T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/660 Esas
KARAR NO: 2024/1039 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/12/2023
NUMARASI: 2023/528 E. - 2023/1016 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 30/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının borç dolayısıyla sorumluluğuna gidilebilmesi için geçerli bir hukuki ilişki ve temsile yetkili kişi elinden ihdas edilmiş bir hukuki işlemin varlığı gerekmekte olduğunu, fakat davaya konu çek lehtarın elinde iken çalındığını ve lehtarın imza ve kaşesi taklit edilerek dolaşıma sokulduğunu, ...San. Tic. Ltd. Şti'nin itirazı sonucu aleyhine başlatılan icra takibinin durdurulduğunu, açmış oldukları menfi tespit davasında arabuluculuk şartı aranmadığını, davacı tarafından keşide edilen lehtarı ... San. Tic. Ltd. Şti olan ... Bankası A.Ş., ... Kaynarca Şubesi, Seri No:... Keşide Yeri: Kaynarca, Çek Vadesi:30.04.2023, Çek Tutarı: 628.000 TL bedelli çek dolayısı ile müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitini, öncelikle teminatsız olarak aksi halde Mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında dava konusu çek dayanak gösterilerek başlatılan İstanbul... İcra Dairesi ... E. Sayılı icra takibinin durdurulmasına ve şimdiye kadar müvekkil aleyhine yapılan tüm hacizlerin fekkini, davalının çeki iktisap etmede ve/ veya takibe koymada kötü niyetli olduğu ortaya çıkma ihtimalinde davalının alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, eldeki davanın açılmasına sebebiyet veren ve haksız olan davalının vekalet ücreti dahil yargılama giderlerine mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddiaları haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup davanın reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, Davalı ... Bankası Kaynarca Şubesine ait ... seri numaralı, 30.04.2023 keşide tarihli, 628.000,00-TL bedelli çeki ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu iktisap etmiş olup söz konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, davacı, dava konusu çekin kendileri tarafından keşide edildiğini ve çek lehtarıyla olan ticari ilişkisini ikrar ettiğini, iyiniyetli üçüncü kişi olan davalının çekin zayiine ilişkin iddiaları bilmesine imkan olmadığı gibi kendisinden bilinmesinin beklenmesi de mümkün olmadığını, çekler hakkında iptal davası açılması çekin icra takibine konu edilmesine engel olmadığını, davacı taraf dosyaya ispat ile yükümlü olduğu işbu iddialarını kanıtlar nitelikte herhangi bir delil sunmadığını, davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın reddini, davacı aleyhine takip konusu alacağın %20 oranında tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2023 tarihli 2023/ 528 E. - 2023/1016 K. sayılı kararıyla; "... Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; davanın menfi tespit davası olduğu TTK 5/A maddesinde 28/3/2023 tarihinde yapılan değişiklikle söz konusu dava türü yönünden de ara buluculuk dava şartının zorunlu hale geldiği davanın düzenleme tarihinden sonra açıldığı görülmüş dosya incelendiğinde dava dosyasında ara buluculuk tutanağının bulunmadığı görüldüğü gibi davacı vekili de ara bulucuya baş vurmadığını 12/07/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında ikrar ettiği görülmüş olup davanın 6100 sayılı Yasanın 114/2 ve TTK'nın 5/A maddesi gereğince arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Mahkemece arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmişse de, kararın eksik inceleme ile verildiğini, TTK'nın 5/A maddesinin 28/3/2023 tarihli değişikliği ile 7445 sayılı kanunun 31. maddesinde; "6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir." hükmü ile düzenlemeye gidildiğini, ancak bu maddenin yürürlüğü girme tarihi, yine aynı kanunun 43. maddesinde "...(1) Bu Kanunun; a) 31 inci, 34 üncü, 36 ncı, 37 nci, 38 inci ve 41 inci maddeleri 1/9/2023 tarihinde,b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer..." şeklinde düzenlenmiş olup 31. maddenin yürürlük tarihinin 01/09/2023 olduğunu, İlk derece mahkemesinin kararına dayanak oluşturan kanun maddesinde yapılan değişiklik tarihi dikkate alındığında, ilk derece mahkemesinin kararının hatalı olduğunun ortaya çıkacağını, zira; 6102 sayılı kanunun 5/A maddesinde yapılan değişiklik ile davanın türü olan menfi tespit davalarında dava açmadan önce ara bulucuya başvurulmasının zorunlu hale getirildiğini, ancak kanun her ne kadar 28/03/2023 tarihinde resmi gazete yayınlanmış olsa da, TTK'nın 5/A maddesinde yapılan değişikliğin yürürlük tarihinin 01/09/2023 olduğunu, davanın 10/08/2023 tarihinde açılmış olması nedeniyle davanın açıldığı tarihte menfi tespit davalarında dava açılmadan önce zorunlu arabulucuya başvurma şartı yürürlükte olmadığından, ilk derece mahkemesinin bu durumu dikkate almadan karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, dolayısıyla davanın açılış tarihi olan 10.08.2023 tarihi itibariyle davada herhangi bir dava şartı eksikliğinin bulunmadığını belirterek, istinaf başvurularının kabulüne, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/528 Esas - 2023/1016 Karar sayılı kararın kaldırılmasına, yargılamaya kaldığı yerden devam olunması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME: Dava, davacının keşidecisi olduğu ve ... Ltd. Şirketi'ne verilen ... Bankası Kaynarca şubesine ait ... seri nolu, 30/04/2023 tarih 628.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacının ilgili çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Mahkemece arabuluculuk dava şartı mevcut olmadığından davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; davacın 10/08/2023 tarihinde açıldığı, menfi tespit davaları için zorunlu arabuluculuğun dava şartı olduğuna dair TTK’nun 5/a maddesinde değişiklik yapan 7445 sayılı yasanın 31. maddesinin yürürlük tarihinin ise 01/09/2023 olarak belirlendiği, davanın açıldığı tarihte menfi tespit davası için zorunlu arabuluculuğun dava şartı olmadığı, bu nedenle mahkemece arabuluculuk dava şartının mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 20/12/2023 tarihli 2023/528 E. - 2023/1016 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 1.169,40TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 170,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 30/05/2024 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.