T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/308 Esas
KARAR NO: 2024/1471 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/12/2022
NUMARASI: 2020/554 E. - 2022/749 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 26/09/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ile senet alacaklısı konumunda olan davalı ... arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığını, müvekkilinin kendisini de tanımamasına rağmen senet alacaklısı müvekkili hakkında İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile 12.560 TL'lik 20.07.2017 tanzim tarihli, 20.07.2017 vade tarihli sahte senet için cebri icra işlemi başlattığını, icra dosyasındaki senedin sahte olduğunu, senet incelendiğinde senet üzerinde tahrifatların yapıldığı da açık bir şekilde görüldüğünü, senet üzerinde bulunan yazılar da müvekkiline ait olmadığını, Madde 209-(1) adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamayacağını, düzenlemenin açık olduğunu, ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına dayanak yapılan sahte senet hakkında HMK 209. Maddesi uyarınca teminatsız İhtiyati Tedbir Kararı verilerek senedin hiçbir işleme esas alınmamasını, müvekkilinin sahte olarak düzenlenen 20/07/2017 tanzim ve 20/07/2017 vadeli, 12560 TL'lik bonoya ilişkin olarak müvekkilinin herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, davalı kötü niyetli olması sebebiyle müvekkile icra dosyasında belirlenen alacağın %40'ı oranında tazminat verilmesini, yargılama giderleri ile karşı taraf avukatlık ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki mevcut olduğunu, senedin sahte olmadığını, takip konusu senette herhangi bir değişiklik ve ekleme olmadığını, tahrifat iddiasının yerinde olmadığını, davacının daha önce de müvekkiline borçlanmış ve takibe konu bono hariç borçlarını ödediğini, davacının imza inkarı olmadığını, beyanlarının çelişkili olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu, bononun zamanaşımına uğramadığını belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini davacı kötüniyetle dava açtığı için dava konusunun %20'sinden az olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/12/2022 tarih ve 2020/554 Esas - 2022/749 Karar sayılı kararıyla; " Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası ve sunulan belgeler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; davacı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esaslı dosyasında icra takibine konu edilen 12.560,00 TL bedelli senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği, davalı ile arasında ticari ilişkinin bulunmadığını, senedin sahte olduğunu, senet üzerinde tahrifat yapıldığının iddia edildiği, yargılama devam ederken davacı 08/07/2022 tarihli dilekçesi ile cebri icra tehdidi altında 27.495,14 TL ödediğini davaya istirdat davası olarak devam edilmesini talep etmiştir. Mahkememizce icra takibine konu senedin sahte olup olmadığı, senette tahrifat yapılıp yapılmadığına ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılmış, yapılan incelemede çekte bulunan yazı ve imzanın davacıya ait olmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla davacının dava konusu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, cebri icra tehdidi altında ödendiği icra dosyası hesabına göre ispat edilen 25.806,79 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine ,davacı davalının icra takibinde kötüniyetli olduğunu yasal delillerle kanıtlayamamış olup, özellikle davalının 01/09/2022 tarihli beyan dilekçesinde dava konusu çekin önceden doldurularak müvekkiline teslimi amacıyla dava dışı üçüncü kişiye verildiği iddiası nazara alınarak kötüniyetin varlığını açıkça ortaya koyacak bir yöne rastlanmamıştır.Bu nedenle davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine" şeklindeki gerekçe ile "1-İstanbul ... İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı do.syasında takibe konu 20/07/2017 tarihli, 20/08/2017 vadeli, 12.560,00 TL bedelli, lehtarı davalı ... olan bir adet bono nedeniyle davacının İİK'nın 72. maddesi gereğince davalıya borçlu olmadığının tespiti ile cebri icra tehdidi altında ödenen 25.806,79 TL'nin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, 2-Kötü niyet tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin imzası taklit edilerek sahte senet düzenlendiği 27.495,14 TL ödeme yapılmakla davanın istirdat davasına dönüştüğünü ıslah dilekçesi verilmediği davanın 1.688,35 TL üzerinden red edilmiştir. Red gerekçesi belli değildir. İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/12/2022 tarih ve 2020/554 Esas - 2022/749 Karar sayılı kararın AAÜT'ne usul ve esasa Yerleşik BAM ve Yargıtay kararlarına aykırı kararın kaldırılması talep edilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Davacı tarafın dava konusu senetteki imzaya itirazı olmadığı sadece tahrifat iddiasında bulunduğu bu durumun mahkeme tarafından da tespit edildiği taraflar arasında ticari ilişki cevap dilekçesi ekinde sunulan PTT hesap hareketleri kayıtları dosyaya sunulduktan sonra davacı vekili dilekçesinde .... isimli şahısla ticareti olduğunu beyan ettiği bu hali ile ticari ilişkinin varlığının kabul edildiği bilirkişi raporu hukuka uygun olmadığı bilirkişi kendisine verilen görevi aştığı imzaya itiraz edilmediği belirtilerek rapora itiraz edildiği senet üzerinde her hangi silinti kazıntı veya ekleme yapılmadığı şeklindeki değerlendirme nedeni ile haksız ve kötü niyetli davanın reddi ve dava konusunun %20 'inden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesi talep edilmiştir.
