T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1365 Esas
KARAR NO: 2024/366 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/09/2018
NUMARASI: 2014/1073 Esas, 2018/882 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 28/02/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 356. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma açılarak yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili; 15/01/2015 tarihli 213.000 TL bedelli çekin tamamen sahtecilikle müvekkili şirket emrine keşide edildiğini, müvekkilinin böyle bir alacağı bulunmadığını, zira müvekkilinin çek keşidecisiyle arasında ticari ilişki olmadığını, ayrıca müvekkiline atfen yapılan ciro işleminin de sahte olduğunu, müvekkili ile müvekkilinden sonra gelen ... AŞ arasında çeki ciro etmeye neden olabilecek bir ticari ilişkinin söz konusu olmadığını, konuyla ilgili savcılık soruşturmasının devam ettiğini belirterek müvekkilinin çek nedeniyle davalı keşideciden alacaklı olmadığını, diğer davalılar ciranta ve hamillere karşı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili; dava konusu çekten dava ile haberdar olduklarını, konuyla ilgili savcılık nezdinde gerekli müracaatları yaptıklarını, çekte müvekkilinin imzası olmadığını, çeki müvekkilinin davacıdan almadığını, başka bir kişiye de devretmediğini bildirerek davanın reddini istemiştir. Çek hamili ... TİC. LTD. ŞTİ.vekili mahkemeye sunduğu 04/02/2015 tarihli dilekçesiyle müvekkilinin çekin hamili olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, çek nedeniyle alacaklı olduğunu, ayrıca konuyla ilgili olarak suç duyurusunda bulunduklarını bildirerek davaya müdahil olmak istediklerini ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:"1-Davanın kabulü ile; davacının davaya konu ... bank a.ş. Kozyatağı şubesine ait, ... seri numaralı, 15.01.2015 keşide tarihli 213.000,00 TL bedelli çek nedeniyle keşideci davalı .... Ltd. Şti'den alacaklı olmadığının;Aynı çek nedeniyle davalı ... San. Ve Tic. AŞ ile davalı ... tic. Ltd. Şti'ne borçlu olmadığının tespitine.." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ -Davalılardan ... AŞ vekili istinafında özetle; müvekkilinin çekten davayla haberdar olduğunu, konuyla ilgili suç duyurusunda bulunduklarını, çekte müvekkilinin cirosunun olmadığını, yine müvekkili kayıtlarında çeke ilişkin bir kaydın yer almadığını, dolayısıyla davanın husumetten reddi gerektiğini buna rağmen müvekkili aleyhine hüküm kurulmasının doğru olmadığını, müvekkilinin resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan suç duyurusunda bulunduğunu, ayrıca müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğini, bu nedenle yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiğini bildirmiştir.
DAİREMİZİN KARARI: "....Davalı ... AŞ vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 25/09/2018 tarihli 2014/1073 E. - 2018/882 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, Davacının dava konusu ... Bank AŞ Kozyatağı Şubesi'ne ait ... seri numaralı 15/01/2015 keşide tarihli 213.000 TL bedelli çek nedeniyle keşideci davalı ... Ltd. Şti'den alacaklı olmadığının TESPİTİNE, Davacının davalı .... Tic. Ltd. Şti.'ye yönelik menfi tespit talebinin KABULÜ ile borçlu olmadığının TESPİTİNE, Davacının davalı ... AŞ'ye yönelik menfi tespit davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine," karar verilmiştir.
BOZMA İLAMI:Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2022/391, 2023/3939 Karar sayılı, 21.06.2023 Tarihli ilamı ile; "İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/140 E. sayılı dosyasında işbu davaya konu çekle ilgili olarak ...A.Ş. tarafından çekteki ciro imzasının kendi şirket yetkilisine ait olmadığı, sahte olduğu iddiasıyla menfi tespit davası açılmış ve bu davada alınan bilirkişi raporunda çekteki ciranta imzasının ...A.Ş.' ye ait olmadığı belirlenmiştir. Eldeki davada ise davacı tarafından davalı ....A.Ş.'ye yönelik cironun sahteliği iddiasıyla dava açılmıştır. İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan dava ile işbu davanın konusu farklı olup davacının şeklen geçerli görünen ve ...A.Ş.'ye yapılan cironun sahteliğinin tespiti ile menfi tespit talebinde hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekir. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince davalı ....A.Ş.'nin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerekirken yukarıda özetlenen gerekçe ile istinaf isteminin kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir" şeklindeki gerekçe ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.
BOZMA KARARI SONRASI DAİREMİZİN KARARI:Dairemizce bozma ilamı taraflara tebliğ edilerek duruşma açılmı, duruşmaya katılan davacı vekili bozma ilamına uyulmasını talep etmiştir.Dairemizce usul ve yasaya uygun olan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.Somut uyuşmazlıkta davalılardan ... AŞ vekili istinaf kanun yoluna başvurmuş ise de; Yargıtay bozma ilamında işaret edildiği üzere İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan dava ile işbu davanın konusu farklı olup davacının şeklen geçerli görünen ve ...A.Ş.'ye yapılan cironun sahteliğinin tespiti ile menfi tespit talebinde hukuki yararının bulunduğundan mahkemece davalı ... AŞ'ye yönelik davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.Açıklanan nedenle davalı ... AŞ vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, ancak Dairemiz kararı Yargıtay bozma kararı ile kaldırılmış olmakla HMK 353/1.b.2,3 md gereğince yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile 1. Davalı ... AŞ vekilinin istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2. 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2,3 maddesi gereğince İSTANBUL ANADOLU 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 25/09/2018 tarihli 2014/1073 E., 2018/882 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,3. Davacının dava konusu ... Bank AŞ Kozyatağı Şubesi'ne ait ... seri numaralı 15/01/2015 keşide tarihli 213.000 TL bedelli çek nedeniyle keşideci davalı ... Ltd. Şti'den alacaklı olmadığının TESPİTİNE, - Davacının davalı ... Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. ye yönelik menfi tespit talebinin KABULÜ ile davacının bu davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE, 4.İlk derece yargılaması yönünden; -Alınması gereken 14.550,05TL karar harcından peşin alınan 3.637,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.912,48 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına, -Davacı tarafından yapılan 2.136,50 TL yargılama gideri ile 25,20 TL başvurma harcı, 3.637,55 TL peşin harç olmak üzere toplam 5.799,25 TL masrafın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, -Davacı lehine AAÜT uyarınca takdir edilen 18.730,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5. İstinaf yargılaması yönünden;a-İstinaf talebi reddedildiğinden davalı ... AŞ'dan alınması gereken 14.550,05 TL harçtan davalı tarafça yatırılan 3.637,51 TL istinaf harcının mahsubu ile bakiye 10.912,54TL harcın davalı ... AŞ den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,b-İstinaf aşamasında davalı ... AŞ tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,- Davacının gider avansından yapılan ve dosyanın temyiz aşamasındaki 478,50-TL yargılama giderinin davalı ... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,c-İstinaf incelemesi duruşmalı yapıldığından duruşma sayısı dikkate alınarak 20.400-TL vekalet ücretinin davalı ... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,d-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının aidiyetine göre ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 28/02/2024