş sitesi olduğunu, birçok tedarikçinin yanı sıra diğer davalı ... Tekstil'den de ürünlerin pazarlama ve satışını yapmak için intemet platformunda yer sağladığını, herhangi bir tedarikçinin ürününün bir endüstriyel tasarımın haklarını ihlal edip etmediğini araştırmasının mümkün olmadığı gibi, esasen yükümlülüğünün de olmadığını, işbu dava açılana dek yazılı veya sözlü herhangi bir ihtarname almadığını, dava dilekçesinin tarafına tebliği itibariyle diğer davalı ... Tekstil'den tedarik ettiği davaya konu ürünlerin satışına son verdiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... San.Tic.Ltd.Şti vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin üretimini yaptığı ve satışa sunduğu sünnet külotunun, hiç kimsenin tekeli altına alınamayacak, harcıalem bir tasarım olduğunu, ürün özelliklerinin nevi gereği taşıması gerektiğini, herhangi bir yenilik ya da ayırt edicilik özelliğine sahip olmadığını, ilgili sünnet külotu ürününün yurtdışında patentlenmiş bir ürün olduğunu ve işbu sebepten davacının kötü niyetli hareket ettiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN 2016/185 E.SAYILI DOSYA: Birleşen 2016/185 Esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... numaralı sünnet külotu tasarım hakkını ihlal edecek şekilde ...'in "..." markasıyla üretim ve satış yaptığını, ... tekstil aleyhine açtığı tasarıma tecavüzün tespiti ve durdurulması davasında Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/90 esas sayılı davada 23.06.2016 günü ihtiyati tedbir kararı verdiğini, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile uygulandığını, dava sonucunda ... A.Ş. Tarafından ... nolu tasarıma tecavüzün durdurulasına yönelik ...'in "..." markalı sünnet külotunun satış, satış için icapta bulunma, reklam, ve katalogların bulundukları yerlerde el konulmasına, “...” sünnet külotu reklam ve katalogların bulundukları yerlerde el konulmasına, internette satış ve reklamını yapan sitelere erişimin engellenmesine hükmedilmesini, davanın kabulünü, Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/135 Değişik iş tespit giderleri ile vekalet ücretinin, iş bu dava yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve beyan etmiştir.
CEVAP: Birleşen 2016/185 Esas sayılı dosyada davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu "..." markalı sünnet külotunu davalı ... firması ile imzaladığı, tedarik sözleşmesine dayalı olarak ve fatura karşılığında satın aldığını, dava konusu ürünlerin taraflar arasında ihtilaf mevcut değilken ve herhangi bir ihtiyati tedbir kararının mevcut olmadığı dönemde satın aldığını, müvekkil hakkında haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN 2016/130 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI; Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2008 yılından bu yana yün ,pamuk, ipek, suni ve sentetik elyaf ve benzeri maddelerden mamul tekstil ürünlerinin alımı , satımı, imalatı, ithalatı ve ihracatı ve ana sözleşmesinde yazılı olan sair işler bakımından ticari faaliyetlerini sürdürmek ile birlikte , müvekkilinin tüm ticari faaliyetlerini adına tescil olan markalar , tasarımlar ve sair fikri hakları çerçevesinde kullandığını, davalı tarafın ... sayılı endüstriyel tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığından hükümsüzlüğüne, TPE kayıtlarından terkin edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Birleşen 2016/130 Esas sayılı dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olduğunu, daha önceden 2012/147 esas ve 2010/65 esas sayılı dosyalarda bu hususta kesin delil niteliğinde kararlar olduğunu, yerinde olmayan davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 11.07.2019 tarih ve 2016/90 Esas - 2019/273 Karar sayılı kararı ile; "... dosya kapsamı, deliller ve yeterli görülen bilirkişi raporlarına göre, davacı adına tescilli 2003/03747 tescil nolu tasarımın geçerli olup, davacı tasarımı ile benzer olacak şekilde davalı ... Ltd.