T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/2032 Esas
KARAR NO: 2024/990
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/12/2021
NUMARASI: 2017/583 Esas - 2021/215 Karar
DAVA: Patent Tescil Başvurusunun İhlal Edilmediğinin Tespiti Tasarıma Tecavüz Edilmediğinin Tespiti Endüstriyel Tasarımın ve Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 11/09/2017
BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 2.FSHHM'NİN 2017/174 ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA : Tasarıma Tecavüzün Tespiti ve Önlenmesi Faydalı Modele ve Tasarıma Tecavüz Olmadığının Tespiti Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 03/10/2017
BİRLEŞEN 2017/192 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Tespiti ve Önlenmesi Faydalı Modele Tecavüzün Tespiti, Men'i ve Ref'i Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 30/10/2017
KARAR TARİHİ: 29/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı ... Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; davalının dava konusu tescil ve patent başvurusuna dayanarak davacı aleyhine Anadolu 2. FSHHM 2017/99 D.İş sayılı dosyası üzerinden delil tespit yaptırdığını, bilirkişi raporu ile ... numaralı faydalı model ve ... numaralı tasarım tescili ile ilgili ihtiyati tedbir kararı verildiğini, davalıya ait ... numaralı faydalı model tescilli ürünün tescil başvurusundan önce birçok firma tarafından kamuya sunulduğunu, davaya dayanak ... no’lu patentin 19/07/1993 başvuru tarihli olduğunu, 28/0671994 tarihinde tescil edildiğini, bu patentin tekniğin bilinen durumuna dâhil referans olduğunu, dava konusu faydalı modeldeki tüm unsurların eski patentli tescili kapsamında açıklandığının bilindiğini, davalıya ait ... numaralı tasarım tescilinde tasarımın iki görselinin ayrı ayrı korunduğunu, davalı tescilinin 08/0772015 tarihli başvuru ile koruma altına alındığını, ancak Malezya merkezli ... firması ile ... firmasının tasarımı davalının tescil başvurusundan daha önce ticarileştirdiğini, davaya konu faydalı model tescilinin yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterlerini sağlamadığını, dava konusu tasarım tescilinin ise yenilik ve ayırt edicilik kriterlerinin sağlamadığını, davalının ... numaralı faydalı model tescilinin kendinden contalı su gideri dirseği içerdiğini, davacı müvekkilinin ticarileştirilen ürünlerinde kendinden contalı olarak üretim olmadığını, ... numaralı patent tescilinin ise henüz inceleme sürecinde olduğunu, davacı müvekkilinin ileri sürülen ürününün kataloğa alınmış ise de ticarileştirilmediğini, bu sebeplerle SMK'nun 154. maddesi uyarınca tescil ettirmek istediği faydalı modelin davalıya ait ..., ... nolu faydalı model, ... tasarım tescillerini ve ... numaralı patent tescil başvurusunu ihlal etmediğinin tespitine, ... faydalı model ve ... numaralı tasarım tescilinin yenilik ve ayırt edicilik özellikleri bulunmadığı ve daha önceden kamuya sunulmuş olmaları nedeniyle hükümsüzlüklerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ürettiği süzgeç ürünlerinin müvekkiline ait ... numaralı faydalı modeline tecavüz olduğunu, davacının ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü ile ilgili öne sürdüğü ... no’lu patentin 19/07/1991 tarihli patent başvurusunun var olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kendi ürünleri ile bu patent konusu ürünün hiç benzerlik göstermediğini, davacının müvekkilin ürünlerini taklit ettiğine dair İstanbul Anadolu 2. FSHHM'nin 2017/99 D.İş, Kartal FSHHM 2012/32 D.İş ve İzmir FSHHM 2012/90 D.