T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/774 Esas
KARAR NO: 2024/1181 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/05/2023
NUMARASI: 2022/1053 E. - 2023/414 K.
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:26/12/2022
KARAR TARİHİ: 13/06/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde; İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün .... sayılı icra dosyasında alacaklı taraf olan ... Tic. A.Ş. tarafından dosya borçlusu ... Tic. Ltd.Şti.'ye karşı kira alacaklarının tahsili maksadıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, başlatılan icra takibinde tebligatların ise "... Mah. ... Çıkmazı No:.. Kadıköy/İstanbul" adresine yapıldığını, takibin kesinleştirilmesi bu adreste olduğundan, borçlu aleyhine bu adrese alacaklı tarafından haciz ve muhafaza talebiyle fiili hacze gelindiğini, ancak hacze gelinen 13.09.2021 tarihi itibariyle dava dışı ... adındaki şirket tarafından bu adresin çoktan boşaltıldığını ve müvekkili şirket tarafından yeni eğitim yılı için binayı yurt olarak tasarlanmaya başlandığını, fakat haksız ve hatalı olarak müvekkiliyle hiçbir ilişiği olmamasına rağmen dosya borçlusu ... Şirketi'nin müvekkiliyle ilişkilendirildiğini ve müvekkillerinin eşyalarına el konulduğunu, bundan sonra 06.12.2021 tarihinde ise alacaklı tarafından müvekkilinin iş yerine tekrardan hacze gelindiğini, müvekkilinin haciz baskısı altında davalıya 40.000,00 TL tutarında ödeme yapmak durumunda kaldığını, haciz safhasında davacı müvekkilleri yönünden hangi eşyanın hangisine ait olduğu tespit edilemediği için tüm müvekkilleri yönünden İstanbul Anadolu 23.İcra Hukuk Mahkeme'sinin 2021/673 E. sayılı dosyasıyla İstihkak Davası açıldığını, istihkak davasında incelenen belgeler ve tanık beyanları doğrultusunda lehlerine hüküm kurularak istihkak iddialarının kabulüne karar verildiğini, her ne kadar davalı taraf beyhude bir çaba olarak İstanbul Anadolu 23.İcra Hukuk Mahkeme'sinin 2022/586 K. no'lu hükmünü istinaf etmişse de, bunun bir sonucu olmayacağının dosya münderecatından anlaşıldığını belirterek, izah edilen, ayrıca resen dikkate alınacak nedenlerle müvekkili ...Tic. Ltd. Şti. yönünden istirdat taleplerinin kabulüyle, 40.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni ticari faiziyle taraflarına iadesine, müvekkilleri .... Tic. Ltd. Şti., ... , ... Ltd. Şti. ve ... yönünden davalı taraf ile aralarında herhangi bir maddi hukuk ilişkisi olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket olan ... A.Ş. 'ye borçlu olan ... Limited Şirketi'ne alacağı tahsil etmek amacıyla İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası kapsamında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davacı tarafından İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına istinaden yapılan ödemenin haksız bir ödeme olmadığını, icra dosyası borçlusu olan ... Tic. Ltd. Şti. ile ödemeyi yapan davacı arasında muvazaalı bir şekilde alacaklılardan mal kaçırma gayesiyle yapılan istihkak iddiası sebebiyle alındığını, istihkak iddiasına ilişkin detaylı açıklamaları zaten ilgili mahkemede yaptıklarını, istihkak davasının halen derdest olduğunu ve yargılamanın devam ettiğini, istihkak davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, kural olarak icra hukuk mahkemesince verilen istihkak, ihalenin feshi dışındaki kararların kesin hüküm teşkil etmediğini, ancak bekletici mesele yapılmasını talep edilen dava dosyasının istihkak iddiasına ilişkin olması ve kuralın istisnası niteliğini taşımasından dolayı bekletici mesele yapılması hususunda herhangi bir hukuki engelin söz konusu olmadığını, diğer üç davalı yönünden açıklama yapılacak olursa, diğer davacılar yönünden müvekkili şirket ile bir maddi ilişkilerinin olmadığının tespitinin talep edildiğini, bu talep somut olmadığından bu aşamada genel olarak açıklamada bulunduklarını, davacı tarafça açılmış olan dava somutlaştırıldığı vakit yapılan somutlaştırmaya ilişkin beyan verme haklarını saklı tuttuklarını, davacı vekilince belirtildiği üzere ödemeyi sadece bir davacının yaptığını, diğer davacıların ödeme ile bir ilgisi olmadığını, eğer diğer davacılar yönünden açılan dava menfi tespit davası ise, bu davanın miktarının belirtilmesi gerektiğini, ortada belirtilen bir miktarın da söz konusu olmadığını, bu sebeple bu davacıların bu davayı açmakta hukuki bir menfaatlerinin söz konusu olmadığını, bu davacılar yönünden davanın usulden reddi gerektiğini belirterek, ... Tic. Ltd. Şti.'nin istirdat talebi yönünden davanın reddine, .... Tic. Ltd. Şti, ... , ... Ltd. Şti. , ... yönünden açılmış olan davada hukuki menfaatlerinin olmaması sebebiyle davanın usulden reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/05/2023 tarihli 2022/1053 E. - 2023/414 K. sayılı kararıyla; "...Tekmil dosya kapsamında davalı ... A.