Şti'nce ürünlerin üretilip davalı ... A.Ş aracılığı ile satışa arzedildiği, bu durumun davacının tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiği anlaşılmakla, asıl dosya olan 2016/90 Esas sayılı dosya yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Yine birleşen Mahkememizin 2016/185 Esas sayılı dosyası yönünden de davalı ... Ltd.Şti tarafından üretilen ve davalı ... Tic.A.Ş aracılığı ile satışa arzedilen ürünlerin davacının tescilli tasarımı kapsamında olup, tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiği anlaşılmakla, bu dosya yönünden de davanın kabulüne, Birleşen Mahkememizin 2016/130 Esas sayılı dosyasındaki hükümsüzlük davasına gelince, dosya kapsamı, deliller ve resen yapılan araştırmaya göre, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, davacı-davalı adına tescilli ... tescil nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşıdığı gibi, Mahkememizin başka dosyalarında da benzer şekilde başka kişiler tarafından açılan hükümsüzlük davalarının da red ile sonuçlanıp kesinleştiği anlaşılmakla, bu dosya yönünden davanın reddine" karar verildiği görülmüştür. Karar, davalı ... Paz. A.Ş vekili, davalı ... San. Tic. Ltd. Şti vekili ve davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.
KALDIRMA KARARI: Dairemizin 20/04/2022 tarih ve 2019/2465 Esas - 2022/698 Karar sayılı ilamı ile; "Mahkemece aldırılan bilirkişi raporlarının tarafların iddia ve savunmalarını karşılamaktan uzak olduğu, özellikle davalı ... A.Ş. vekilinin "Müvekkilinin satıcı olmadığı, sadece internet yer sağlayıcısı olduğu" yönündeki savunmalarının raporlarda tartışılmadığı, bilirkişi heyetinde 'davalının internet sitesi ve bilgisayarları üzerinde inceleme yaparak bu konuda değerlendirme yapabilecek' bilgisayar mühendisi veya bilişim uzmanı bilirkişinin de bulunmadığı; ayrıca raporlara tarafların yaptıkları itirazların da karşılanmadığı anlaşılmakla, belirtilen yönler gözetilerek tarafların iddia ve savunmalarını karşılayacak nitelikte (aralarında bilgisayar mühendisi veya bilişim uzmanı bilirkişinin de yer alacağı) yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, sair istinaf sebepleri yönünden inceleme yapılmaksızın davalıların istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına" karar verilmiştir.
KALDIRMA SONRASI MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 21/03/2023 tarih ve 2022/156 Esas - 2023/58 Karar sayılı kararıyla; "... Dosya kapsamı, deliller ve yeterli görülen bilirkişi raporlarına göre, davacı adına tescilli ... tescil nolu tasarımın geçerli olup, davacı tasarımı ile benzer olacak şekilde davalı ... Ltd.Şti'nce ürünlerin üretilip davalı ... A.Ş aracılığı ile satışa arzedildiği, bu durumun davacının tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiği anlaşılmakla, asıl dosya olan 2016/90 Esas sayılı dosya yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Yine birleşen Mahkememizin 2016/185 Esas sayılı dosyası yönünden de davalı ... Ltd.Şti tarafından üretilen ve davalı ... Tic.A.Ş aracılığı ile satışa arzedilen ürünlerin davacının tescilli tasarımı kapsamında olup, tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiği anlaşılmakla, bu dosya yönünden de davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davalı ... A.Ş (... ile ... A.