T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1274 Esas
KARAR NO: 2024/778
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/11/2021
NUMARASI: 2021/112 Esas, 2021/42 Karar
DAVANIN KONUSU: Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli)
KARAR TARİHİ: 29/04/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait olan ... markalarının ilk olarak 1996 yılında sakız, çikolata ve şekerleme ürünleri ile 1926 yılından beri sürdürdüğü faaliyetleri ile ...Tic. A.Ş. tarafından yaratılıp tasarlandığını, ... markalarının tek ve gerçek sahibi olduklarını, ... esas unsurlu markaların ilk olarak 18/03/2009 tarihinde ve ... sayı ile TürkPatent nezdinde tescil ettirildiğini, müvekkili adına ... ibareli çok sayıda tescilli marka olduğunu, Türkiye’nin yanı sıra dünya çapında da tanınmış olan ... ibareli markalarının WIPO nezdinde de toplam 41 ülkede tescilli olduklarını, davalıların müvekkilinin ilgili markalarının tanınmışlığından haksız yarar sağlamak suretiyle tamamen kötüniyetli olarak müvekkiline ait ... markasını özgün şekilde yarattıkları yazım stili ve renkleri ile birlikte ve renklerin sıralaması dahi bire bir olacak şekilde ... olarak kopyalayıp tescilsiz kullandıklarını, davalılardan ...’ya ait ... ve ... sayılı tescillerinin de kötüniyetli olduğunu ileri sürerek, davalıların ... markalarına ilişkin hukuka aykırı ve kötü niyetli kullanımlarının müvekkili marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet yarattığının tespiti ile bu eylemlerin durdurulmasına, önlenmesine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davalı ... adına kayıtlı ... ve ... sayılı kötü niyetli ... marka tescillerinin SMK m.6/9, 6/5 ve 6/6 uyarınca hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine kararının verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ... AŞ.’den markaların devralınmasına ilişkin işleminin TTK 356 hükmüne aykırı olduğunu, davacı markaların sahibi olmadığından marka hakkına istinaden işbu davayı açmasının mümkün olmadığını, davacı ürünü açısından ... ibaresinin orijinal olmadığını, davacı dışında çok sayıda kişinin alan adı olarak dahi ... ibaresini davacıdan çok önce kullandığını, davacının dava konusu ettiği renkler ve stil ile ilgili olarak 2009’dan beri markanın tescilli olduğuna ilişkin iddialarının gerçek dışı olduğunu, ... adına kayıtlı ... sayılı ... markasının faaliyette bulunduğu tekstil alanı ile ilgili 25. sınıfta yer alan emtialar için tescil ettirildiğini, 19/11/2015 koruma tarihli ... markasının da 35. sınıf için tescilli olduğunu ve SMK m.7 kapsamında tescilli markalarına istinaden müvekkilinin markalarının kullanıldığını, markaların tescilli olduğu sürece haksız rekabet ve marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin söylenemeyeceğini, SMK m.155/2 uygulanmasının mümkün olmadığını, davacı markasının tanınmış marka olmadığını, ... markasının davacının markasından önce müvekkili tarafından tescil ettirildiğini, davacı markalarının tescilli olduğu mal ve hizmetler ve tarafların faaliyet alanlarının farklı olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın açıldığı tarihte davaya konu markalar üzerinde davacı şirketin hak sahibi olduğu, ayni sermayeye ilişkin TTK'nın 356.maddesindeki düzenlemenin bu davadaki taraf ehliyeti ile bir ilgisinin olmadığı, davacının dava konusu ...+Şekil ibareli markasının gıda ve oyuncak sektöründe tanınmış marka olduğu kanaatine varıldığı, davalı tarafın tescil ettirdiği markasını davacının ... görseli ile kullandığı, davalının markayı yaygın kullanımının, davacının markasının renkleri ve yazı karakteri ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, davacının tescilli markalarının 28 ve 30.sınıflarda, davalının ise 25 ve 35.sınıflarda tescilli ise de markaların yüksek benzerliği, davalının ürettiği ürünlerin doğrudan çocuklara yönelik olması, davacının hedef kitlesi ile aynı olması, davacının gıda ve oyuncak ürünleri ile davalının giysi ürünleri arasında tüketici (çocuklar) nezdinde iki farklı ürünün aynı üreticilerden/ satıcılardan geldiği, aynı işletmede üretildiği zannını yaratacağı, işletmeler arasında ekonomik bağlantı kurulabileceği, nice sınıflandırması ve Türk Patent tebliğine göre farklı sınıflarda yer almalarına rağmen halk nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ticaret ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmetlerin benzer olarak değerlendirilmesi gerektiği, somut olayda markaya tecavüz, haksız rekabet ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, davalı kullanımlarının davacıya ait ... ve ... ŞEKİL ibareli marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile bu tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasına, önlenmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu bağlamda tecavüze konu ürünlerin davalıya ait işyerleri, depo ve ardiyelerde tecavüze konu ürünler, ambalajlar, ilam, reklam, broşür, afiş, tabela vs. her türlü tanıtım malzemesi, basılı evrak, faturalara vb. malzemelere el konulmasına, toplatılmasına ve hükmün kesinleşmesini müteakip masrafı davalıya ait olmak üzere imhasına, ... ve ... ŞEKİL ibareli kullanımların davalıya ait internet siteleri ve sosyal medya platformlarında yer alan içeriklerinin