T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/215 Esas
KARAR NO: 2024/536
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/09/2023
NUMARASI: 2023/267 Esas - 2023/619 Karar
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ 20/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu takiple dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. ile yine dava dışı ... aleyhine kambiyo senetlerine mahsus yolla takibe geçildiğini ve takibin kesinleştiğini, bu takip kapsamında 07/09/2021 tarihinde ''... Mah. ... Cad. No:... Çekmeköy/İstanbul'' adresine hacze gelindiğini ve bu adreste yapılan haciz neticesinde haczedilen malların müvekkili davacıya yediemin sıfatıyla teslim edildiğini, haciz tutanağı incelendiğinde müvekkilinin kefalet vs. bir taahhütte bulunmadığını sadece yediemin sıfatıyla imza attığını, müteakiben davalı şirket vekilince 17.02.2023 tarihinde dosyaya yapılan taleple müvekkili davacının borçlu olduğundan bahisle maaşının 1/4'üne tazminatlarının, sosyal hak ve alacaklarının tamamına ve emekli ikramiyesine haciz konulmasının talep edildiğini, talebi kabul eden icra müdürlüğünün müvekkilinin çalıştığı yere haciz müzekkeresini yolladığını, bu kapsamda müvekkilinin işten ayrılırken alması gereken 32.489,23 TL'nin icra müdürlüğüne gönderildiğini, paranın davalı yan vekiline ödendiğini, müvekkilinin takibe konu bonolarda imzası bulunmadığı gibi sair bir yolla da (kefalet vs) dosya borcuna karşı bir taahhütte bulunmadığını, dosya ile tüm bağlantısının 07/09/2021 tarihinde haczedilen malları yediemin sıfatıyla teslim almış olmasıdır ki bu durumda müvekkilinin sorumluluğunun doğması için İİK md.358'e göre müvekkiline muhtıra tebliği ile malların nakliyesi avans ödenmesi gerektiğini, diğer yandan UYAP Portal kayıtlarına göre icra müdürlüğünce müvekkiline ne İİK md.358'e göre muhtıra tebliğ edildiğini ne de malların teslimi için masraf ödenmeksizin dosyaya borçlu olarak eklendiğini, kaldı ki bu mallar üzerindeki haczin de zaten İİK md.106/10 uyarınca düştüğünü, düşmese dahi yedieminin yasal koşullar yerine getirilmeksizin dosya kapsamında kendisinden tahsilat yapılmasının olanaklı olmadığını, istirdat taleplerinin kabulü ile İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında müvekkilinden tahsil edilmiş 32.489,23-TL'nin 01.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alacaklı davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinden bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2023 tarih ve 2023/267 Esas - 2023/619 Karar sayılı kararıyla; "... İddialarının tamamı icra memur muamelesi niteliğinde olduğu ve İcra Hukuk Mahkemesinde şikayet yolu ile ileri sürülmesi kanaatine varıldığından Mahkememizce işbu davada İcra Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir. HMK'nun 1. Maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK'nun 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır. Tüm bu nedenlerle HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c). maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi ile İstanbul İcra Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermek gerekmiştir." kararı verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde; "Genel yetkili asliye ticaret mahkemesi istirdat davasında dar yetkili icra hukuk mahkemesini görevli gösteremeyeceğini; İcra Mahkemelerinin kararları kural olarak maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğini, bu nedenle bir uyuşmazlık icra mahkemelerinde karara bağlanmışsa, genel mahkemelerde tekrardan dava konusu yapılabileceğini, Davamızın istirdat davası olduğunu, davanın hukuki amacının kişinin borcu olmamasına karşın icra tehdidi altında ödediği paranın geri alınmasını, zarar görmemesini sağlamak ve hukuki dayanağının 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72. maddesi olduğunu, Davada icra müdürlüğünün yaptığı işlemlerin iptali değil, bu işlemlerin hukuka uygun olmaması nedeniyle müvekkilin borçlu kabul edilmesi nedeniyle ödediği paranın iadesinin talep edildiğini, bu itibarla işbu davada öncelikle müvekkilin borçlu olup olmadığının irdelenmesi ve borçlu olmadığı tespit edildiğinde de istirdat hükmü kurulması gerektiğini,Dar yetkili İcra hukuk Mahkemesinin bu konuda inceleme yaparak tahsil edilmiş paranın müvekkile ödenmesini içerir bir istirdat hükmü kuramayacağını." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Dava, istirdat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından, "Davaya bakmaya mahkememiz görevli olmadığından davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle USULDEN REDDİNE. -Davaya bakmaya İstanbul İcra Hukuk Mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğuna," karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davacının, davalı tarafından dava dışı borçlu aleyhine başlatılan icra takibinde haczedilen malların kendisine yediemin sıfatıyla teslim edildiğini, dosyada başkaca bir yükümlülüğünün bulunmamasına rağmen alacaklı vekilinin ve icra memurunun hukuka aykırı işlemleriyle kendisine maaş haczi yapılarak toplam 32.489,23-TL'nin kendisinden haksız olarak tahsil edildiğini beyanla bedelin faiziyle istirdadını istediği anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesi, "... icra dosyasının incelenmesinde de davacı tarafın taraf olmadığı, dolayısıyla taraflar arasındaki uyuşmazlığın takibe dayanak olan kambiyo evrakından/doğrudan takipten değil takip devam ederken icra müdürlüğünce yapılan işlemden/işlemlerden kaynaklandığı; iddialarının tamamı icra memur muamelesi niteliğinde olduğu ve İcra Hukuk Mahkemesinde şikayet yolu ile ileri sürülmesi gerektiği" gerekçesiyle, davada İcra Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de; Davacının isteminin anılan hukuka aykırı işlemler sonucu haksız olarak tahsil edilen bedelin istirdadı istemine ilişkin olduğundan; mahkemece davaya devamla davada menfi tespit ve istirdat şartlarının bulunup bulunmadığının tespitiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; davacı istemini karşılamaya yeterli olmayan dar yetkili icra hukuk mahkemesinin görevli olduğundan bahisle karar verilmesi isabetli olmadığından, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,2-İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2023 tarih ve 2023/267 Esas - 2023/619 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya kaldığı yerden devam edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine, 5- İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 339,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.077,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-3 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.20/03/2024