Ş) vekili müvekkilinin internet ortamında yer sağlayıcı pozisyonunda olduğunu, dolayısıyla dava konusu olayda bir sorumluluğu bulunmadığını iddia etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi de kaldırma kararında bu yönde araştırılma yapılmasına ilişkindir. Aralarında bilgisayar mühendisi bilirkişinin de bulunduğu heyet tarafından hazırlanan son raporda da belirtildiği üzere; dava ve olay tarihi itibariyle davalı bu şirketin iş modeli itibariyle "yer sağlayıcı" olarak tanımlanmasının mümkün değildir. Zira bu davalı şirket tarafından işletilen www...com alan adlı web sitesinde iş modeli açıklanarak üçüncü kişi firmalar ile yaptıkları sözleşmeler ile bir takım bebek ve çocuk ürünlerini işleticisi ve sahibi olduğu web sitesi üzerinden satışa sunmaktadır. Dolayısıyla, bu davalının 5651 sayılı kanun kapsamında yer sağlayıcı olarak kabulü mümkün olmamıştır. Bu itibarla bu davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmeyerek davacının davası kabul edilmiştir. Birleşen Mahkememizin 2016/130 Esas sayılı dosyasındaki hükümsüzlük davasına gelince, dosya kapsamı, deliller ve resen yapılan araştırmaya göre, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, davacı-davalı adına tescilli ... tescil nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşıdığı gibi, Mahkememizin başka dosyalarında da benzer şekilde başka kişiler tarafından açılan hükümsüzlük davalarının da red ile sonuçlanıp kesinleştiği anlaşılmakla, bu dosya yönünden davanın reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURULARI: Davalı ... A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu ürünleri ... firması ile imzaladığı tedarik sözleşmesi uyarınca sattığını, o tarihte taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığını, davanın tarafı olmadığından ihtiyati tedbir kararı verildiği konusunda da bilgi sahibi olamadığını, Müvekkili şirketin uyuşmazlığın tarafıymış gibi değerlendirilmesinin kabul edilemeyeceğini, ürünün diğer davalı ... firması tarafından üretildiğini, davacı ile ... firması arasında herhangi bir ihtilaf yokken müvekkilinin ürünleri satın aldığını, üretimini yapmadığını, Ürünlerin tasarıma tecavüz davasına konu edileceğinin müvekkili tarafından bilinmesi halinde bu tedarik sözleşmesinin akdedilmeyeceğinin tartışmasız olduğunu, sözleşmeye göre ürün güvenliği, ürün taklidi ve müşterinin uğrayabileceği her türlü zararlardan tedarikçi ... firmasının sorumlu olacağının kararlaştırıldığını, olayda müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını, Mahkemece yeniden alınan bilirkişi raporunda önceki itirazlarına ilişkin bir inceleme yapılmadığını, yalnızca davalı ... yönünden inceleme ve değerlendirme yapıldığını, buna rağmen rapora yaptıkları itirazlarının reddine karar verildiğini, bilirkişi raporunun birçok eksikliğe rağmen hükme esas alınmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, istinaf taleplerinin kabulüne, mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin 6563 sayılı kanun uyarınca yer sağlayıcı olduğunu, 5651 sayılı kanunun 5. maddesi uyarınca yer sağlayıcının yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü olmadığını, 6563 sayılı kanunun 9. maddesi uyarınca davacının kendilerine öncelikle bir ihtar göndermesi gerektiği halde böyle bir ihtar yapılmadan dava açıldığını, Müvekkiline ait sitede 800'den fazla satıcının ilan ve reklamlarının yayınlandığını, bu reklamların satıcı firmalar tarafından hazırlandığını, müvekkilinin yalnızca bu reklamları yayınladığını, firmalar içerik sağlayıcı, müvekkilinin ise yer sağlayıcı olduğunu, 6563 sayılı kanun açısından davalı ... firmasının hizmet sağlayıcı, müvekkilinin ise aracı hizmet sağlayıcı konumunda olduğunu, Örnek Yargıtay kararlarında da belirtildiği gibi yer sağlayıcı konumunda olan müvekkilinin davacının tasarım haklarına tecavüz etmediğini ve davanın reddi gerektiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı birleşen 2016/130 Esas sayılı davanın davacısı ... San. Tic. Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme sonucunda hazırlandığını, denetime elverişli olmadığı halde hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Müvekkiline ait ürünün tasarımının davacının tescilli tasarımı ile benzer olmadığını, tasarımın görünüme ilişkin olduğunu, bilirkişi raporunda ise yalnızca plastik ögelerin incelendiğinin belirtildiğini, Davacının tasarımının standart külot, müvekkilinin ürününün ise paçalı tabir edilen bir ürün olduğunu, tasarımın bir bütün olduğunu, bölünemeyeceğini, bilirkişi raporunda bu farklılıkla ilgili bir açıklama yapılmadığını, Bilirkişi raporunda tasarımcının seçenek özgürlüğünün ve üründe bulunması gereken zorunlu unsurların değerlendirilmediğini, Müvekkiline ait tescilli ... numaralı ve ... tescil numaralı tasarımların inceleme konusu yapılmadıklarını, müvekkilinin kendi tescilli tasarımlarına uygun üretim yaptığını, Bilirkişilerin hükümsüzlük davasıyla ilgili delil olarak bildirdikleri, davacının tasarım tescilinden daha eski tarihli olan dava dışı 3. kişilere ait patentleri incelemediklerini, oysa bu patentlerin davacının tasarımı ile aynı olduklarının gözle yapılan incelemede dahi anlaşıldığını, Bilirkişilerin tecavüz iddiasından önce hükümsüzlük iddiasını değerlendirmeleri gerektiği halde bu konuda hiç bir inceleme yapmadan hükümsüzlük yönünde kanaat bildirmelerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Tasarımların ayırt ediciliği incelenirken bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimin dikkate alınması gerektiğini, bilirkişiler tarafından bu yönde bir inceleme yapılmadığını, davacının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığından tescille korunmasının mümkün olmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına, müvekkili aleyhine açılan asıl davanın ve birleşen 2016/185 Esasa sayılı davanın reddine, birleşen 2016/130 Esas sayılı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:TPMK kayıtları incelendiğinde; 09/12/2003 tescil tarihli, ... sayılı sünnet külotu tasarımın davacı-birleşen davada davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şirketi adına tescilli olduğu tespit edilmiştir. 29/12/2014 başvuru tarihli, ... tescil numaralı sünnet külotu tasarımının davalı ... Tic. Ltd. Şirketi adına tescilli olduğu tespit edilmiştir. 27/07/2015 başvuru tarihli, ... tescil numaralı koruyucu giysi tasarımının davalı-birleşen davacı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şirketi adına tescilli olduğu tespit edilmiştir. Dosya içinde bulunan Bakırköy 2. FSHHM'nin 2016/135 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ... San. ve Tic. Ltd. Şirketi tarafından 26/04/2016 tarihinde ATM ... A.Ş. aleyhine delil tespiti talebinde bulunulduğu, aleyhine tespit istenilene ait iş yerinde yapılan incelemede "..." markasıyla satışa sunulan sünnet külotunun tespit isteyen adına tescilli ... tescil numaralı tasarım ile benzer olduğuna dair 27/10/2016 tarihli rapor düzenlendiği tespit edilmiştir. Dosya içinde bulunan Bakırköy 2. FSHHM'nin 2016/148 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ... Tic. Ltd. Şirketi tarafından 31/10/2016 tarihinde ... San. Tic. Ltd. Şirketi ile ... Merkzei A.Ş. aleyhlerine delil tespiti talebinde bulunulduğu, aleyhine tespit istenilene ait iş yerinde yapılan incelemede "..." markasıyla satışa sunulan sünnet külotunun tespit isteyen adına tescilli ... tescil numaralı tasarım ile benzer olduğuna dair 07/10/2016 tarihli rapor düzenlendiği tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince tasarım uzmanı ...’den alınan 23/05/2016 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; davacıya ait tescilli tasarım ile davalıya ait ürün karşılaştırıldığında, genel olarak çeşitli görünüşlerin birkaç küçük farkla benzerliğinin neredeyse aynı olduğu, dava konusu ürünler