İş numaralı dosyaları ile 3 adet bilirkişi raporu bulunduğunu, ... no’lu endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğü ile ilgili sunulan fotoğrafların davalı müvekkilinin başvurusundan önceki bir tarihe ait olup olmadığının belirlenemediğini, davalının müvekkiline ait 2014/0165 numaralı patent tescili açısından davacı tarafın bu ürününü ticarileştirmediğini iddia ettiğini, oysa davacı kataloğunda bu ürünün mevcut olduğunun bilirkişi raporunda bildirildiğini ve F150 K olarak adlandırıldığını, üretime geçilecek ürün olduğunun bildirildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA (2017/174 Esas): Davacı ... Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketle benzer sektörde faaliyet gösterdiğini, davalının dava konusu tescillere ve patent başvurusuna dayanarak müvekkili aleyhine İzmir FSHHM'nin 2017/90 D.İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti ve ihtiyati tedbir talep ettiğini, davalı adına tescilli faydalı modelin yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterlerini sağlamadığını, yine davalı adına tescilli tasarımın ise yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini sağlamadığı gibi uygulandığı nihai yerlerde görülebilir olmadığını, davalıya ait ... numaralı faydalı model ile ... numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davacının davalının ... numaralı faydalı model ile ... numaralı faydalı model ve ... numaralı tasarım tescillerini ihlal etmediğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyaya delil olarak sunulan USA menşeili ürün ile müvekkilinin ... numaralı faydalı model belgesi ürünlerinin farklı olduğunu, müvekkilinin tasarımının kare formda olmasının zorunlu bir unsur olduğunu, ürünün kapak kısmının renkli cam malzemeden oluşmasının ayırt edici özellik olduğunu, davacı tarafça dosyaya sunulan fotoğrafların delil niteliği bulunmadığını, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA (2017/192 Esas): Davacı ... Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın müvekkiline ait ... numaralı faydalı model tescilli ürünü ile ...numaralı endüstriyel tasarım ürününün birebir benzerlerini üreterek piyasaya arz ettiğini, bu hususun İstanbul Anadolu 2.FSHHM'nin 2017/99 D.İş sayılı, Kartal FSHHM'nin 2012/32 D.İş sayılı ve İzmir FSHHM'nin 2017/90 D.İş sayılı dosyaları ile tespit edildiğini, bu sebeplerle, davacının tasarım ve faydalı model haklarına tecavüz edildiğinin tespitine, menine ve refine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla belirsiz alacak davası olarak SMK'nun 151/2-a maddesi uyarınca şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ve 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, kararın masrafı davalıdan alınmak suretiyle tirajı en yüksek günlük gazetede yayınlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; tüm delil tespit işlemlerine ve alınan raporlara itiraz edildiğini, ayrıca asıl davada müvekkilinin ürünlerinin bu tasarım tescilini ihlal etmediğinin tespiti talebi ile menfi tespit davası açıldığını, asıl dava dosyasında müvekkilinin tasarımı ile davalının tasarım tescilinin farklı olduğunun izah edildiğini ve davacının tasarım tescilinin hükümsüzlüğünün de talep edildiğini, taraf tasarımlarının üzerinde bulunan oyuklar bakımından birbirinden tamamen farklı olduğunu, bu nedenle davalı tasarımının yenilik vasfı bulunmadığı gibi, müvekkilinin ürününün davalı tarafa ait tasarımı ihlal etmediğini; faydalı model yönünden ise müvekkilinin ürününün davacı tarafın tescilindeki unsurları içermediği gibi, eşdeğerlerini dahi içermediğini, ihlal koşullarının oluşmadığını, tazminat taleplerinin haksız olduğunu, davacı tarafın faydalı model tescili ile ilgili olarak müvekkili aleyhine 2012 yılında delil tespit işlemi yapıldığını, 2012 yılında öğrendiği bir ihlale karşı bu zamana kadar dava açmayan davacının bu konuda suskun kalarak