T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1988 Esas
KARAR NO: 2024/1012
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/06/2022
NUMARASI: 2018/562 Esas 2022/106 Karar
DAVANIN KONUSU: Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 29/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı adına tescilli olan ... başvuru numaralı “... ŞEKİL” ibareli, ...başvuru numaralı “... ŞEKİL” ibareli markalar bakımından davanın ikame edilmesinden geriye doğru 5 yıllık süre içerisinde kullanılmadığı halde davalının müvekkiline gönderdiği mailde “...” ibareli mobilya bakımından isim değişikliği talebinde bulunduğunu, müvekkilinin marka kullanımlarının yalnızca 20. ve 35.sınıflarda olduğunu, davalının ise bu sınıflarda tesciline rastlanmadığını, ... ibaresinin Türkçe olarak çakıl anlamına gelen genel bir ibare olduğunu, davalının kötü niyetli olarak hem genel bir ibareyi marka olarak tescil ettirmiş olduğunu, hem de kullanmadığı sınıflarda tescil yaptırmış olduğunu ileri sürerek, davalı markalarının SMK madde 9, 26 ve 27/2 gereği iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI (BİRLEŞEN)DAVA: Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kötü niyetli olmadığını ve adına tescilli ... nolu “... ŞEKİL” ibareli ve ... no'lu “...” ibareli markaları tescil tarihinden itibaren kesintisiz olarak ve ciddi bir biçimde kullanılmakta olduğunu müvekkiline ait “...” unsurlu markaların ayırt ediciliği haiz ve özgün logolardan oluşan markalar olduğunu, müvekkillerinin oluşturduğu seri markalarla birlikte “...” esas unsurlu markalarını hem tescilli olduğu sınıflarda hem de tescilsiz olarak çok çeşitli ürün ve hizmetler üzerinde kullanmakta olduğunu, davacı-karşı davalının müvekkilinin gerçek ve üstün hak sahibi olduğu tescilli ve tescilsiz markalarının hukuka aykırı olarak kullanımının iltibas yarattığını, bu durumun marka tecavüzünün yanı sıra haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek asıl davanın davanın reddine, karşı davanın kabulü ile, davacı-karşı davalıya ait http://www...com/ internet sitesine erişimin engellenmesine, davacı-karşı davalının adreslerinde tespit edilecek müvekkilinin markasını taşıyan her türlü eşyaya ve belgeye el konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
KARŞI (BİRLEŞEN) DAVAYA CEVAP: Davacı-karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; Davacı firmanın kötü niyetle hareket ettiğini, davacıya gönderilmiş olan ihtarnamenin tarihinde tebliğinden sonra davacının 25/10/2018 tarihinde “...” ibareli marka için 20.ve 35. sınıflarında başvuru yaptığını, dava konusu markanın müvekkili tarafından yalnızca ürün-mobilya ismi olarak kullanılmakta olduğunu, davacının tanınmışlık iddiasını yalnızca google arama motoru sonuçlarına ve facebook takipçi sayısına dayandırmakta olduğunu ancak arama sonuçlarının farklılıklar gösterdiğini, müvekkilinin ürettiği ürünleri ... markası adı altında satmakta olduğunu, davacının iddiasının aksine davacı markası ile iltibas yaratacak bir kullanımın söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan birleşen (karşı dava) yönünden yapılan değerlendirmede; İngilizce bir kelime olan pebblestones ibaresinin Türkçe karşılığının “çakıltaşları” anlamına geldiği, bütünsel bakış açısı ile şekil ve kelime unsurunun markanın esas unsuru olduğu, davacı-karşı davalının kullanımları incelendiğinde; “...” ibaresinin www...com isimli web sitesinde “büro mobilya modeli ve ismi olarak ve sadece kelime olarak ürün nitelendirmesine yönelik olarak kullanıldığ, bu ürünlerin mal ve hizmet sınıflandırma listesinde 20. sınıfta yer aldığı, yapılan karşılaştırmada hem görsel olarak benzer olmayan hem de tescil kapsamı ve kullanımlar açısından farklı mallardaki kullanımı nedeniyle