arasındaki farklılıkların 554 sayılı KHK’ya göre sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösterdiği, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılık bulunmadığı, bu sebeple iltibasa neden olacağı, davalı ... firmasının diğer davalı ... Tic. Ltd. Şirketi’ne ait “...” markalı dava konusu sünnet külotunu www...com sitesinde ticari olarak satışının, tanıtımının ve reklamının yapıldığına dair görüş bildirilmiştir. İlk derece mahkemesince tasarım uzmanı ..., Marka Patent uzmanı ... ve Marka Patent vekili ...’ten oluşan bilirkişi heyetinden alınan 14/04/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacıya ait ... sayılı tasarım ile davalı tarafça üretilen ürünlerin görsel olarak kıyaslanması yapıldığında birkaç küçük farka ek olarak, iltibas yaratacak ve ayırt edilemeyecek derecede benzerliğin mevcut olduğu, davalı ...’in diğer davalı ...’a satışı için tedarik ettiği ürünlerin yine ...’e ait 27/07/2015 tarihli ve ... numaralı tasarım ile farklılıklar arz ettiği ve örtüşmediği, davacı ... şirketine ait ... numaralı tasarımın tescil tarihi olan 09/12/2003 tarihinden öncesi için yapılan araştırmada davaya konu ürünlerin benzerinin bulunmadığı, bu nedenle tasarımın hükümsüz kılınmayacağına dair görüş bildirilmiştir. Mahkemece aynı heyetten alınan 02/03/2018 tarihli ek bilirkişi raporunda; davalı ... firması adına tescilli ... numaralı tasarım ile davacı adına tescilli ... tescil numaralı tasarımların birbirlerinden farklı oldukları, davalı ... firmasının ürettiği ve diğer davalı ...’ın satışa sunduğu ürünlerin ... tescil numaralı tasarım kapsamında kalmadığı, bilirkişi heyetinde davacıya ait ... numaralı tasarımın başvuru tarihinden önce internete yüklenip yüklenmediğini inceleyecek uzman bilirkişi bulunmadığından inceleme yapılamadığı, dosyaya sunulan patent belgelerinin Türkçe tercümesi bulunmadığından incelenemediklerine dair görüş bildirdikleri tespit edilmiştir. Mahkemece tasarımcı ..., tekstil mühendisi ... ve bilgisayar mühendisi ...’den oluşa bilirkişi heyetinden alınan 21/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda, davacıya ait ... tescil numaralı tasarımın başvuru tarihinde yenilik ve ayırtedicilik özelliklerine sahip olduğuna dair görüş bildirilmiştir. Mahkemece aynı heyetten alınan 31/11/2018 tarihli ek raporda; hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarımın başvuru tarihi olan 09,12.2003 tarihi itibarı ile yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile birleşen dosya davacısına ait ... numaralı tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarına dair görüş bildirilmiştir. Mahkemece aynı heyetten alınan 06/03/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarımın başvuru tarihi olan 09,12.2003 tarihi itibarı ile yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile birleşen dosya davacısına ait ... numaralı tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarına dair görüş bildirilmiştir. Mahkemece Marka Patent vekili ..., tasarımcı ... ve Bilgisayar mühendisi ...’den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 16/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ... A.Ş.'nin “yer sağlayıcı” olarak tanımlanmasının mümkün olmadığı, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım ile davalı taraflardan ... firmasına ait www...com internet sitesinde tespit edilen ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım ile davalı taraflardan ... Tekstil'e ait “...” markalı ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım ile davalı taraflardan ... TEKSTİL'e ait iş yerinde tespit edilen “...” markalı ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarına dair görüş bildirilmiştir.