hak kaybına uğradığını, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul Anadolu 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 09/12/2021 tarih ve 2017/583 Esas - 2021/215 Karar sayılı kararıyla; "...Asıl ve birleşen İst. An. 2. FSHHM'nin 2017/174 Esas sayılı davada hükümsüzlüğü talep edilen asıl ve birleşen davada; davalı ... şirketine ait ... tescil numaralı çoklu endüstriyle tasarım belgesi incelendiğinde, yer süzgeci tasarımı olduğu, alınan bilirkişi raporları ile; 1 ve 2 numaralı tasarımlarda yer alan gider borusunun kullanım sırasında görünmedikleri, bu nedenle yenilik ve ayırt edicilik araştırmasında dikkate alınamayacağı, 1 numaralı tasarım ile delil olarak sunulan ve 15/05/2013 tarihinde yayınlanan ... kodlu ürün arasında bazı küçük ayrıntılarda farklılıklar mevcutsa da, kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirli farklılıkların bulunmadığı ve benzer olarak algılandıkları, 2 numaralı tasarımın ise kapaksız yer süzgecine ait olduğu, 2 numaralı tasarımın kare oranlarda bir gövde içerisinde yer alan bir gider borusunun ağız kısmından oluştuğu, yenilik kırıcı olarak sunulan deliller karşısında tasarımın tescil başvuru tarihi olan 08/07/2015 tarihinden önce aynı kare şeklinde ve benzer oranlarda gövdeye sahip ürünlerin kamuya sunulmuş olduklarının tespit edildiği, bu nedenle ... tescil numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmaması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla, hükümsüzlük kararı ilk tescil tarihinden itibaren etkili olacağından, davalı-birleşen davacı ... şirketinin bu tasarımdan kaynaklanan ve korunması gereken bir hakkı bulunmadığından asıl ve birleşen İstanbul Anadolu 2. FSHHM'inin 2017/174 Esas sayılı davalarındaki davalı-birleşen davacının ... tescil numaralı endüstriyel tasarımının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davacılar ... şirketlerinin davalı ... şirketinin ... tescil numaralı tasarımına tecavüz etmediğinin tespitine dair davaların kabulüne; birleşen 2017/192 Esas sayılı davada davalı ... şirketinin ... tescil numaralı tasarıma tecavüz ettiğinin tespiti, önlenmesi ve maddi ve manevi tazminat davasının reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı-birleşen davacı ... şirketi adına tescilli ... tescil numaralı faydalı model incelendiğinde; "Kendinden contalı su gideri dirseği" buluş başlığını taşıdığı, biri bağımsız iki istemi bulunduğu, 1 numaralı bağımsız isteminde korunan unsurların dirsek gövdesi, conta, dirsek gideri su girişi bölümü, tesisat borusu bağlantı bölümü olmak üzere dört tane oldukları, dosyada yer alan davacı-birleşen davacı ... şirketine ait SCD-50 kod numaralı ürün ile karşılaştırıldığında dirsek gövdesi, dirsek gideri su girişi bölümü ve tesisat borusu bağlantı bölümü özelliklerinin mevcut olduğu, ancak ürünün asıl özelliğinin kendinden contalı olması olduğu, incelenen SCD-50 kodlu üründe ise bağımsız 1 numaralı istemde korunan conta özelliğinin bulunmadığı, dosyaya sunulan katalog, görseller ve açıklamalarında üründe conta unsurunun bulunduğuna dair hiç bir açıklama veya görüntü bulunmadığı, bu nedenle SCD-50 kodlu ürünün davalı-birleşen davacı ... şirketine ait ... tescil numaralı faydalı modelin koruma kapsamında olmadığı kanaatine varılmakla, asıl ve birleşen İstanbul Anadolu 2. FSHHM'nin 2017/174 Esas sayılı davalarında davacılar ... ve ... şirketlerinin su gideri dirseği isimli ürünlerinin davalı-birleşen davacı ... şirketine ait 2016 07512 numaralı faydalı modele tecavüz etmediğinin tespitine ilişkin davalarının kabulüne karar vermek gerekmiştir. Asıl davada davacı-birleşen davalının ürünlerinin tecavüz etmediğinin tespiti talep edilen davalı-birleşen davacı ... şirketine ait ... numaralı patent incelendiğinde; asıl davanın açıldığı 11/09/2017 tarihinde başvuru aşamasında olduğu tespit edilmiştir. Dava açılabilmesi için davalı gerçek ve tüzel kişilere ait patentin tüm aşamalardan geçip patent siciline tescil edilmiş olması zorunludur. Zira 551 Sayılı KHK'nın 83. maddesi uyarınca patent başvurusu veya patentden doğan korumanın kapsamı istem veya istemler ile belirlenmekte olup başvuru aşamasında bu istemlerin değiştirilmesi imkan dahilindedir. Bu nedenle asıl davada davacı-birleşen davalı ... Ltd. Şirketi'nin bu davasının hukuki yararı bulunmadığından reddine karar vermek gerekmiştir. Birleşen 2017/192 Esas sayılı davada davacı-birleşen davada davalı ... şirketi kendilerine ait... numaralı faydalı modele ve ... tescil numaralı tasarımdanm kaynaklanan haklarına davalı-birleşen davada davacı .... şirketi tarafından tecavüz edildiği iddiasıyla maddi ve manevi tazminat da talep ettiğinden, ... şirketinin ... tescil numaralı patentin koruma kapsamına kaldığı tespit edilen K-14 kod numaralı üründen kaç adet sattığı ve ne kadar gelir elde ettiğine dair davalının ticari kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da, davalı-birleşen davacı ... İnşaat şirketinin 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yılı envanter defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, 2012-2013-2014 yıllarına ait satış ve maliyet analizi yapılabilecek hiçbir belgenin sunulmadığı, bilirkişinin bu yıllara ait satış ve maliyet tutarlarını incelemeye sunulan 2014-2015-2016 yıllarının ortalamalarını alarak hesapladığı, buna göre 25.157,79 TL kar elde ettiklerinin tespit edildiği, muhasebe kayıtlarında satışı veya üretimi yapılan ürünlerin kod numaralarıyla veya isimleriyle kayıt edilecekleri, teknik özelliklerinin muhasebe kayıtlarından tespitinin mümkün olamayacağı, bu nedenle diğer ürünlerin de incelenmesi talebinin yerinde olmadığı kanaatine varıldığından, davalı-birleşen davacı ... şirketi vekilinin bu taleplerinin reddine karar verilmiştir. Davalı-asıl davada davacı ... şirketinin tazminat hesaplanması için tüm ticari kayıtlarını bilirkişiye sunmamış olması nedeniyle K-14 kodlu ürünün satışından elde ettikleri gelir kesin olarak hesaplanamamış, bu nedenle Mahkememizce TBK'nun 50 ve 51. maddeleri uyarınca maddi tazminatın belirlenmesi gerekmiştir. Davacı-asıl davada davalı ... şirketi ıslah dilekçesi ile 250.000,00 TL maddi tazminat talep etmişse de, birleşen davada hem tasarım hakkına tecavüz, hem de faydalı model hakkına tecavüz edildiği iddiasıyla maddi ve manevi tazminat talep edildiği, ancak tasarım hakkına tecavüz edildiğinin tespiti ve önlenmesi davasının reddine karar verildiği, bu nedenle yalnızca faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüz edilmediğinden dolayı maddi ve manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği, bilirkişi tarafından hesaplanan tazminat tutarı, tecavüze konu olan ürünün niteliği, satış adetleri, davalı-asıl davada davacı ... İnşaat şirketinin kusur derecesi, tarafların ticari hacimleri birlikte değerlendirildiğinde 50.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olacağı kanaatine varılmakla, birleşen 2017/192 Esas sayılı davada maddi ve manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; "... ait 2014 01865 nolu patent davanın açıldığı tarihte başvuru aşamasındayken dava süreci içerisinde tescile bağlandığını, mahkemece menfi tespit davası açılabilmesi için patentin tescil edilmesinin zorunlu olduğu gerekçesiyle hukuki yararın bulunmadığı gerekçesi ile bu talebimizin usulden reddine karar verildiğini, SMK'nın 154/1 maddesine göre menfi tespit davası açılması için muhakkak tescil edilmiş olması