T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1740 Esas
KARAR NO: 2024/1050 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/06/2022
NUMARASI: 2021/90 E. - 2022/74 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Tecavüzün Ref'i İstemli)
Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavazün Meni İstemli)
KARAR TARİHİ: 30/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kendisine ait özgün tasarımları olan dekoratif metal dekorasyon ürünlerinin tasarımcısı, üreticisi, satıcısı, TPE ve WIPO tescillerinin sahibi olduğunu, kendi tasarımı olan metal aksesuar ürünlerini yine kendisine ait tescilli "..." markasıyla www...com ve www...co internet siteleri, şirkete ait yurtiçi ve yurtdışı satış noktaları ve yurtdışı bayileri aracılığıyla tüm dünyada satışa sunduğunu, müvekkili tarafından tasarlanıp üretilerek satışa sunulmuş “...” ve “...” isimli metal dekorasyon ürünlerinin davalı tarafından taklit olarak üretilerek herhangi bir izin alınmaksızın www...com internet sitesi üzerinden satışa sunulduğunu, davalının müvekkiline ait “...” isimli tasarımı ismi de dahil olmak üzere birebir aynen, “...” isimli tasarımı ise sadece ortadaki gezegen figürünün içini doldurmak suresiyle, tüketiciyi kendi tasarımıymış gibi aldatacak şekilde piyasaya sunduğunu, ... isimli ürünün müvekkili tarafından 129,00 TL’ye satılırken davalının 152,22 TL’ye sattığını, Müvekkilinin “...” isimli tasarımı 25.10.2016, “...” isimli tasarımı ise 25.07.2017 tarihinde piyasaya sunduğunu, dava konusu tasarımların tescilli olamamasına rağmen 6769 sayılı SMK kapsamında korunduklarını, davalının ayrıca haksız rekabete giriştiğini, davalının müvekkilinden izin almaksızın müvekkiline ait tasarımların üretim ve satışını yaparak dürüstlük kuralına aykırı davrandığını belirterek, dava konusu dekorasyon ürünlerinin üretim ve satışı devam ettiğinden söz konusu ürünlerin üretim ve satışının durdurularak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, taklit ürünlerin üretim ve satışının durdurularak söz konusu tecavüzün men’i ve ref’ine, söz konusu dekorasyon ürünlerinin bulunduğu davalıya ait stokta bulunan taklit ürünlerin imha edilmesine, dava tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiziyle birlikte; 6769 Sayılı SMK 151/2/a ve 151/4 maddelerince, davalıya ait ticari defterlerin incelenmesi ve hazırlanacak bilirkişi raporu ile hesaplanacak tazminattan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000,00 TL’nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın 03.05.2019 tarihinde ... Tic. A.Ş. adına açıldığını, işbu dava açılmadan önce de ... Tic. A.Ş.’ye karşı arabulucuya başvurulduğunu, husumetin yöneltildiği ... Tic. A.Ş.'nin vekil eden ... Hizm.A.Ş.'den bağımsız ayrı bir tüzel kişilik olduğunu, ... Tic. A.Ş.'nin 2011 yılında unvan değiştirdiğini, en son 21.12.2016 yılında ... A.Ş. unvanını aldığını, davanın bu değişikliklerin gerçekleşmesinden 3 yıl sonra açılmasına rağmen 8 yıl önceki ...Tic. A.Ş. adına arabulucuya başvurarak davayı açtığını, 05.04.2019 tarihinde arabuluculuk süreci başladığında ... Geliştirme A.Ş.'nin bağımsız bir tüzel kişiliği varken bu şirket adına arabulucuya gidilmeden ikame edilen davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkilinin aracı hizmet sağlayıcı olarak faaliyet gösterdiğini, dava konusu ürünlerin satıcısı olmadığını, satıcının ... olduğunu, müvekkilinin internet sitesine eklenen ürünleri tek tek kontrol ederek hukuka aykırı kullanım olup olmadığının araştırılması ve takibinin yapılmasının mümkün olmadığını, ancak 3. Kişilerden gelen uyarıları takip ettiğini, müvekkilinin dava ile konudan haberdar olduğunu, öncesinde davacının ihtarname ya da yazılı bildirim bulunmadığını, dava ile gerekli incelemenin yapılarak ürünlerin siteden kaldırıldığını, husumetin ...