G E R E K Ç E: Asıl ve birleşen 2016/185 Esas sayılı dava tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve önlenmesi, birleşen 2016/130 Esas sayılı dava ise tasarım hükümsüzlüğü davasıdır. Mahkemece asıl ve birleşen 2016/185 Esas sayılı davaların kabulüne, birleşen 2016/130 Esas sayılı davanın reddine karar verilmiş, karara karşı asıl ve birleşen 2016/185 Esas sayılı davaların davalıları ... Paz. A.Ş vekili, davalı ... Tic. Ltd. Şti vekili ve davalı ... A.Ş. ile birleşen 2016/130 Esas sayılı davanın davacısı ... San. Tic. Ltd. Şirketi vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Birleşen 2016/130 Esas sayılı hükümsüzlük davasıyla ilgili davacı vekili ... San. Tic. Ltd. Şirketi’nin istinaf talepleri incelendiğinde; dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 551 sayılı KHK’nin 5. maddesinde patent, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir olan buluş olarak tanımlanmıştır. Endüstriyel tasarım belgesi ise 554 sayılı KHK'nın 5, 6 ve 7. maddelerindeki niteliklere sahip olmak koşuluyla, bir ürünün tümü veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur ve özelliklerinin oluşturduğu bütünü, başka bir deyişle ürünün dış görünüm özelliklerini ifade eden tasarımı korur.Birleşen davada davacı tarafça yenilik kırıcı olarak bildirdikleri 1992 tarihli ... numaralı, 1995 tarihli ... numaralı ve 1998 tarihli ... numaralı ABD patent belgeleri bilirkişiler tarafından incelenmiş, tasarımın dış görünümü koruması nedeniyle patent tescil belgelerindeki görseller üzerinden karşılaştırma yapılarak, tasarımın bir külotun ön bölgesine koruyucu amaçlı elipsoid konumlandırılmış, bir tarafa doğru hafif deforme yarım elipsoid geometrik biçimde olduğu, yapının merkezinde yukarıdan aşağıya doğru dikey sıralı halde daire ve elips boşluklar bulunduğu, elipsoid yapının üst yüzeyinin külot kumaşı ile kaplı olmadığı, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen eski tarihli patent belgelerinde yer alan ürün görsellerinin dava konusu yenilik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarım ile benzer işlevleri yerine getirmek amaçlı tasarlandıkları ve üretildikleri, bununla beraber karşılaştırılan tasarımlarda yer alan ve külot önünde yer alan koruyucu elemanların gerek temel geometrik biçimleri ve yüzey özellikleri. gerekse külot ile birleşim şekillerinin hükümsüzlüğü talep edilen 09.12.2003 başvuru tarihli ... numaralı tasarımdan farklı oldukları, ... numaralı tasarım tescilinde yer alan koruyucu amaçlı konumlandırılmış öğe bir tarafa doğru hafif deforme yarım elipsoid geometrik biçimde iken, diğer tasarımlarda eliptik ya da amorf olduğu, ... numaralı tasarım tescilinde elipsoid yapının merkezinde yukarıdan aşağıya doğru dikey sıralı halde daire ve elips boşluklar bulunmakta iken, diğer tasarımlarda bu yüzeyin kapalı ya da farklı biçim ve yerleşimde olduğu, ... numaralı tasarım tescilinde elipsild yapının üst yüzeyi külot kumaşı ile kaplı değil iken bazı tasarımlarda kapalı olduğu, bu nedenle bilgilenmiş kullanıcı tarafından farklı olarak algılandıklarının tespit edildiği, raporda görsellere de yer verildiğinden raporun denetime uygun olduğu, internet üzerinden bilirkişilerce yapılan araştırmalarda da davalının ... numaralı tasarımına benzer bir ürüne rastlanmadığı, bu dava için kesin hüküm teşkil etmese de davaya konu ... tescil numaralı tasarımın hükümsüz kılınması için daha önce açılan başka davaların da reddine karar verildiğinin mahkeme kararının gerekçesinde belirtildiği, bu nedenle mahkemece birleşen hükümsüzlük davasının reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, birleşen 2016/130 Esas sayılı davanın davacısı ... Paz. San. Tic. Ltd. Şirketi vekilinin birleşen davayla ilgili istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. Asıl ve birleşen 2016/185 Esas sayılı