T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/722 Esas
KARAR NO: 2024/1142
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/10/2023
NUMARASI: 2022/673 Esas, 2023/754 Karar
DAVANIN KONUSU: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 13/06/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı banka, alacaklı olduğu dava dışı üçüncü kişiler ... ve ... San. Ltd. aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, yukarıda belirtilen icra dosyasından müvekkili şirkete UETS üzerinden 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnameleri gönderildiğini, Elektronik Tebligat Yönetmeliğinin 10. maddesindeki "Elektronik tebligat, muhatabın adresine ulaştığı anda PTT tarafından muhataba bilgilendirme mesajı iletilir. Bu mesaj kısa mesaj alma özelliği olan telefona ücreti mukabilinde, elektronik posta adresine ise ücretsiz olarak iletilir." şeklindeki düzenlemeye rağmen, PTT tarafından müvekkilime bilgilendirme mesajı iletilmediği için müvekkili şirket bu haciz ihbarnamelerinden haberdar olamamış ve bu haciz ihbarnamelerine zamanında itiraz edemediğini, icra dosyasından müvekkili UETS hesabına 27.09.2022 tarihinde, 485.000.- TL ihtiyati haciz miktarı için 89/3 haciz ihbarnamesi tebliğ edilmiş ve müvekkilinin PTT'nin bu kez bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirdiği bu tebligat üzerine durumdan haberdar olduğunu, müvekkili şirketin İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası borçluları ... ve ... Tic. ve San. Ltd. Şti.'ni tanımadığını ve bu kişilerle hiçbir borç alacak ilişkisi olmadığını, icra dosyası borçlularının müvekkili şirketten hiçbir alacakları bulunmadığını, müvekkilne gönderilen 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz edilmediği ve müvekkiline 89/3 haciz ihbarnamesi gönderildiği için, müvekkili şirketi takip borçlularına hiçbir borcunun bulunmadığının tespiti amacıyla İİK. 89. madde gereğince işbu davanın açıldığını, yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı ve yargılamada belirlenecek durumlar karşısında fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere davamızın kabul edilerek, müvekkilinin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosya borçluları ... ve ... Tic. ve San. Ltd. Şti.'ne borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının borçlu olunmadığının tespiti iddiası, dava dışı ... firmasına karşı ileri sürülebileceğinden müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasından, dava dışı borçlu ... San Ltd. Şti. Ve dava dışı borçlu ...'ın davacı ... firmasından alacaklarının tahsili için İİK md. 89/1 amında haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davacı tarafından söz konusu ihbarnameye süresinde itiraz edilmemiş ve davacıya 89/2 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davacının bu ihbarnameye de itiraz etmemesi üzerine, 89/3 haciz ihbarnamesi gönderilmiş ve davacı tarafından huzurdaki dava ikame edildiğini, ancak somut olayda husumetin icra takibi borçluları olan ... ve ...'a yöneltilmesi gerekmekte iken müvekkili bankaya husumet yöneltildiğini, bilindiği üzere, menfi tespit davasının konusu, tarafların borçlu olup olmadığının tespiti olup, davacı ... firmasının, icra takibi borçlusu ... ve ...'a borçlu olup olmadığı tespit edileceğini, uyuşmazlık konusunun çözüme kavuşmasında müvekkili bankanın herhangi bir etkisi bulunmamakta olup tarafların arasındaki borç tespiti hususunda da müvekkilinin herhangi bir ilgisi bulunmadığını, davacı takip borçlusuna borçlu olmadığını ispatlayacak olup, bu minvalde davacının huzurdaki davayı takip borçluları olan ... ve ...'a yöneltilmesi gerektiğini, huzurdaki dava menfi tespit davası olup, davacının herhangi bir borcunun bulunmadığını ispat etmesi gerektiğini, davacı taraf, iddiasını ispatlayamadığından huzurdaki davanın reddi gerektiğini, davanın acılmasına davacı taraf sebebiyet verdiğinden müvekkili aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini, yukarıda açıklanan nedenlerle birlikte davanın reddini, müvekkil lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesini, İİK md. 89/3 kapsamında davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile; davacının İİK m.89/3 hükmü uyarınca İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-Davacının davalı aleyhine tazminata hükmedilmesi talebinin reddine " şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf isteminde özetle; Davacının İİK 89/1 ve 89/2 maddeleri gereğince itiraz etmeyerek dava açılmasına sebebiyet verdiğinden vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden müvekkilinin sorumlu tutulmaması gerektiğini, İİK 89/3 maddesi gereğince açılan menfi tespit davalarının maktu harca tabi olup vekalet ücretine hükmedilmesi halinde ise maktu vekalet ücretine hükmedilebileceğini, Y.4HD 2017/3342-6658 sayılı ilamında "...3.haciz ihbarnamesi düzenlenmesinin doğru olduğu ve eldeki davanın açılmasında kusuru bulunmayan davalı aleyhine vekalet ücreti ve yargılama yargılama giderine hükmedilmesi doğru görülmemiştir", Y.19 HD 2011/7743, 2011/8266 sayılı ilamda; "iş bu davaya açılmasına, haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz etmeyen davacının sebep olduğu gözetilerek davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve yargılamada kendini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken" şeklinde karar verildiğini, davacı vekilinin bu davanın açılması için geçerli bir vekaletnamesi olmadığından davanın reddi gerektiğini, vekaletnameye göre davacı vekilinin dava açma yetkisinin 250.000TL'ye kadar olan davalarla sınırlı olduğunu, davaya konu takibin çıkışının 485.699,51 TL olduğunu, vekalet eksikliği daha sonra tamamlanmış olsa bile davanın yetkisiz kişi tarafından açıldığından davanın usulden reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını düzletilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE Dava, İİK 89/3.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davalı vekilinin istinaf istemi vekalet ücreti ve yargılama giderlerine yöneliktir. İİK'nun 89/3. maddesi hükmü uyarınca açılan menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi durumunda, davacının sırf birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine süresi içinde ya da usulüne uygun olarak itiraz etmediği gerekçesiyle yargılama giderlerinden sorumlu olacağı yönünde bir kabul, 6100 sayılı Kanun'un 326. maddesine aykırı olduğu gibi 2004 sayılı Kanun'un 89/3 üncü maddesi hükmünde açıkça tanınan dava hakkının kullanılmasına bir kısıtlama oluşturacaktır. Bu durumda dava, davacı taraf lehine sonuçlandığından, davalının da davayı kabul beyanı olmadığından davacı yararına yargılama giderleri ile vekâlet ücreti takdir edilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. (Aynı yönde YHGK, 2022/11--62, 2023/464, 17/05/2023 T.ilam, Y.3HD, 2023/1822,2024/84, 09.01.2024 Tarihli ilamı; Yargıtay 3HD, : 2023/1662, 2023/3809K sayılı ilamı) İİK 89/3.maddesine göre açılan dava, İİK 89/5.maddesi gereğince maktu harca tabi ise de; davanın konusu bedele ilişkin olduğundan mahkemece hükmedilmesi gereken vekâlet ücreti karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT’nin üçüncü kısmına göre takdir edilmesi gereken nispi vekâlet ücretidir. (Yargıtay HGK'nun 29.04.2021 T, 2017/(19)11-946 E. 2021/540 K. sayılı kararı) Davalı vekili, davacı vekilinin vekaletnamesindeki yetkisinin miktar ile sınırlı olduğunu dava değerinin bu miktardan yüksek olduğunu ileri sürmüş ise de; davacı vekilinin yargılama sırasında 25.10.2022 Tarihli "açılmış ve açılacak davalar yönünden" genel dava yetkisi içerir vekaletname sunduğu ve usuli eksikliğin tamamlandığı görülmekle bu yöndeki istinaf yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, -Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 10-TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/06/2024