-...'a yöneltilmesi gerektiğini, davanın ihbarını talep ettiklerini, davacının tescilsiz tasarımlarının yenilik ve ayırtedicilik şartlarına haiz olmayıp anonim olduğunu, davacının “...” isimli tescilsiz tasarımının origami tekniği kullanılarak metal parçaların bir araya gelmesiyle oluştuğunu, ayrıca origami sanatında turna kuşu ve flamingonun en çok tercih edilen figürler olduğunu, internette yapılacak basit bir araştırmayla bunun tespit edilebileceğini, davalının ilk kez kendisi tarafından kullanıldığı, yeni ve ayırt edici olduğunu iddia ettiği flamingo figürünün aslında origamide anonim bir figür olduğunu, bu görselin çizimlerle sınırlı kalmadığını, bir çok firma tarafından gerek ilüstrasyon, gerekse de duvar süsü olarak piyasaya sürüldüğünü, davacının ilk defa kendisi tarafından 25.10.2016 tarihinde kullanıldığını iddia ettiği figürün aynısının kendi kullanımından 1 yıl önce yani 3 Kasım 2015 tarihinde kullanıldığının tespit edildiğini, (sayfa 15 alt resim), davacının figürünün yeni olmadığını, "..." isimli tescilsiz tasarımın da yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığını, bu görselin eskiden beri güneş sistemini tanımlayan modellerde kullanılmakta olup, internetten “...” ve “...” ibareleriyle davacının bu ürünün piyasaya sürdüğü tarih olan 25.07.2015 tarihinden önceki kullanımlarına ilişkin yapılacak arama sonuçlarında herkes tarafından kullanılabilir nitelikte olan bir figürden oluştuğunu, dava konusu üründeki figürün aynısı resim formatında https://www...com/... sitesinde satıldığını, davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği tescilsiz tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığını, bu ürünlere dayanarak tasarımdan doğan hakka tecavüz iddialarını ileri sürme imkanı olmadığını belirterek, davacı tarafından arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğundan, dava konusu ürünlerin satıcısı vekil eden olmadığından ve vekil edenin yer sağlayıcı konumunda olduğu dikkate alınarak pasif husumet yokluğundan, davaya konu ürünlerin satıcısı olan ... mah. ... sk. ... Serdivan / Sakarya adresine mukim ...-...‘a davanın ihbar edilmesine, davacının tescilsiz tasarımları yenilik ve ayırt edicilik kriterini taşımadığından haksız ve hukuka aykırı nitelikteki davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 02/06/2022 tarihli 2021/90 E. - 2022/ K. sayılı kararıyla; "... Tüm bu açıklamalar muvacehesinde davalı yer sağlayıcının hukuki sorumluluğunun bulunmadığına dair yapılan tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, davacıya ait tescilsiz ürünlerin yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olup olmadığı, tecavüz koşullarının oluşup oluşmadığı yönündeki inceleme konusunun bu aşamada gerekli görülmediği, zira davacı tarafça davalı olarak yalnızca yer sağlayıcı davalı şirketin gösterildiği, dava konusu ürünlerin tedarikçisi olduğu iddia ve ihbar olunan ...'a husumet yöneltilmediği görülmekle sübut bulmayan davanın reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesince "Davalı ... A.Ş.'ne ait www...com adli sitenin genel yapısı incelendiğinde bu sitenin yer sağlayıcı firmalara sanal satış yerleri temin ettiğinin anlaşıldığı..., davacı tarafça herhangi bir bildirimde bulunulmadığı" gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmişse de, "niyet okuma" anlamını taşıyan bu gerekçeye itiraz ettiklerini, Dava dilekçesi ve takip eden tüm sözlü ve yazılı beyanlarında belirttikleri ve dava dilekçesinin ekinde sundukları, davalı şirkete ait internet sitesinde müvekkiline ait tasarımların satışının yapıldığını gösteren ekran görüntülerinin davalı şirketin tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemleri esnasında ticarete sadece aracılık ettiği, taklit ürünlerin asıl satıcısına dair herhangi bir bilginin yer almadığını açıkça ispat ettiğini, Dava konusu taklit ürünleri satın almak isteyen tüketicinin, davalıya ait www...com internet sitesine giriş yaptığını,Dava konusu ürünleri satın almak için ürünü dijital sepetine eklediğinde ürünün başkaca bir tedarikçi tarafından satıldığına dair herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını,Ödemeyi davalı şirkete yaptığını,Satın alınan ürünün kargosunun davalı şirkete ait araçlar ve personelle tüketiciye ulaştırıldığını,Satın