davanın davalısı ... Tic. Ltd. Şirketi vekilinin bu davalarla ilgili istinaf taleplerinin incelenmesinde; davalı ... Tic. Ltd. Şirketi vekili müvekkilinin üretimini yaptığı ürünün paçalı olması nedeniyle davacının ... numaralı tasarımından farklı olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuşsa da, alınan tüm bilirkişi raporlarında tasarımların benzer olduğuna dair görüş bildirildiği, tasarımların benzerliği incelenirken farklılıklarından daha çok benzer yönlerinin dikkate alınması gerektiği, 554 sayılı KHK’nın 6/1. maddesi uyarınca tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edileceğinin belirtildiği, davacının tasarımının standart külot formunda olmasına rağmen davalının ürününün paçalı olmasının küçük ayrıntı olduğu, bu özelliğin davalının ürününü davacının tasarımından farklılaştırmaya yetmediği, tasarımcının seçenek özgürlüğünün de bilirkişi raporunda incelendiği ve tasarımlar arasındaki benzerliğin seçenek özgürlüğü ile açıklanamayacağının tespit edildiği, bilirkişi raporlarının denetime uygun ve yeterli olduğu kanaatine varılmakla, davalı ... Tekstil vekilinin bu yöndeki istinaf talebi yerinde bulunmamıştır. Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şirketi vekili müvekkilinin ürünün kendi adına tescilli ... ve ... tescil numaralı tasarımlarına uygun üretilip üretilmediğinin bilirkişiler tarafından incelenmediğini iddia ederek istinaf talebinde bulunmuşsa da, bilirkişilerin bu karşılaştırmaları denetime uygun şekilde yaptıkları, yapılan inceleme sonucunda; davalının ... tescil numaralı sünnet külotu tasarımında külotun ön tarafında bulunan koruyucu kısımda hava deliklerinin mevcut olmadığı, oysa davalının “...” markalı sünnet külotu ürününde yüzeydeki yerleri farklı olsa da, davacının ... tescil numaralı tasarımında olduğu gibi deliklerin mevcut olduğu, bu hava deliklerinin bölgenin hava almasını sağlamak amacıyla kullanıldıkları düşünüldüğünde bilgilenmiş kullanıcı açısından tasarımların farklı olarak algılanacağı, bu nedenle davalının ürünün ... tescil numaralı tasarımının koruma kapsamında kalmadığı kanaatine varılmakla, buna ilişkin istinaf talebi yerinde bulunmamıştır. Yine davalı ... Tic. Ltd. Şirketi adına tescilli ... tescil numaralı tasarımın sünnet sonrasında kullanılan “Koruyucu Giysi” tasarımı olup, tasarım giysinin ön bölgesine koruyucu amaçlı konumlandırılmış öge ve bu ögenin vücut ile ilişkisini sağlayan giysiden oluştuğu, karşılaştırılan tasarım tescillerindeki koruyucu ögelerdeki delik sayısı, konumlandırılması ve koruyucu ögenin geometrik yapısının tasarımlara farklı nitelik kazandırmadığı ancak, bu koruyucu ögenin vücut ile ilişkisini sağlayan giysi yönünden yapılan incelemede, karşılaştırılan tasarımların külot giysisi şeklinde olduğu, davalının ... numaralı çoklu tasarım tescillerinde yer alan koruyucu ögenin üç tasarımda da aynı olduğu ancak, vücuda farklı biçimlerde bantlar ile bağlandığı, bu nedenle davalının “...” markalı davaya konu ürününün ... tescil numaralı tasarımın koruma kapsamında kalmadığı kanaatine varılmakla, buna ilişkin istinaf talebi de yerinde bulunmamıştır. Asıl ve birleşen 2016/185 Esas sayılı davanın davalıları ... Paz. A.Ş. ve ... A.Ş. vekilleri gerçekleştiği iddia edilen tasarım hakkına tecavüz eyleminden müvekkillerinin sorumlu tutulamayacağına dair istinaf talebinde bulunmuşlardır. Davalı ... A.