T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/778 Esas
KARAR NO: 2024/1482
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/12/2023
NUMARASI: 2022/151Esas - 2023/1013 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
KARAR TARİHİ: 27/09/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisinin ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., lehdarın ise müvekkili olduğu çeki müvekkiline teslim için kargoya verildiğini, sonra da kargoya verilen çekin kargo firmasının zimmetindeyken muhatap müvekkiline teslim edilemeden çalındığını, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından gönderilen ödeme emri üzerine takibe konu çek üzerinde yer alan kaşe ve imzanın müvekkili şirkete ait olmadığı iddiasıyla müvekkili şirket yönünden tedbiren takibin durdurulması, nihayetinde müvekkili şirket yönünden takibin iptali talebi ile İstanbul Anadolu 13. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/84 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava devam ederken tedbir talebinin reddine karar verilmesi üzerine davalı tarafça haciz baskısı altında ödenen 55.850,00-TL icra dosyasından çekildiğini, ayrıca ikinci defa fiili hacze gelindiğini, bu defa bakiye tutarın icra dosyasına ödenerek yeniden tedbir talebinde bulunulduğunu, bu defa tedbir talebinin mahkemece kabul edilerek dava sonu kadar takibin tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, nihayetinde İstanbul Anadolu 13. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/84 Esas sayılı dosyasında 15.06.2021 tarihinde verdiği karar ile takibin davacı müvekkili yönünden durdurulmasına karar verilmiş olup kararın 08.09.2021 tarihinde kesinleştiğini, yine ihtiyati haciz kararı üzerine haciz baskısı altında icra dosyasına yapılan ve tedbir kararı öncesinde davalıya ödenen 55.850,00-TL İstanbul Anadolu 13. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/84 Esas, 2021/279 Karar sayılı kesinleşmiş kararı karşısında yersiz ödeme haline geldiğini, yasal düzenleme karşısında davalıya ödenen ve yersiz ödeme haline gelen paranın iadesi için muhtıra gönderilmesi talebin reddi kararının hukuki dayanaktan yoksun olup usul ve yasaya aykırı olduğunu, İcra İflas Kanunu 72 vd. Maddeleri gereğince; müvekkilin, icra tehdidi altında ödemek sorunda kaldığı 55.850,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte istirdadını talep etme zarureti hasıl olduğunu açıklanan nedenlerle müvekkilinin maddi hukuk bakımından borçlu olmadığı bir parayı cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalması hasebiyle ödenen 55.850,00-TL'nin, ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle işbu istirdat davasına konu 55.850,00 TL'lik ödemenin, davacı .. San. Tic. AŞ. tarafından yapılmadığını, bu sebeple davacı tarafın huzurdaki davayı açmada hukuki yararının olmadığını, davacı tarafından icra dosyasına yatırılan 28.000,00 TL'lik meblağın, davacı tarafa iade edildiğini ancak işbu davaya konu ödemeyi yapan davacının olmadığını, ödemenin ... San. ve Dıs. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, davacının yapmadığı ödemenin istirdatını talep etmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla davacının huzurdaki davayı açmada hukuki yararının olmadığını, davacının iddialarının aksine dava konusu çekin çalındığı hususunu ispat edemediğini, davacının her ne kadar söz konusu çeklerin kargo aracından çalındığını iddia etse de buna ilişkin herhangi bir belge ibraz etmediğini ve ilgili çeklerin çalındığına ilişkin dosyaya ispata yarar bir belge sunulmadığını, davacı yanın, dava konusu çekin çalınması suretiyle zayi edildiği iddiasının hayatın olağan akışına oldukça aykırı olup çek zayi davalarının büyük çoğunluğunun işbu sebeple açıldığını, davacı tarafın kusurlu eylemiyle zarar oluşumuna tek başına sebebiyet verdiğini bu sebeple davacının, oluşan zararın tamamından tek başına sorumlu olduğunu açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı tarafın İİK.m. 72 uyarınca % 20 den az olmamak üzere tazminat ödemesine,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/12/2023 tarih ve 2022/151 Esas - 2023/1013 Karar sayılı kararıyla; "Dosyanın incelenmesinde davalı ... Sanyi ve Tic.Ltd.Şti tarafından borçlular ... İnşaat Tahhüt Yic.Ltd.Şti,...San.Tic.Ltd.Şti,MSİ ... Tic.Ltd.Şti aleyhine, İstanbul Anadolu ... İcra dairesinin ... E sayılı takip dosyası ile 55.850,00 TL alacak için ilamsız icra takibi başlatıldığı ve icra borcunun 19.01.2021 tarihinde takip borçlularından ... Tic.Ltd.