engellenmesine, davalılardan ... adına TPMK nezdinde ... ve ... tescil numaralı ... markasının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; -Davacının ... AŞ’den markaların devralınmasına ilişkin işlemin, TTK 578 atfı ile uygulanması gereken TTK 356 hükmüne aykırı olup batıl olduğunu, dolayısıyla davacı devir sebebiyle markaların maliki olamadığından, marka hakkına istinaden işbu davayı açmasının mümkün olmadığını, davacının, aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, -Müvekkillerinin tescilli markaları ile üretim ve ticaret yapmakta olduğunu, bu sebeple, davacının markasına tecavüz veya haksız rekabetten söz edilmesinin mümkün olmadığını, -Müvekkillerinin markasının, davacının markasından önce tescil ettirildiğini, tescil önceliğinin müvekkiline ait olduğunu, -Davacının ticaret unvanının tescil tarihinin, müvekkil markasının tescil tarihinden sonra olduğundan ticaret unvanına tecavüz edildiğinden söz edilmesinin de mümkün olmadığını, -Davacının ve müvekkili markalarının tescilin sağladığı koruma kapsamı yönünden, emtialar ve hizmetlerin tümüyle farklı olduğunu, davacının bu açıdan da marka tecavüzü veya haksız rekabet iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, -Tarafların markalarının koruma kapsamındaki mal ve hizmetlerin aynı olmadığı gibi benzerlik de bulunmadığını, karıştırma tehlikesinin söz konusu olmadığını, -Davacının markasının tanınmış marka olmadığını, dolayısıyla sair itirazları saklı kalmak kaydı ile, aynı veya benzer olmayan mal ve hizmetler yönünden müvekkillerine dava açılmasının mümkün olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, davacıya ait ....+şekil ibareli marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i istemi ile birlikte davalı adına TPMK nezdinde ... ve ... numaraları ile tescilli markaların hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.İlk derece mahkemesi kararının gerekçesinde, SMK'nın 25/6.maddesi uyarınca marka sahibinin sonraki tarihli bir markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği halde bu duruma birbirini izleyen beş yıl boyunca sessiz kalmışsa, sonraki tarihli marka tescili kötüniyetli olmadıkça, markasını hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri süremeyeceği belirtildiği, davalı ... adına TPMK nezdinde ... numarası ile tescilli markanın 11/10/2012 tarihinde tescil edildiği, davanın ise 12/07/2019 tarihinde açıldığı halde, söz konusu markaya ilişkin hükümsüzlük davasının süresinde açılıp açılmadığı, davalının marka tescili sırasında kötü niyetli olup olmadığı hususunda değerlendirme yapılmaksızın, SMK 6/1 ve SMK 6/5 kapsamında hükümsüzlük koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davalılardan ... adına TPMK nezdinde ... ve ... tescil numaralı ... markalarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine verilmiştir. Bu nedenle ... numaralı marka yönünden davanın süresinde açılıp açılmadığı, davalının marka tescili sırasında kötü niyetli olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hükümsüzlük talebi yönünden eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Yine markaya tecavüz iddiası yönünden de, ... numaralı markaya karşı davacının sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğrayıp uğramadığı, söz konusu marka tescilinin kötü niyetli olup olmadığı hususları değerlendirilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. İlk derece mahkemesi tarafından hem markaya tecavüz ve hem de haksız rekabet yönünden de davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, haksız rekabete ilişkin 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 bendinde bilinçli bir şekilde, “ad, unvan ve marka” kavramlarına yeni düzenlemede yer verilmemiş olması karşısında, davacı marka hakkına dayanarak haksız rekabet hükümlerine dayanamaz. Nitekim Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2019/5189 E- 2022/1852 K.sayılı kararında; markaların kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (mülga 556 sayılı Marka KHK) hükümleriyle korunması ve 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında, Dairenin bu konudaki eski içtihatlarını sürdürme imkanı kalmadığına karar verilmiştir. Bu nedenle kabule göre, ilk derece mahkemesinin, eylemin hem marka hakkına tecavüz hem de haksız rekabete neden olduğu yönündeki gerekçesi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine; kaldırma sebep ve şekline göre davalılar vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-Davalılar vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, 2-İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 30/11/2021 gün ve 2019/112 Esas, 2021/42 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Kaldırma sebep ve şekline göre davalılar vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,5--İstinaf talebi kısmen kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalılara iadesine,6-İstinaf aşamasında davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olan 220,70 TL istinaf yolunabaşvurma harcı ile 20 TL posta masrafı olmak üzere toplam 240,7 TL'nin davacıdan alınarak, davalılara verilmesine, 7-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 8-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/04/2024