alınan ürüne ait mali faturanın davalı şirketçe tüketici adına düzenlendiğini,Açıkça görüldüğü üzere, davalı şirketin, bu aşamaların hiç birinde kendisinin ürünün tedarikçisi değil aracısı olduğunu tüketiciye bildirmediğini, tüketicinin de karşısında tek muhatap olarak davalı şirketi bulduğunu,Yine yargılama esnasında da belirttikleri üzere, davalıdan taraflarına satın alınan uyuşmazlık konusu ürüne dair mali faturasının hiç gönderilmediğini,Yargılama esnasında, dava ile ticaretlerindeki hatalarını fark eden davalı şirketin ise, yeni tarihli satışlarında eğer ürün başka bir tedarikçi tarafından temin ediliyorsa satın alma aşamasında bunu açıkça tüketiciye bildirmeye başladığını,Sadece internet sitelerinde yaptıkları bu arz değişikliği dahi davadaki haklılıklarının davalı şirketçe de kabul edildiğinin somut göstergesi olduğunu,Hal böyle iken, ilk derece Mahkemesinin "Davalı ... Hizmetleri A.Ş.'ne ait www...com adli sitenin genel yapısı incelendiğinde bu sitenin yer sağlayıcı firmalara sanal satış yerleri temin ettiğinin anlaşıldığı..." gerekçesi, kanaatin somut deliller ile tarafsız bir şekilde yapılmadığını, bir "niyet okuma"nın var olduğunu gösterdiğini, bozmayı gerektirdiğini,Zaten somut delillerden uzak ve soyut kanaatle verilen kararın kabulü halinde, davalı şirketin kendisinin tedarik ederek satışını gerçekleştirdiği malları var ise, bunlar üzerinde de, internet sitesindeki genel kanaatin yer sağlayıcı olması hali ile sorumsuzluğu sonucunu doğuracağını, bunun kabulünün mümkün olmadığını belirterek, izah edilenler ve re'sen araştırılacaklar ışığında, istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece Mahkemesinin usul ve yasaya aykırı kararının bozulmasını, talepleri gibi davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Davalı tarafından ihbar olunan ... ile imzaladıkları ... Pazaryeri Sözleşmesi incelendiğinde; ...’ın satıcı sıfatıyla, davalının ise 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edinilmesi Hakkında Kanun ve 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca aracı hizmet sağlayıcı olarak imzaladığı tespit edilmiştir.İlk derece mahkemesince alınan 10/03/2021 tarihli bilirkişi kök ve 18/11/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...davacı tarafın “...” ve “...” isimli tasarımları ile Davalının fiili kullanımının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer oldukları, davacı tarafın “...” ve “...” isimli tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı, bu sebeple haksız rekabet oluşturmadığı, husumete itirazlarına ilişkin değerlendirme heyetimizin uzmanlık alanı dışında olduğu" görüş ve kanaatleri bildirildiği görülmüştür.
G E R E K Ç E:Dava, tescilsiz tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve maddi tazminat davasıdır.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı tarafça dosyaya sunulan “Pazaryeri Sözleşmesi” uyarınca davalı şirketin yer sağlayıcı konumunda olduğu, dava açılmadan önce davalı şirkete tasarım hakkına tecavüz edildiğine dair davacı tarafça bir ihtar ve bildirim yapılmadığı, davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde açıkça kabul ettiği gibi, dava dilekçesinin tebliği üzerine davalının ihbar olunan tarafından satışa sunulan tasarım ürünlerinin satışının durdurulduğu ve internet ortamından kaldırıldığı tespit edilmiştir.Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında vurgulandığı ve 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 9/1. maddesinde belirtildiği üzere, internet yer ve hizmet sağlayıcı kuruluşların sorumluluğu açısından içeriği kontrol ve hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırma yükümlülüklerinin bulunmaması, davaya konu somut olayda dava dilekçesinin tebliği ile davaya konu edilen mağaza ürünlerinin davalı tarafından satışa kapatılmış olması ve ilk derece mahkemesinin kanıtları takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmış olmasına göre, davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 30/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.