T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1795 Esas
KARAR NO: 2024/335
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/09/2023
NUMARASI: 2023/137E, 2023/202K.
DAVA KONUSU: Markaya tecavüz, Tazminat
KARŞI DAVA KONUSU: Markanın kullanmama nedeni ile iptali
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı adına tescilli olan "..." markasının, tescilli olduğu şekilde ve tescil edildiği 25. Sınıfta değil, müvekkillerine ait tescilli markalara benzetilerek ve iltibas yaratacak şekilde kullandığını, söz konusu markanın davalı adına tescil edilmesinin, müvekkilleri markaları ile karıştırıldığını ve amaç dışı kullanıldığını ve bu durumun müvekkili haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini iddia ederek, davalı adına olan ... tescil nolu markanın tescilli olduğu 25.sınıftaki emtia yönünden hükümsüzlüğünü, davalının davacı marka haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespitini, önlenmesini, durdurulmasını ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, "..." markası ile davacı adına olan "..." esas unsurlu markalarıyla birlikte veya tek başına başka ibarelerle birlikte her türlü yayınlar, hizmetler, ürünler, ambalaj ve ambalajlar, ilan, reklam, broşür, afiş ve sair tanıtım malzemesi ,basılı kağıtlar ve sair her türlü ticari evrak ile internet alan adları dahil olmak üzere internet üzerinde kullanmasının önlenmesine, bunların toplatılarak hükmün kesinleşmesine müteakip imhasını, şimdilik 100.000,00 TL maddi tazminatın, mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi ile 30.000,00 TL manevi tazminatın ise dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, “... markasının müvekkili adına kayıtlı olduğunu, müvekkilinin ... markasını kullanımının yeni olmayıp ilk olarak “...” markası ile 24/03/2011 tarihinde ... tescil no ile 25. Sınıfta tescil edildiğini, davacının tescilinden önce kullanımın gerçekleşmiş olduğunu, zaman içinde kullanımın “ ...” olarak devam ettiğini, “...” markasının 17/10/2017 tarih ... tescil no ile 25. Sınıfta müvekkili ... adına kayıtlı olduğunu, müvekkilinin ilgili tescil doğrultusunda üretim ve satış işlemi yaptığını ve markaya tecavüzün söz konusu olmadığını, 35. sınıfta ayrıca bir tescile ise iddia edildiği gibi ihtiyaç olmadığını, söz konusu markanın 25. Sınıfta adlarına tescil edildiğini, dolayısıyla davacının konuyla ilgili iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın markalarında aynı zamanda “...” kelimesi ile “...” kelimesinin beraber kullanıldığını, bu kelimelerin birlikte kullanılarak ayırtedicilik kazandığını, Türkçe karşılığı “Şiir” olan “...” kelimesinin davacının tekelinde olmadığını, müvekkilinin “...” kelimesini “...” kelimesi ile beraber kullandığını, markanın bir bütün olarak ayırt edici nitelik kazandığını iddia ederek, asıl davanın reddini ve davacı/karşı davalı adına tescilli "..." ibareli markanın 18 ve 35. Sınıflar yönünden kullanmama nedeniyle hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve karşı dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI: Mahkemenin 23/02/2021 Tarih, 2018/524 Esas ve 2021/45 Karar sayılı kararı ile, "Asıl dava yönünden; davalı adına olan ... tescil nolu markanın tescilli olduğu 25. sınıftaki emtia yönünden hükümsüzlüğüne, davalının davacı marka haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına "... " markası ile davacı adına olan "..." esas unsurlu markalarıyla birlikte veya tek başına başka ibarelerle birlikte her türlü yayınlar, hizmetler, ürünler, ambalaj ve ambalajlar, ilan, reklam, broşür, afiş ve sair tanıtım malzemesi ,basılı kağıtlar ve sair her türlü ticari evrak ile internet alan adları dahil olmak üzere internet üzerinde kullanmasının önlenmesine, bunların toplatılarak hükmün kesinleşmesine müteakip imhasına, Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalıya ait olmak üzere Türkiye çapında yayınlanan trajı en yüksek üç gazetenin birinde ilanına, karşı dava yönünden; karşı dava yönünden davanın reddine" karar verilmiştir.
DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 07/06/2023 Tarih, 2021/1364 Esas ve 2023/873 Karar sayılı ilamı ile; "Davacı vekilinin dava dilekçesinde, 100.000 TL maddi ve 30.000 TL manevi tazminat talebinde bulunduğu, 130.000 TL üzerinden dilekçesini harçlandırdığı, dava dilekçesinde tazminat taleplerine yer verdiği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde tazminat taleplerine yönelik cevaplarını bildirdiği, ilk derece mahkemesince 19/11/2019 tarihli ikinci duruşmada davacı vekiline maddi tazminat talebinin hangi seçeneğe göre hesaplanmasını talep ettiğini açıklattırdığı, bu hususta davalı defterleri incelenerek bilirkişi incelemesi yapıldığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince, sadece dava dilekçesinin açıklama kısmında tazminat talebinde bulunulduğu, netice-i talebinde tazminata ilişkin bir talep bulunmadığı, taleple bağlı olunduğu gerekçesiyle, tazminat yönünden olumlu olumsuz karar verilmemesi HMK 26. Madde ve HMK 297/son maddesine aykırılık teşkil ettiğinden, davacı vekilinin sair istinaf sebepleri bu aşamada incelenmeksizin, istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf dilekçesinde usule ilişkin istinaf sebeplerinde, davacılardan ... Tic.LtdŞti.'nin davada taraf sıfatının bulunmadığı ileri sürülmüştür. 6100 Sayılı HMK 114/d, e ve f maddeleri gereğince taraf sıfatı ve hukuki yarar dava şartlarından olup mahkemece resen incelenmesi gereken hususlardandır. Dosya kapsamına celp edilen marka tescil kayıtlarından, davacı şirket adına dava tarihinde geçerli ... yada ... ibareli markasının bulunmadığı, diğer davacı şirket ile Grup Şirketi olduklarının ileri sürüldüğü anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece asıl davada ileri sürülen markaya tecavüz, tazminat ve marka hükümsüzlüğü talepleri yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılarak, bu davacının açılan davada hukuki yararı ve taraf sıfatının bulunup bulunmadığının resen incelenmesi gerekirken, bu hususta değerlendirme yapılmamasının yerinde olmadığı kanaatine varılmış, davalı-karşı davacı vekilinin esasa ilişkin istinaf sebepleri bu aşamada incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilk derece mahkemesince davacı taleplerinin tümü hakkında karar verilmediği, davacılardan ... Tic.Ltd Şti.'nin davaya konu talepler yönünden taraf sıfatının bulunup bulunmadığının incelenmediği anlaşılmakla, taraf vekillerinin sair istinaf sebepleri bu aşamada incelenmeksizin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın yargılamaya devam edilmek üzere mahkemesine gönderilmesine" gerekçesi ile ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmıştır.
DAİREMİZ KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "..ASIL DAVA YÖNÜNDEN ; 1-Davacı ...Limited Şirketi'nin davasının aktif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine, 2-Davacı ... Limited Şirketi'nin davasının KISMEN KABULÜNE, a-Davalı adına olan ... tescil nolu markanın tescilli olduğu 25. sınıftaki emtia yönünden hükümsüzlüğüne, b-Davalının davacı marka haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına "..." markası ile davacı adına olan "..." esas unsurlu markalarıyla birlikte veya tek başına başka ibarelerle birlikte her türlü yayınlar, hizmetler, ürünler, ambalaj ve ambalajlar, ilan, reklam, broşür, afiş ve sair tanıtım malzemesi ,basılı kağıtlar ve sair her türlü ticari evrak ile internet alan adları dahil olmak üzere internet üzerinde kullanmasının önlenmesine, bunların toplatılarak hükmün kesinleşmesine müteakip imhasına,c-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalıya ait olmak üzere Türkiye çapında yayınlanan trajı en yüksek üç gazetenin birinde ilanına,d-Toplam 50.003,24 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (mevduata uygulanan en yüksek faizi geçmemek kaydıyla) davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, fazlaya dair maddi tazminat talebinin reddine, e-Takdiren 30.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN ;1-Davalının karşı davasının REDDİNE, " karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... markası 25. Sınıfta davalı müvekkili ... adına kayıtlı olup aktif olarak ticari üretimde kullanıldığını, 35. Sınıfta ise davacı-karşı davalı adına tescilli olup, davalının tescil tarihinden itibaren tek bir kullanımı dahi mevcut olmadığını, delil sunulmadığını, müvekkili adına tescilli diğer markaların da sunulduğunu, müvekkilinin ilk olarak "..." markası ile 24.03.2011 tarihinde ... 