tüketici nezdinde iltibasa neden olmayacağı ve marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin koşullarının mevcut olmadığı, somut olayda markasal bir kullanımın bulunmadığı, haksız rekabetin söz konusu olmadığı, asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede; markanın ciddi biçimde kullanıldığını ispat yükünün davalıda olduğu, denetime elverişli bilirkişiler..., ... ve ...nın kök ve ek raporlarının hükme dayanak olarak alındığı, bu kapsamda ; davalı adına ... no ile tescilli pebblestone markasını tescil kapsamında yer alan mal ve hizmet kapsamında kullanılmadığı ve markanın iptali koşullarının mevcut olduğunun anlaşıldığı, davalı adına... 14. Sınıf açısından; Süs eşyaları, heykeller, biblolar, vazolar, 37. Sınıf açısından; inşaat hizmetleri, inşaat kontrol hizmetleri, inşaat hakkında bilgilendirme hizmetleri,Mobilya döşeme hizmetleri, mobilya tamiri hizmetleri, mobilyaların restorasyonu hizmetleri, Isıtma,havalandırma ve su tesisatının kurulması, Duvar kağıdı kaplama hizmetleri, 42.sınıf açısından mühendislik hizmetleri, mühendislik danışmanlık hizmetleri, mimarlık hizmetleri, teknikproje çalışmaları hizmetleri, tasarım hizmetleri'nde kullanım ve satışlarının bulunduğu, satışlarının toplam ciroda büyük oranda yer aldığı ve kullanım mali açıdan kesintisiz olarak devam ettiği dolayısıyla bu emtialar yönünden iptal isteminin reddine karar verilmesi gerektiği, davalının ... no ile tescilli markasının; 14.sınıfta yer alan “Kuyumculuk eşyaları ( taklitleri dahil); altınlar, bilezikler, yüzükler, zincirler, takılar, mücevherler ve kiymetli taşlar, madalyonlar, kol düğmeleri, kravat iğneleri, yaka iğneleri, broşlar... Saatler ve zaman ölçme cihazları: kronometreler, metronomlar (rakkaslar) ve parçaları, saat kordonları... spor müsabakalarında verilen kupalar, sofra takımları (çatal-bıçak takımları hariç), püro ve sigara ağızlıkları, tabaklar, kaplar, kadehler, sigara tabakaları, tütün kutuları, küllükler, kağıtlıklar, havluluklar...”; 25, sınıftaki tüm emtialar, 37.sınıfta yer alan “İnşaat araç - gereç ve iş makinalarının kiralanması hizmetleri: Vinç, eskavatör, buldozer, kazı Makineleri kiralanması hizmetleri... Temizlik hizmetleri: Baca temizleme hizmetleri, binaların iç ve dış yüzeylerinin temizlenmesi hizmetleri, yol süpürme hizmetleri, pencere camı temizleme hizmetleri, yol süpürme makinelerinin kiralanması hizmetleri, temizlik araçları ve makinelerinin kiralanması hizmetleri... Dezenfeksiyon hizmetleri,; Haşere ilaçlama hizmetleri, farelerin imhası hizmetleri... Kara araçlarının bakım ve tamiri hizmetleri... Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri... Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri... Giysilerin bakımıve tamiri hizmetleri... Deri eşyaların (giysiler hariç ) bakımı, tamiri ve temizlenmesi hizmetleri,; Çamaşır yıkama hizmetleri, giysi ütüleme hizmetleri, giysi presleme hizmetleri, , giysi temizleme hizmetleri... Yapay kar üretme hizmetleri,; Film projeksiyon makinelerinin tamiri ve bakımı, fotoğrafçılık aletlerinin tamiri hizmetleri; Makinelerintesisi, bakımı ve tamiri hizmetleri; elektrikli aletlerin tesis ve tamiri hizmetleri, ofis makine ve ekipmanlarının tesisi,bakımı ve tamiri (büro araç, daktilo gibi ürünlerin servisi) hizmetleri, bilgisayar donanımlarının tesisi, bakımı ve tamirihizmetleri... Hırsız alarm sistemlerinin tesisi ve tamiri hizmetleri, yangın alarm sistemlerinin tesisi ve tamiri hizmetleri... Telefon tesisat ve tamiri hizmetleri,; Asansör tesisi, bakımı ve tamiri hizmetleri,; Saat tamiri hizmetleri, Madencilik, maden çıkarma hizmetleri,; Kumlama hizmetleri; Kalaycılık hizmetleri; Bıçakların bilenmesi hizmetleri,; Para kasalarının tamiri ve bakımı hizmetleri; Güneşlik tamiri, şemsiye