Şti tarafından ödendiği anlaşılmaktadır. Davacı iş bu icra takibinde borçlu olmadığı gibi takip borcunu ödeyen taraf da değildir. Yargıtay 4 HD.nin 2015/16289 E,2016/3744 K,Yargıtay 19.HD nin 2013/11618 E,2014/8909 K vb kararları ile İstanbul Bam 16 HD nin 2023/1142 E,2023/1366 K sayılı ilamlarında belirtildiği üzere İİK nın 72.maddesi uyarınca istirdat davasını ancak takip borçlusu açabilir. Davacının takip borçlusu olmadığı ve borcu ödeyen taraf da olmadığı anlaşıldığından aktif husumet yokluğundan dolayı davanın reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemenin aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararının usul ve yasaya aykırı tesis edildiği, eksik ve hatalı inceleme neticesinde davanın usulden reddine karar verildiği, müvekkili aleyhine ilk olarak Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsusu haciz yolu ile icra takibine geçildiği, Bakırköy 5.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/381 Esas sayılı dosyasından verilen 01/07/2020 tarihli 2020/381 Esas ve 2020/516 Karar sayılı kesinleşen yetkisizlik kararının İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'ne tevzi edildiği, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile müvekkili aleyhine ... Değirmendere Şubesi'ne ait hesaptan keşide edilen ... çek nolu 31/05/2020 tarihli 55.850,00 TL bedelli çek nedeniyle kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takibe ilişkin ödeme emrinin müvekkiline tebliğ edildiğini, takipte üçüncü kişi olmayıp direk dosya borçlusu olarak yer aldığını, mahkemenin davacının takip borçlusu olmadığı gerekçesiyle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, yerel mahkeme kararının kaldırılmasının gerektiği, müvekkili tarafından ödeme yapıldığı, celbi ile talep edilen Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün... Esas ve İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosya ile ve dosya içeriği ile sabit olduğunu, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına gönderilen ve müvekkilinin ödediği paranın sehven diğer borçlarına kaydının yapıldığını, ödemenin müvekkili tarafından yapıldığını haciz tutanağı, ödeme dekontu, Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün dosyası, tahsilat makbuzunda yer alan açıklama ile açıkça görüldüğü, bu sebeple İstanbul Anadolu 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/12/2023 tarih, 2022/151 Esas, 2023/1013 Karar sayılı ilamının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün 2020/5069 Esas sayılı takip dosyasından İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosyası 23/06/.020 tarihli haciz tutanağı, ... tahsilat dekontu, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü dosyası tahsilat ve reddiyat makbuzları dosya içerisindedir. İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... San. Tic. Ltd. Şti, borçlularının ... Taahhüt Ticaret Ltd. Şti, ... Tekstil İnşaat San. Ltd. Şti, ... Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti, .... San. Tic. Ltd. Şti, takip dayanağının 31/05/2020 keşide tarihli, 55.850,00 TL bedelli ... Bankası Değirmendere Şubesine ait ... seri nolu çek olduğu, bankaya ibrazında karşılıksızdır şerhinin 01/06/2020 tarihinde banka tarafından şerh düşüldüğü görülmüştür.
GEREKÇE: Dava, cebri icra tehdidi altında ödenen paranın istirdatı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, 2004 Sayılı İİK'nun 9 ve devamı maddeleri uyarınca icra dosyasına yapılan ödemeler borca mahsuben yapılmış sayılır. Takip dosyasının tarafı olan borçlunun ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme kurallarına göre takip dosyası alacaklısından geri isteme hakkı bulunmaktadır. Ayrıca İİK'nun 72.maddesi uyarınca istirdat davasını da ancak takip borçlusu açabilecektir. Somut olay incelendiğinde; Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsusu haciz yolu ile başlatılan takibin Bakırköy 5.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/381 Esas sayılı dosyasından verilen 01/07/2020 tarihli 2020/381 Esas ve 2020/516 Karar sayılı kesinleşen yetkisizlik kararı ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'ne tevzi edildiği, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra takip dosyası ile ... Değirmendere Şubesi'ne ait ... çek nolu 31/05/2020 tarihli 55.850,00 TL bedelli çek nedeniyle kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takibe ilişkin ödeme emrinin borçlulardan davacı şirkete tebliğ edildiği davacı yanın takipte üçüncü kişi olmayıp icra dosya borçlusu olmakla istirdat davası açmakta hukuki yararı bulunduğu bu nedenle istinaf talebinde haklı olduğu anlaşılmakla; davacı yanın istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına yeniden yargılama yapılmak suretiyle bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2- İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/12/2023 tarih ve 2022/151 Esas - 2023/1013 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya kaldığı yerden devam edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine, 5-İstinaf aşamasında davacı yan tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 195TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.364,40TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.27/09/202