Ş'nin alacaklı sıfatı ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı dosyası ile kira alacağından kaynaklanan örnek 13 takip başlattığı, takip talebinde borçlunun ise ... Ltd. olduğu, davacılar ile dava dışı borçlu ... Ltd.'nin davaya konu kiralanan gayrımenkulün halef/selef kiracıları olduğu, icra dosyasından hacze çıkılması üzerine , önceki kiracı olan borçlu ... Ltd.'ye ait bir kısım evrakın davacılar nezdinde bulunması üzerine davacılardan ... Ltd.'nin icra tehdidi altında 40.000,00-TL ödediği, davacıların talebinin de icra tehdidi altında ödenen 40.000,00-TL'nin istirdadı ve davalı ile hukuki ilişkileri/kira ilişkisi olmadığının tesbiti olduğu, dosya arasında bulunan kira sözleşmesi ve tüm belgeler incelendiğinde, alacağın kira ilişkisinden kaynaklandığı, davacıların davaya konu taşınmazda borçlu ile halef/selef kiracı olduklarını beyan ettikleri, tüm bu hususların kira hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, her türlü kira ilişkisinden doğan davalara bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemelerine ait olduğu (bknz:İstanbul BAM 35.H.D 2021/3031E.-2021/2941K.; İstanbul Bam 36.H.D 2021/430E.-2021/991K. Sayılı ilamlar) anlaşılmış ve mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, mahkemenin kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacılar vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, müvekkili tarafından ... Ltd. Şirketi'ne karşı kira alacaklarının tahsili maksadıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, kiralanan taşınmazın adresinin "... sokak, No:... Şişli/İSTANBUL" olduğunu, dava dışı ... şirketinin daha sonra "... mahallesi, ... çıkması, No:... Kadıköy/İSTANBUL" adresine taşındığını ve müvekkilinin selefinin kiracısı olduğunu, bu adresteki taşınmazın malikinin de davalı değil, ... olduğunu, yani dava dışı ... ile müvekkilinin "... mah. ... , No:.. Kadıköy/İSTANBUL" adresindeki taşınmaz bakımından halef selef olduğunu, ancak müvekkilinin kira ilişkisi içinde olduğu kişinin davalı değil, ... olduğunu, müvekkilinin hiçbir zaman “... sokak, No:.. Şişli/İSTANBUL” adresinde bulunmadığını, Müvekkili ile davalı arasında kira ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin 40.000,00 TL ödemeyi kira borcunu ifa maksadıyla değil, haciz icra edilmemesi adına yaptığını, Mahkemece müvekkili ile davalı arasında kira ilişkisi bulunduğuna dair yanılgı içerisinde olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararı verildiğini, Davanın her iki tarafının da tacir olduğunu, somut olayda nispi bir ticari davanın söz konusu olduğunu ve görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, Yüksek yargı kararlarında da, taraflar arasında kira sözleşmesi yoksa sulh hukuk mahkemesinin görevli olmayacağının belirtildiğini, Müvekkilinin haciz baskısı altında davalıya 40.000,00 TL ödemek durumunda kaldığını, ödenen bu meblağın davalıdan istirdatı davasında görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi değil, asliye ticaret mahkemesi olduğunu belirterek, istinaf taleplerinin kabulü ile, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1053 Esas, 2023/414 Karar, 11/05/2023 tarihli kararının kaldırılmasını ve görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunun tespitini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı icra dosyasının ödeme emri incelendiğinde; davalı ... Tic. A.Ş. tarafından dava dışı ... Tic. Ltd. Şirketi aleyhine 22/04/2019 tarihinde 120.867,76 TL alacak için adi kiraya ve hasılat kiralarına ait takip yapıldığı, takip dayanağının 04/08/2017 tarihli kira sözleşmesi olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Dosyaya sunulan işyeri kira sözleşmesi incelendiğinde; kiralayanın ... Tic. A.Ş., kiracının ... Tic. Ltd. Şirketi olduğu, 04/08/217 tarihinde “... sokak, No:... Şişli/İSTANBUL” adresindeki iş yerinin 5 yıllığına kiralandığı tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava; kira sözleşmesine dayalı olarak başlatılan icra takibi sırasında icra dosyasında taraf olmayan davacı tarafından haczin önlenmesi için ödendiği iddia edilen paranın istirdatı davasıdır. Mahkemece sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; davalı şirket ile dava dışı şirket arasında icra takibine konu edilen alacağın kira alacağına ilişkin olduğu, davalı tarafça davacı şirket ile hakkında icra takibi yapılan dava dışı şirketin aralarında bağlantı bulunduğunun iddia edildiği, bu durumda icra takibinde alacaklı ve borçlu arasındaki temel ilişki kira sözleşmesinden kaynaklandığından ve HMK’nun 4/1-a maddesi uyarınca kira alacağı ile ilgili davalara bakma görevi sulh hukuk mahkemesine ait olduğundan, Mahkemece görevsizlik kararı verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harç peşin alınmakla, fazladan yatırıldığı anlaşılan (427,60 X2) = 855,20 TL'nin talep halinde ilk derece mahkemesi'nce iadesine,3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacılar tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 13/06/2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.