tamiri hizmetleri,; Ayakkabı tamiri hizmetleri”; 42.sınıfta yer alan “Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri: Bilimsel araştırma ve geliştirme hizmetleri (üçüncü şahıslar adına), kimyasal araştırma hizmetleri, maden eksperliği (uzmanlığı) hizmetleri, jeolojik araştırma hizmetleri, petrol arama hizmetleri, malzeme ve ürün test hizmetleri, meteoroloji hizmetleri, Mühendislik danışmanlık hizmetleri, mimarlık hizmetleri, teknik proje çalışmaları hizmetleri, haritacılık hizmetleri ,arazi inceleme ve ölçme hizmetleri, peyzaj hizmetleri, şehir planlamacılığı hizmetleri, çevre koruması konusunda danışmanlık hizmetleri, sualtı incelemeleri hizmetleri, kalite kontrol hizmetleri, araçların yol değerlerinin test edilmesi hizmetleri... Bilgisayar hizmetleri: Bilgisayar programcılığı hizmetleri, bilgisayar yazılımlarının tasarımı hizmetleri, bilgisayar yazılımlarının bakımı hizmetleri, bilgisayar yazılımlarının güncelleştirilmesi hizmetleri, bilgisayar donanımları alanlarında danışmanlık hizmetleri, bilgisayar veri tabanı oluşturma hizmetleri, bilgisayar verilerinin kurtarılması hizmetleri, bilgisayar verilerinin düzetilmesi hizmetleri, bilgisayar sistem analizi hizmetleri, bilgisayar danışmanlık hizmetleri, bilgisayar kiralanması hizmetleri, bilgisayar yazılımlarının kiralanması hizmetleri, bilgisayar programlarının çoğaltılması hizmetleri, bilgisayar yazılımlarının tesisi hizmetleri... Tasarım hizmetleri,; Hukuki hizmetler hukuki araştırma hizmetleri, telif hakları yönetim hizmetleri, sınai ve fikri mülkiyet hakları konusunda danışma hizmetleri; marka, patent ve endüstriyel tasarım konularında danışmanlık hizmetleri..; Sanat alanındaki hizmetler: Grafik sanat tasarım hizmetleri, sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri.” açısından ciddi olarak kullanılmadığından SMK 9. madde kapsamında kullanmama nedeniyle kısmi olarak iptaline karar verilmesi gerektiği, davacının ayrıca davalının kötüniyetli olduğunu iddia ettiği ancak bu yönde delil bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne kısmen reddine; birleşen (karşı davanın) reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı-birleşen dosya davalısı (karşı davalı) vekili istinaf dilekçesinde; -Dosya kapsamında tanzim edilen raporlarda, davalı-birleşen dosya davacısı markalarının bir kısım mal ve emtialar yönünden dava tarihinden önce kullanıldığının tespit edildiğinin bildirildiğini, mahkeme tarafında da bu görüşler benimsenerek asıl davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, davalı-birleşen davacının asıl dava konusu markalarının kullanıldığını ispat edemediğini, -Kullanmama nedeniyle iptal davası kapsamında yapılacak değerlendirmede, markanın etkin ve kesintisiz bir şekilde kullanılıyor olması hususunun aranacağını, bilirkişi heyetince dava konusu markaların bir kısım mal ve hizmetlerde kullanıldığının tespit edildiği bildirilmiş olmasına rağmen, bu görüş ve kanaate dayanak olarak fatura ve ticari defter incelemesi yapılmadığını, yine aynı sınıf içerisinde yer alan hangi emtia ve hizmetlerin kullanılıp kullanılmadığı hususunda detay verilmediğini, buna rağmen işbu raporlar dikkate alınarak asıl davanın kısmen reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ileri sürerek asıl davaya ilişkin ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı-birleşen dosya davacısı (karşı davacı) vekili istinaf dilekçesinde; - Müvekkiline ait ... numaralı ve "pebblestone" ibareli marka yönünden başta SMK m.9/2 kapsamında eksik inceleme yapıldığını, müvekkilinin "..." asli unsurunu içeren ciddi ve kesintisiz kullanımları dosyada mevcut iken, hukuka aykırı olarak işbu markanın tamamen iptaline karar verildiğini, -Dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporlarında açıkça çelişki bulunduğunu, ilk derece mahkemesince söz konusu çelişkiler giderilmeden ve gerekçesi açıklanmaksızın, müvekkilin aleyhinde olan raporun hükme esas alınarak hüküm kurulduğunu, verilen hükmün bu yönüyle de hukuka aykırı olduğunu, -Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ve dolayısıyla ilk derece mahkemesince verilen kararda, özellikle 42.sınıf kapsamında yer alan "tasarım, mühendislik, teknik proje hizmetleri" bakımından müvekkilinin hem lehine hem de aleyhine olarak aynı mal/hizmete ilişkin iki farklı hüküm kurulduğunu, müvekkil aleyhinde yapılan tespit ve kurulan hükmün kaldırılması/ düzeltilmesi gerektiğini, -Birleşen dava bakımından müvekkilinin aleyhinde verilen kararın, müvekkilinin gerek tescilli "..." ibareli markaları ile oluşturulan iltibas, gerekse "..." ibaresi üzerindeki gerçek hak sahipliğinin varlığı karşısında hukuka aykırı olduğunu, ileri sürerek asıl dava ve birleşen dava bakımından müvekkili aleyhine verilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Asıl dava, kullanmama nedeniyle marka iptali, karşı dava (birleşen) marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve internet sitesine erişimin engellenmesi talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, karşı dava tefrik edilip birleştirilmiş; birleştirme sonrası karşı dava birleşen dava olarak nitelendirilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir. Karar taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir. İlk derece mahkemesince, önce ... ... ve ...'dan oluşan heyetten, daha sonra ..., ... ve ...ndan oluşan heyetten raporlar alınmıştır. Gerekçeli kararda, bilirkişiler..., ... ve ...nın kök ve ek raporlarının hükme dayanak olarak alındığı belirtilmiş, önceki bilirkişi heyetinden alınan raporlara neden itibar edilmediği, raporlar arasındaki çelişki bulunmasına rağmen çelişkinin neden giderilmediği açıklanmamış, sadece hükme esas alınan kök ve ek raporun denetime elverişli olduğu belirtilmekle yetinilmiştir. Asıl davada uyuşmazlığın çözümünün özel ve teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle, bilirkişi incelemesi yapılması gerekmektedir. İlk derece mahkemesince de bilirkişi incelemesine gidilmiş ise de, alınan raporlar arasında çelişki giderilmeden mahkemece ikinci heyetten alınan kök ve ek rapor esas alınarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle asıl davada, taraf vekillerinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kaldırma sebep ve şekline göre taraf vekillerinin asıl davadaki sair itirazları ile davalı-karşı davacı vekilinin karşı(birleşen) davaya ilişkin istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Taraf vekillerinin asıl davaya ilişkin istinaf istemlerinin ayrı ayrı kısmen kabulüne, 2-İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 14/06/2022 gün ve 2018/562 Esas, 2022/106 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Kaldırma sebep ve şekline göre, taraf vekillerinin asıl davadaki sair isitinaf itirazları ile davalı-karşı davacı vekilinin karşı(birleşen) davaya ilişkin istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 5-İstinaf peşin harcının talebi halinde taraflara iadelerine, 6-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile davacı avansından kullanıldığı anlaşılan 214,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 434,7 TL'nin davalı-birleşen davanın davacısından alınarak, davacı-birleşen davanın davalısı ... verilmesine, 7-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcının davacı-birleşen davanın davalısı ... alınarak, davalı-birleşen davanın davacısı ...'ne verilmesine, 8-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 9-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.29/05/2024