gerektiği yönünde açık bir hüküm bulunmadığını, 99/3 ve 99/7 maddeleri gereği yapılan yayımdan önce davanın açılabileceğinin ancak mahkemenin bu konuda tescilin yayımlanmasını bekleyeceğinin anlaşıldığını, bu nedenle mahkemenin usulden ret kararının hatalı olduğunu,Tüm bilirkişi raporlarında müvekkilimizin dava konusu ürünlerinin bu patent başvurusunu ihlal etmediğinin tespit edildiğini, bu nedenle mahkemece bu patent bakımından menfi tespit talebimizin kabul edilmesi gerektiğini, Hükümsüzlük davası bakımından eski tarihli referanslarda bulunan unsurları dava konusu FM tescilinde tespit eden bilirkişi raporlarında bu unsurların kullanım amaçlarının sorgulanması hem patent hukukuna aykırı hem de menfi tespit davası bakımından yapılan değerlendirme ile çelişkili olduğunu, Asıl ve birleşen davalarda bu FM tescili bakımından ... şirketinin, müvekkilin dava konusu ürünü ürettiğinden en geç 2012 yılında haberdar olduğu, oysa menfi tespit davasının ve birleşen ihlal davasının 2017 yılında açıldığı, FM sahibinin müvekkilimizin faaliyetine karşı 5 yıldan uzun süre sessiz kaldığı ve bu nedenle FM ihlali bakımından sessiz kalma nedeni ile hak kaybına uğradığı ileri sürülmüş ise de, bu konuda gerekçeli kararda olumlu ya da olumsuz değerlendirilme yapılmadığını, Müvekkilimiz ... adına açtığımız davada davalı .... ait ... nolu FM tescilinin ihlal edilmediğinin tespitine ve bu FM tescilinin hükümsüzlüğüne yönelik taleplerimiz reddedilmiş, ... ait ... nolu tasarım tescilinin ihlal edilmediğinin tespitine ve bu tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne yönelik taleplerimiz hakkında karar oluşturulmamış; ayrıca bu tasarımla ilgili olarak dava dilekçemizde yer almayan bir karar verildiğini, Birleşen davada (2017/174 Esas) ... adına tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne ve bu tasarım hakkında menfi tespit talebimize yönelik bir karar verilmediğini; asıl davada bu tasarımla ilgili hükümsüzlük ve menfi tespit taleplerimiz kabul edilmiş olduğundan bu davada da aynı taleplerimizin kabul edilmesi gerektiğini, ancak bu taleplerimiz konusunda olumlu ya da olumsuz bir karar oluşturulmadığını,Bu dava ile ilgili olarak verilen kararın hüküm fıkrasında “Davalının davacıya ait ... tescil numaralı tasarıma tecavüz ettiğine tespiti ve önlenmesi davasının REDDİNE” şeklinde bir ifade kullanılmaktadır. Bu davada taraflar arasında tasarım ihlalinin tespitine yönelik bir dava bulunmadığını, zaten bahsi geçen tasarım da müvekkilimize ait olmadığını, bu ifadenin 2017/192 nolu birleşen dava dosyasına ilişkin hüküm fıkrasına girmesi gerekirken yanlışlıkla buraya yazıldığını, Bu davada ... tarafından maddi tazminat talebinin, SMK'nın 151/2 (a) maddesine göre talep edildiğini, buna göre tazminat hesabının, “sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir" dikkate alınarak yapılması gerektiğini, bilirkişi incelemesinde ... mahrum kaldığı geliri ortaya koyabilecek hiçbir delil sunamadığını, tazminat hesabı için müvekkilimizin ticari defterleri incelenerek sonuca gidildiğini, ... mahrum kaldığı kârdan ziyade müvekkilimizin elde ettiği kâr dikkate alınarak hesap yapıldığını, bunun ise ... tarafından tercih edilen hesap yöntemine aykırı olduğunu,Müvekkilimizin elde ettiği gelir hesaplanırken davada hiç incelenmeyen ve plastik ağırlık içerdiği için FM tescilini ihlal etmeyen ürünün satışından elde edilen gelirin ayıklanmadığını, buna rağmen mahkemece raporda tespit edilen tazminat miktarı da dikkate alınmadan hakkaniyet gerekçesi ile daha yüksek bir tazminata hükmedildiğini, ... ait davaya dayanak ... nolu FM tescilinin 10 yıllık koruma süresinin 20.07.2019 tarihinde, yani mahkemece karar verilmeden önce sona erdiğini, bu nedenle karar tarihi itibarı ile tecavüzün men'ine yönelik bir hukuki dayanak bulunmadığını, her durumda tecavüz konusu ürünlerle ilgili verilen kararın 20.07.2019 tarihinden önce üretilen ürünleri kapsayacak şekilde verilmesi ve bu tarihten sonra gerçekleşecek fiillerin men'ine yönelik talebin reddedilmesi gerektiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir. Davalı - birleşen davada davacı ... Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; "Asıl davaya ilişkin itirazlarımız; mahkemece müvekkil adına tescilli ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş olup, bu karar hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin tasarımının yenicilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşıdığını,Tasarımlar kıyaslandığında tasarımı meydana getiren ögelerin biçimi ve yerleşimi benzer olsa da tasarımlar arasındaki farklı detaylar önemsiz kabul edilemeyeceğini; tasarım renk, malzeme ve yüzey dokusu olarak hükümsüzlüğe dayanak gösterilen tasarımdan ayrışmakta olduğunu, müvekkilin ürün ambalajında kullanılan şekil, renk ve kompozisyonun bütünü itibariyle bıraktığı izlenim göz önüne alındığında iltibas tehlikesine yol açmadığını, Ayrık biçimde ve farklı kriterler çerçevesinde inceleme yapıldığında müvekkil ürününün gerek yenilik gerekse ayırt edicilik şartlarını karşıladığını, bu nedenle tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesinin hatalı olduğunu,Mahkemece davacının davalıya ait ... tescil numaralı tasarımına tecavüz etmediğinin tespitine karar verilmiş olup, bu kararın hukuka aykırı olduğunu; müvekkil ile davacı tarafın ürün kataloğundaki tasarımlar arasında küçük farklılıklar olup, bu farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bırakmış olduğu genel izlenimin aynı olduğunu, bu nedenle davacıya ait ürün davalı müvekkil tarafa ait endüstriyel tasarım belgesi koruma kapsamı içerisinde olduğunu,Mahkemece davacıya ait SDC 50 kodlu sabit çıkış dirsek ürününü davalı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modele tecavüz etmediğinin tespitine karar verilmiş olup, bu karar hukuka aykırı olduğunu; faydalı model sahibinin izni olmadan buluş konusu ürünün kısmen taklit edilmesi bile tecavüz oluşturduğunu, davacı şirket müvekkile ait faydalı modeli taklit ederek meydana getirdiği ürünleri satarak ve ticari amaçla elinde bulundurarak faydalı model belgesinin koruma kapsamına tecavüz ettiğini,Birleşen (İstanbul Anadolu 2. FSHHM 2017/174 E) davaya ilişkin itirazlarımız; Davalının davacıya ait ... tescil numaralı tasarıma tecavüz ettiğinin tespiti ve önlenmesi davasının reddine ilişkin karar verilmesinin hatalı olduğunu, mahkemece verilen kararda tasarımın hangi tarafa ait olduğu ve dolayısıyla hangi davanın reddine ilişkin karar verildiği yanlış belirtildiğini, Davacının su gideri dirseği isimli ürününün davalıya ait ... numaralı faydalı modele tecavüz etmediğinin tespitine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacı tarafın contası ayrılabilen dirsek ürünü esasen müvekkilin ... numaralı endüstriyel tasarımı ile değil, ... numaralı endüstriyel tasarım tescilli ürünüyle benzerlik gösterdiğini, Davacının ürünleri her ne kadar müvekkilin ... numaralı endüstriyel tasarımı ile benzerlik göstermese de ... numaralı endüstriyel tasarımı ile benzerlik göstererek ortada bir tecavüz durumunun olduğunu, davacının müvekkilin tasarım hakkını ihlal ettiğini,Birleşen (mahkemenin 2017/192 e.) davaya itirazlarımız: mahkemece davalının davacıya ait ... tescil numaralı tasarıma tecavüz ettiğinin tespiti ve önlenmesi davasının reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu; müvekkilin tescilli olan bir tasarımı davalılar tarafından taklit