25.sınıfta tescil edildiğini ve de davacının tescillerinden çok önce kullanım gerçekleştirdiğini, zaman içerisinde kullanım 25. Sınıfta tescilli olarak sadece ... olarak devam ettiğini, tescil ve kullanım kazanılmış hak olarak değerlendirilme yapılmamasının hatalı olduğunu, davacı tarafından keşide edilen 02.05.2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile marka hakkını kabul ettiğini, sadece tescilli hali ile kullanılması yönünde itirazı olduğunu, daha sonra dava ile müvekkilinin marka hakkını ortadan kaldıracak taleplerde bulunması hukuka aykırı olduğunu, Markaların tüketici nezdinde karıştırma ihtimali olmadığını, her iki markada “...” kelimesinin ortak kullanılmakta ise de markalarda hakim olan unsurun, davacı markasında “...” Türkçe karşılığı bayan, müvekkili davalı markasında ise “...” Türkçe karşılığı pembe ibaresi yer aldığını, “...” ibaresinin Türkçe karşılığı “şiir” olup markaların kullanıldığı ürün sınıfı ile ilgisi bulunmayan bir kelime olduğunu ve Bu ibare “...” Unsur olarak kabul edilmesi gerekirken esaslı unsur denilmesinin hatalı olduğunu, Türkpatent kayıtlarında birçok markada “... ibaresinin kullanıldığının tespit edildiğini, kullanımlar yönünden değerlendirmenin hatalı olduğunu, sektör içerisinde oldukça yaygın kullanım olduğunun değerlendirilmediğini, marka içerisindeki harflerin farklı renkte kullanılması başka bir marka sahibinin o rengi kullanamayacağı anlamına gelmeyeceğini, Davacının uzun süre sesiz kalmayoluyla hak kaybı oluştuğunu, mahkemenin bu hususu değerlendirmediğini, ... markasının müvekkili sayesinde piyasada tanınmış marka haline geldiğini,Maddi ve manevi tazminat yönünden; Davacı-Karşı davalı tamamen kötü niyetli olup müvekkilinin markasının tanınması akabinde bu davayı açtığını, hiçbir dayanağı olmayan maddi tazminat taleplerin kabulünün hatalı olduğunu, Karşı dava yönünden ise; Somut olayda davacı yanın 2012 yılından beri var olan 35. Sınıftaki ... tescilinden itibaren asla ciddi yönde bir kullanımı olmadığını, bilirkişilerin görüşünün hatalı olduğunu, belirtilen kullanımların da ... ibaresi üzerine değil, ... ibaresi üzerine olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Asıl dava, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti meni, refi, markanın hükümsüzlüğü ile maddi manevi tazminat istemlerinde ilişkindir.Karşı dava, markanın kullanmama nedeni ile iptaline ilişkindir. İlk derece mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı-karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; davacının ... numaralı "... ŞEKİL" ibareli markasının 14.11.2007 tarihli başvuruya istinaden 23, 24, 26.sınıflarda; ... numaralı "... şekil" markasının 11.09.2006 tarihli başvuruya istinaden 18, 25 ve 35.sınıflarda; ... numaralı ... ibareli markasının 25, 41 sınıflarda; ... numaralı ... ibareli markanın 16.07.2010 tarihli başvuruya istinaden 18,35 sınıflarda; ... numaralı ... markasının 18, 25,35.sınıflarda, ... nolu ... markasının 01.02.2012 Tarihli başvuruya istinaden 18,35 sınıflarda, ... numaralı ... markasının 3,35 sınıflarda 30.09.2014 tarihli başvuruya istinaden tescilli olduğu, davalının hükümsüzlüğe konu ... nolu ... markasının ise 25. sınıfta 18.05.2017 tarihli başvuruya istinaden tescil edildiği, davalının ... nolu "..." ibareli markası 23.02.2012 tarihinde 25 sınıfta tescilli ise de; dava konusu ... markası yönünden davacının markaları ve başvuru tarihine göre davalının seri markası olduğundan bahsedilemeyeceği gibi Bakırköy ...Noterliği'nin 03/02/2014 tarih ve ... yemviye nolu ihtarname içeriğine göre davacı taraf davalının kullanımlarına son verilmesini ihtar etmiş olmakla sessiz kalma yolu ile hak kaybından bahsedilemeyeceği, markaların aynı ve benzer emtia sınıflarına ilişkin olup ortalama tüketici nezdinde karışıklığa yol açabileceği dikkate alındığında neticeten mahkemece hükümsüzlük davasının kabulüne ve davalının haksız kullanımları markaya tecavüz teşkil ettiğinden tecavüzün tespiti, refi ile maddi, manevi tazminata hükmedilmesi yerinde görülmüştür.Karşı dava yönünden ise; "..."ibareli ... tescil nolu markanın tescil tarihi 21/02/2014, karşı dava tarihinin 21/02/2019 olduğu, davanın 5 yıllık süre dolmadan açıldığı, iddianın da bu aşamada ispatalanamadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmüş, karşı davaya ilişkin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.Açıklanan nedenler ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı-karşı davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı-karşı davacı vekilinin asıl ve karşı dava yönünden istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Karşı davada alınması gereken 427,60-TL harçtan, peşin alınan 269,85-TL harçtan mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, Asıl davada alınması gereken 5.465,02-TL harçtan, peşin alınan 1.366,26-TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.098,76-TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 3-Davalı/karşı davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/02/2024