DELİLLER: İlk derece mahkemesince alınan 16/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; inceleme konusu sendin grafolojik ve grafometrik usullere göre optik cihazlar, özel ışıklar ve çıplak gözle yapılan incelemesinde; senet üzerinde her hangi bir silinti, kazıntı veya ekleme yapılmadığı... Senet üzerindeki imzalar ve yazılar içinde sadece imza yanındaki tanzim tarihinin farklı kalemle yazılmış olduğu... Senedin üzerindeki borçlu imzalarının ...'in mukayese örnekleri ile arasında tersim tarzı, istif, eğim, seyir, sürat, baskı derecesi, gelişmişlik ve alışkanlıklar yönünden farkları bulunduğundan senet üzerindeki borçlu imzaları model alınmak suretiyle takliden atılmış olduğundan eli mahsulü olmadığı... senet üzerindeki yazılar ve rakamlar ile davacının mukayese örnekleri arasındaki tüm grafolojik tanı unsurları bakımından yeterli benzerlik kurulamadığından senet üzerinde davacı ...'e atfı kabil yazı ve imza bulunmadığı görüş ve kanaatinde bulunulduğu görülmüştür. İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile 12.560 TL'lik 20.07.2017 tanzim tarihli, 20.08.2017 vade tarihli senet ile davacı hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile yapılacak takiplerde ödeme emrinin davacı borçluya tebliğ edildiği ve icra dosyasına yatırılan miktarları gösterir tahsilat makbuzlarının olduğu anlaşılmıştır.Davacı vekilinin 08/07/2022 tarihli dilekçesi ile 27.495,14TL (1495,34 TL tahsil harcı dahil) yatırdıklarını belirterek davanın istirdat davası olarak devam edilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir. Yargılama sırasında borç ödenmiş olmakla dava istirdat davasına dönüşmüştür. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı ve davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı vekili istinaf talebinde; müvekkilinin imzası taklit edilerek sahte senet düzenlendiği 27.495,14 TL ödeme yapıldığı davanın istirdat davasına dönüştüğü ıslah dilekçesi verilmediği davanın 1.688,35 TL üzerinden red edildiği, gerekçesi belli olmadığı, hükmedilen vekalet ücretinin AAÜT'ne usul ve esasa Yerleşik BAM ve Yargıtay kararlarına aykırı olduğundan kararın kaldırılması talep edilmiştir. Davalı vekili istinaf talebinde ise davacı tarafın dava dilekçesinde dava konusu senetteki imzaya itirazı olmadığı sadece tahrifat iddiasında bulunduğu bu durumun mahkeme tarafından da tespit edildiği taraflar arasında ticari ilişki PTT hesap hareketleri ile tespit edildiği bilirkişi raporu hukuka uygun olmadığı bilirkişi kendisine verilen görevi aştığı rapora göre senet üzerinde her hangi silinti kazıntı veya ekleme yapılmadığı şeklindeki değerlendirme nedeni ile haksız ve kötü niyetli davanın reddi ve dava konusunun %20 'inden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesi talep edilmiştir. Davacın dava dilekçesindeki talebi İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip konusu yapılan 12.560 TL'lik 20.07.2017 tanzim tarihli, 20.07.2017 vade tarihli sahte senet için sahte olduğu senet üzerinde tahrifatların yapıldığı senet üzerinde bulunan yazılar da davacıya ait olmadığı iddia edilmiş İlk derece mahkemesince alınan 16/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; inceleme konusu senet üzerinde her hangi bir silinti, kazıntı veya ekleme yapılmadığı... senet üzerinde davacı ...'e atfı kabil yazı ve imza bulunmadığı belirtilmesi sebebiyle mahkeme tarafından dava dilekçesindeki talep dikkate alınmadan ve aşılarak hükümde çekteki imzanın davacıya ait olmadığına karar verilmiştir. İcra takibine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında borcun davanın devamı sırasında ödenmesi halinde menfi tespit davası kendiliğinden istirdat davasına dönüşür. Menfi tespit talebinin kabulü halinde ödenen bu tutarların istirdadı yönünde hüküm kurulması gerekir. Bu husus davacı tarafça ileri sürülmese dahi mahkemece dikkate alınması ve istirdat edilen parasal değere göre resen harç ikmali gerekir. Davacının vekilinin sunduğu dilekçe ile bu husus araştırılmadan ve harcı ikmal edilmeden karar verilmiştir.Mahkemenin kabulüne göre de dava açılırken dava değerinin 12.560,00TL olduğu davacı vekilinin 08/07/2022 tarihli dilekçesinde takip dosyasına 27.495,14TL yatırdıklarını beyan ettiği mahkemenin ödenen miktarın 25.806,79TL olduğunun belirtildiği kabul edilmeyen miktarın neden kabul edilmediği gerekçesinin belirtilmediği gibi hangi değer üzerinden vekalet ücreti hesaplandığı anlaşılamamıştır. Bu nedenlerle davacı ve davalı vekillerinin istinaf talepleri yerinde olmakla İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/12/2022 tarih ve 2020/554 Esas - 2022/749 Karar sayılı kararın kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf istemlerinin ayrı ayrı kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 13/12/2022 tarihli 2020/554 E. - 2022/749 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talepleri kabul olunmakla, istinaf peşin harçlarının talepleri halinde ilgisine iadesine, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; yalnız davacı avansından çıkış olduğu anlaşılmakla, 99,00TL (posta-teb-müz) masrafının 1/2 oranında 49,50 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 26/09/2024 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.