T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/5 Esas
KARAR NO: 2024/302
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/03/2023
NUMARASI: 2021/21Esas 2023/88 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 21/02/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; senaristliğini müvekkilleri ile dava dışı ... üsttendiği, davalılardan ... Tic. Ltd. Şti.'nin yapımcısı olduğu davada adı geçen “... ” isimli dizinin, diğer davalı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'na ait ... logolu TV kanalında yayınlanmış olduğunu, ancak bu dizi ile ilgili olarak davacı müvekkillerinin maddi ve manevi haklarının müvekkillerine ödenmediğini, bu hususta davalılar aleyhinde İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2015/138 Esas sayılı dosyası ile açılan davada, "..." isimli dizinin ... logolu TV kanalında yayınlanan 1.bölüm dışındaki 17 bölüme yönelik davacıların mali ve manevi haklarına tecavüzün tespiti ile vaki tecavüzün men'ine kararı verildiğini, müvekkillerine ait esere tecavüz ettiklerinin Mahkeme kararı ile tespit edilmiş olduğunu, müvekkilleri gibi senaristlerin kişi başı en az 2.000-4.000-TL arasında ücret aldıklarının aşikâr olduğunu, FSEK 68. maddesine göre; eser sahiplerinin tespit edilecek rayiç bedelin 3 katını talep edebileceklerini, müvekkillerinin hak sahibi olduğu belirtmeden ve isimleri yazılmadan 18 bölüm boyunca televizyonda yayınlanmış olması sebebiyle müvekkillerinin manevi haklarına da tecavüz edilmiş olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir müvekkili için ayrı ayrı olmak üzere kişi başı 30.000,00-TL'nin maddi tazminat, ayrıca yayınlanan bölüm sayısı da dikkate alındığında her bir müvekkili için ayrı ayrı olmak üzere kişi başı 20.000,00 TL'nin manevi tazminatın davalılardan müşteken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça delil olarak gösterilen kararın halen istinaf incelemesinde olduğunu, dava konusu "..." adlı projenin 1-6 bölümleri, 7-13 bölümleri ve 14-17.bölümleri için diğer davalı ... ile aralarında üç adet sözleşmenin imzalanmış olduğunu, bu gerekçe ile husumetin diğer davalı ... yöneltimesi gerektiğini, ... ile yapılan anlaşmaya göre, dava konusu projenin tamamen ... tarafından hazırlandığını, ilgili kişilerin muvafakatlerinin alındığını, gerekli ödemelerin yapıldığını, bu hususlarla ilgili belgelerin dosyaya sunulduğunu, dizinin 1-4. Bölümlerinin senaryolarının ..., 5-6.bölüm senaryolarının ..., 7-11. Bölümlerin senaryolarının ... ve ..., 12-17.bölümlerin senaryolarının ise Hakan Haksun'a ait olduğunun diğer davalı tarafından kendilerine bildirildiğini, bu şahıslardan alınmış olan 6 adet muvafakatnamenin de dosyada mevcut olduğunu, bu gerekçe ile davacıların davalarında haklılığının bulunmadığını, davacıların yazmış oldukları senaryodaki pek çok unsurun her dönem dizilerde yer aldığını, senaryoda ayırt edici bir unsurun yer almadığını, ayrıca davacıların birlikte eser sahipliği iddia edildiğinden her biri için ayrı ayrı tazminata hükmedilemeyeceğini, talep edilen bedellerin de fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.Diğer davalı ... Ltd.Şti davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davaya konu tecavüzün tespitine karar verilen ve bekletici mesele yapılan Mahkemenin 2015/138 Esas, 2016/149 K. sayılı kararının, Yargıtay ilamı ile 26/02/2020 tarihinde kesinleştiği, taraflar arasında bir sözleşme imzalanmamış olduğunun tarafların kabulünde olduğu, davacılardan alınmış her hangi bir muvafakatnameye rastlanmadığı, davacılara 1.bölüm senaryosu için ödeme yapıldığı, dizinin halen yayınlandığı, yayınlanmış olan dizi senaryosunun, davacıların oluşturmuş olduğu sinopsis, karakter analizleri ve senaryodan esinlenilmiş izlenimi oluşturduğu, zira yapıları işin en zor bölümünü hikâye yazımı ve karakter analizlerinin oluşturduğu, sektör bilirkişisi tarafından yapılan incelemede, davacıların senarist ücreti olarak her bir bölüm başına kişi başı 2.000-6.000-TL bedel talep edebileceğinin belirtildiği, " ..." isimli dizinin birinci bölümü haricindeki 16 bölümün yayınlanmasına ilişkin davalılar tarafından gerçekleştirilen ihlal bakımından FSEK m.68 uyarınca bölüm başı 4.000-TL edilen rayiç bedel takdir edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; 64.000-TL'nin takdiren üç katı oranındaki 192.000-TL toplam maddi tazminat miktarının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine; davacıların eserin sahibi olarak belirtilmemesi sebebiyle manevi hak türü olan FSEK 15'teki adın belirtilmesini isteme hakkı ihlal edilmiş olacağı gerekçesiyle; 20.000-TL manevi tazminatın 22/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF İTİRAZI: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; -Davanın uzun sürdüğünü, paranın alım gücünün düştüğünü, 2023 yılı içinde bir dizinin bölüm başı senaryo ücretinin 50.000-100.000-TL arasında değişmekteolduğunu, FSEK m.68 uyarınca takdir edilen bölüm başı 4.000,00 TL'nin çok yetersiz olduğunu,-... kurumunun halen esere tecavüz etmeye devam edip bundan para kazanmaya da devam ederken, ilk derece mahkemesinin tazminat bedeli belirlenirken tespit ettiği bölüm başı senaryo ücretinden indirim yapmasının kabul edilemeyeceğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; -Davacılar tarafından yalnızca 1.bölümün senaryosu teslim edildiğini, bu bölümün bedelinin ödendiğini, davacılara yazmadıkları bölüm senaryolarına yönelik bedel ödenmesinin sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını, -gerekçeli karara esas alınan raporda da ilk bölüm için davacılara 2.000-3.000-TL ödeme aldığı belirtilmiş olmasına rağmen, bu bedellerin üstünde bir miktara hükmedilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, -Manevi tazminat takdirinin hukuka aykırı olduğunu,-Bilirkişi kök raporuna yapılan itirazların ek raporda karşılanmadığını, raporda yalnızca 3 bölüm üzerinden inceleme yapıldığı, eksik ve hukuka aykırı bilirkişi raporuna göre hüküm kurulduğunu,-" ..." isimli hikayenin davacı ... ait olduğunu varsayımı ile, davaya konu dizinin davacılardan esinlenilmiş olduğuna dayanak oluşturmayacağını, -Hükme esas alınan bilirkişi raporundaki iki senaryo arasında benzerlik olarak tespit edilen hususların, dizi bakımından olmazsa olmaz ve klişe unsurlar olduğunu, bu hususların diziye esas olan kitaptan alındığını, haksız ve hukuka aykırı bilirkişi raporlarının hükme esas alınması hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI: İlk derece mahkemesince 04/10/2023 tarihli ek karar ile; HMK.nın 344/1 maddesine göre; gönderilen muhtıranın tebliğinden itibaren belirtilen 1 haftalık kesin süre içinde eksik istinaf harcının yatırmadığı gerekçesiyle, davacı ... 'in kararı istinaf etmemiş sayılmasına karar verilmiştir.
GEREKÇE:Dava, FSEK kapsamında tecavüze dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir. İlk derece mahkemesince verilen ek karar ile davacı ... 'in kararı istinaf etmemiş sayılmasına karar verilmiştir. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasında kesinleşen İstanbul 4.FSHM'nin 2015/138 Esas, 2016/149 K. sayılı kararı ile;, "Davacılar ... ve ... tarafından davalılar eleyhine açılan davanın kabulü ile davacıların dava dışı ... ile birlikte senaristi olduğu “..." isimli dizinin ... dogolu TV kanalında yayınlanan 1.bölüm dışındaki 16 bölüme yönelik davacıların mali ve manevi haklarına tecavüzün tespiti ile vaki tecavüzün önlenmesine...." hükmedildiği, dolayısıyla davaya konu dizinin 1.bölüm dışındaki 16.bölümünde davacıların maddi ve manevi haklarına tecavüz edildiğinin kesin hüküm ile sabit olduğu, piyasa rayicinin bölüm başı 2.000-6.000-TL olduğu dönem için 4.000-TL rayiç üzerinden maddi tazminat hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat tutarlarında da bir isabetsizlik bulunmadığı, her davanın davanın açıldığı tarihteki şartlara göre karara bağlanacağı, senaryo ücretlerinin sonradan çok artmış olmasının davaya bir etkisinin olmadığı anlaşılmakla, davacı ... ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı ... vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı ... vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE 3-Davacı ... alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 4-Davalı ... 'den alınması gereken 28.963,44 TL harçtan, peşin alınan 7.240,86 TL harcın mahsubu ile bakiye 21.722,58 TL harcın davalı ... 'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Taraflarca tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.21/02/2024