Ş. vekili müvekkilinin yer sağlayıcı olduğu gerekçesiyle istinaf talebinde bulunmuştur. Yer sağlayıcı, internet ortamında, hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişilerdir. Davalının internet sitesi üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde ürünlerin üretici firmalardan davalı şirket tarafından alınarak tüketiciye ulaştırıldığı, başka kişi veya firmalara internet sitesinde satış platformu sağlayacak şekilde bir işleyişinin olmadığı, ürünleri bizzat tedarik ettiği üretici firmaların farklı firmalar olmasının davalı şirketi yer sağlayıcı yapmayacağı, bu nedenle yaptığı satışların başkasına ait sınai haklara tecavüz teşkil etmesi halinde 6563 sayılı kanunun 9. maddesi uyarınca herhangi bir bildirim yapılmasına gerek olmaksızın sorumlu olacağı kanaatine varılmıştır. Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile davalı ... Paz. A.Ş.’ye ait satış mağazasında ve davalı ... A.Ş.’ne ait internet sitesinde “...” markası ile satışa sunulan ürünlerin davacı ... Tic. Ltd. Şirketi’ne ait ... tescil numaralı tasarımın koruma kapsamında kaldığının tespit edildiği, dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 554 sayılı KHK’nun 48/1-a maddesi uyarınca bu tasarımların aynısının veya belirgin bir şekilde benzerinin satışının yapılmasının tasarım hakkına tecavüz olarak tanımlandığı, davalıların bu eylemden sorumlu oldukları, davalılar tasarımın başkası adına tescilli olduğunu bilmediklerini iddia ederek kusursuz olduklarını savunmuşlarsa da, davacının tescilli tasarımdan kaynaklanan haklarını korumak için tasarım hakkına tecavüz edildiğinin tespitini ve önlenmesini talep ve dava etmekte hukuki yararının mevcut olduğu, bu durumda davalıların kusurunun aranmasına gerek bulunmadığı, davalı ... Paz. A.Ş.’nin diğer davalı ... Tekstil firması ile yaptığı tedarik sözleşmesindeki ürünlerle ilgili ihlallerden tedarikçi firmanın sorumlu olacağına dair hükümlerin bu şirketler arasındaki iç ilişkide uygulanabileceği, 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, kusursuzluk savunmasının maddi ve manevi tazminat talepleri için değerlendirilebileceği, ancak davacı tarafından davalılardan tazminat talep edilmediği, bu nedenle davalılar ... Paz. A.Ş. ve davalı ... A.Ş. vekillerinin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Tüm bu nedenlerle; ilk derece mahkemesinin kararının yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı ... Paz. A.Ş vekili, davalı-birleşen davacı ... San. Tic. Ltd. Şti vekili ve davalı ... Sistemleri A.Ş. vekillerinin tüm istinaf taleplerinin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf isteminde bulunan davalı ... A.Ş vekili, davalı ... San. Tic. Ltd. Şti vekili ve davalı ... Sistemleri A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Asıl dava yönünden; a-Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti'den alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL eksik harcın tahsili ile Hazineye irat kaydına, b-Davalı ... Sistemleri A.Ş.'den alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL eksik harcın tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Birleşen 2016/185 E. sayılı dava yönünden; a-Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti'den alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL eksik harcın tahsili ile Hazineye irat kaydına, b-Davalı ... Paz. A.Ş'den alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL eksik harcın tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-Birleşen 2016/130 E.sayılı dava yönünden; Davacı ... San. Tic. Ltd. Şti'den alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL eksik harcın tahsili ile Hazineye irat kaydına, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-İstinaf yargılama giderleri olarak; yalnız Asıl davada davalı ... San.Tic.Ltd.Şti.avansından çıktığı anlaşılan 165,00 TL (posta-teb-müz) masrafının 1/3 oranında 55,00 TL'sinin davalı ... Sistemleri A.Ş.'den, 55,00 TL'sinin Davalı ... Paz. A.Ş' den alınarak ... San.Tic.Ltd.Şti.'ye verilmesine, 7-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 06/02/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.