edilerek üretilip satılmak suretiyle tasarım hakkına tecavüzde bulunulduğunu, bilirkişi tarafından çekilen fotoğraflardan da bu durumun anlaşıldığını, davalı şirketçe yapılan bu fiiller, aynı zamanda TTK'nun57/3-5 ve 8. madde hükümleri ile de haksız rekabet fiilleri sayıldığını,Mahkemece tarafımıza 50.000 TL maddi tazminat ve 10.000 TL manevi tazminat verilmesine kararının tazminat miktarları yönünden düşük olduğunu, davalı tarafın 2016 ve 2017 yıllarında iddia ettiği satış rakamları eksik ve hatalı olduğunu,Davacı/birleşen davada davalının şirkete ait ticari defter ve belgeleri ibraz etmemesi nedeniyle müvekkilin reel zararının belirlenemediğini, bu nedenle HMK m. 220 uyarınca karşı tarafın bu belgeleri sunmamasından ötürü beyanlarımız doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini, Müvekkilin tazminat alacağı karşı tarafın; dosyada belirtilen kodlı ürünlerinin satış adetleri de belirlenerek hesaplanmalıdır. Mahkeme nezdinde 23 adet ürünün satış belgelerinin içeriğinde müvekkilin tescilli ürünün satılıp satılmadığının araştırılmaması hukuka aykırı olduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Asıl ve birleşen (2017/174 Esas) dava, davacının faydalı modelinin davalının patent başvurusunu ihlal etmediğinin tespiti ile davalıya ait ... faydalı model ve ... numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Birleşen diğer (2017/192 Esas) dava ise, davacının tasarım ve faydalı model haklarına tecavüz edildiğinin tespiti, meni ve refi ile maddi manevi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından,
"ASIL DAVA YÖNÜNDEN: Davanın KISMEN KABULÜNE; Davacının davalıya ait ... numaralı patent tescil başvurusunu ihlal etmediğinin tespiti davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, -Davalı adına tescilli ... tescil numaralı tasarımın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE -Davacının davalıya ait ... tescil numaralı tasarımına tecavüz etmediğinin TESPİTİNE, -Davacıya ait SDC 50 kodlu sabit çıkış dirsek ürününün davalı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modele tecavüz etmediğinin TESPİTİNE, -Davalı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü için açılan davanın REDDİNE, -Davacıya ait K-14 kodlu koku önleyici isimli ürünün davalıya ait ... tescil numaralı faydalı modele tecavüz etmediğinin tespiti davasının REDDİNE,
BİRLEŞEN DAVA (İstanbul Anadolu 2. FSHHM 2017/174 Esas) YÖNÜNDEN; Davanın KISMEN KABULÜNE; -Davalının davacıya ait ... tescil numaralı tasarıma tecavüz ettiğine tespiti ve önlenmesi davasının REDDİNE, -Davacının su gideri dirseği isimli ürününün davalıya ait ... numaralı faydalı modele tecavüz etmediğinin TESPİTİNE, -Davalıya ait ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü için açılan davanın REDDİNE, -Davacıya ait kuru ve sulu sistem koku önleyici ürününün davalı adına tescilli ... numaralı faydalı modele tecavüz etmediğinin tespiti ve önlenmesi davasının REDDİNE,
BİRLEŞEN DAVA (İstanbul Anadolu 1. FSHHM 2017/192 Esas) YÖNÜNDEN; Davanın KISMEN KABULÜNE; -Davalının davacıya ait ... tescil numaralı tasarıma tecavüz ettiğinin tespiti ve önlenmesi davasının REDDİNE, -Davalının davacıya ait ... numaralı faydalı modelin koruma kapsamında kalan ürünlerin üretim ve satışını yapmak suretiyle davacının faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüz ettiğinin TESPİTİNE, -Tecavüzün MEN' İNE VE REF' İNE, -50.000,00 TL maddi tazminatı ve 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Karar kesinleştiğinde hükmün masrafı davalıdan alınmak suretiyle tirajı en yüksek günlük bir gazetede 1 kez ilanına, -Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine." karar verilmiştir. Hüküm davacılar vekili ile davalı-birleşen dosya davacısı ...Limited Şirketi vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Mahkemece yapılan yargılama ve toplanan deliller uyarınca yukarıda açıklandığı üzere asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; *Asıl ve birleşen İstanbul 2.Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2017/174 Esas sayılı dosyaları davacıları-birleşen diğer dosya davalılarının davalı-birleşen dosya davalısı ... Limited Şirketi'nin "Davacıların dava konusu ürünleri ürettiklerinin en geç 2012 yılındaki delil tespiti dosyası ile haberdar olunduğu halde, 5 yıllık süre geçtikten sonra dava açılması nedeniyle sessiz kalındığı" yönündeki savunmalarının mahkemece olumlu veya olumsuz olarak değerlendirilmemiş olması,*Birleşen İstanbul 2.Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2017/174 Esas sayılı (davacı ... Limited Şirketi'nin davalı ... Limited Şirketi'ne karşı açtığı) davada; davacının "Ürünlerinin davalının ... nolu tasarımına tecavüz etmediğinin tespitine" karar verilmesi istenmiş olmasına rağmen, mahkemece "Davalının davacıya ait ... tescil nolu tasarıma tecavüz ettiğine tespiti ve önlenmesi davasının reddine" şeklinde hüküm kurularak, istem ile alakasız şekilde karar verilmesi, *Birleşen İstanbul 2.Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2017/174 Esas sayılı (davacı ... Limited Şirketi'nin davalı ... Limited Şirketi'ne karşı açtığı) davada; davacının "Davalı adına tescilli 2015/05086 nolu tasarım tescilinin hükümsüzlüğü" istemi konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması, *Birleşen İstanbul 2.Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2017/192 Esas sayılı (davacı ... Limited Şirketi'nin davalı ... Limited Şirketi'ne karşı açtığı) davada; davacının maddi tazminat talebinin SMK151/2 (a) maddesine göre talep edildiği, buna göre tazminat hesabının “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir" dikkate alınarak yapılması" gerektiği halde; tazminat hesabının davalının elde ettiği kâr dikkate alınarak hesaplanmaya çalışılması, *Davalı-birleşen dosya davalısı ... Limited Şirketi adına tescilli ... nolu faydalı modelin 10 yıllık koruma süresinin 20.07.2019 tarihinde (mahkemece karar verilmeden önce) sona ermiş olmasına rağmen, yenileme yapılıp yapılmadığı konusunda araştırma yapılarak koruma süresinin devam edip etmediğinin karara yansıtılmaması hususları usule aykırı olduğundan, taraf vekillerinin istinaf istemlerinin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacılar vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,2-Davalı - birleşen davada davacı ... Limited Şirketi vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 3-İstanbul Anadolu 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 09/12/2021 tarih ve 2017/583 Esas - 2021/215 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 4-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 5-İstinaf peşin harçlarının talepleri halinde davacılar ile davalı - birleşen davada davacı ... Limited Şirketi iadesine, 6- İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan yargılama gideri olan 662,10 (220,70 x 3) TL istinaf yoluna başvurma harcının davalı - birleşen davada davacı ... Limited Şirketinden alınarak davacılara verilmesine, 7- İstinaf aşamasında davalı - birleşen davada davacı ... Limited Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri olan 662,10 (220,70 x 3) TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 277,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 939,10 TL'nin davacılardan alınarak davalı - birleşen davada davacı ... Limited Şirketine verilmesine, 8-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.29/05/2024