T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/2083 Esas
KARAR NO: 2024/1179 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/10/2022
NUMARASI: 2022/26 E. - 2022/234 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli)
KARAR TARİHİ: 13/06/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... markası adı altında plastik mutfak eşyaları, plastik çatal, bıçak vb. ürünler ürettiğini ve sattığını, müvekkilinin, ... numaralı tasarım tescil belgelerine konu tasarımın sahibi ve kullanıcısı olduğunu, tasarıma ait tescil belgesinin dilekçeleri ekinde sunulduğunu, tasarımın, plastik çatal ile ilgili ürünün boğaz kısmına alınmış olup, verilen şekil ile çatalın mukavemetini arttırdığını, çabuk kırılmasını engellediğini, esnekliğini arttırdığını, dava öncesinde, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/259 Değişik İş sayılı dosyasından, bilirkişi vasıtasıyla yerinde tespit yapıldığını, 27.10.2021 tarihinde davalı tarafa ait "...Sok. No:... Arnavutköy/İSTANBUL" adresli işyerinde davacı müvekkili tarafından üretilen ... tescil numaralı tasarıma çok benzer ürünler bulunduğunu, müvekkilinin, tasarım tescil belgesine uygun olarak, tescil belgesine konu ürünleri ürettiğini ve kamuya sunduğunu, ürüne büyük talep geldiğini, davalı firmanın, müvekkiline ait tescilli tasarımların ayniyet derecesinde benzerlerini ürettiğini ve sattığını, davalı firmanın binlerce farklı tasarım seçme özgürlüğü varken özellikle müvekkilin tasarımlarına benzer tasarımı seçmesinin firmanın haksız, adil olmayan ve kötü niyetle hareket ettiğini gösterdiğini belirterek, açıklanan nedenlerle, davalının tasarım hakkına tecavüzünün tespitine, menine ve giderilmesine, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/259 Değişik İş sayılı dosyasından yapılan yargılama giderleri ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın, işbu huzurdaki uyuşmazlık dosyasından evvel Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2021/259 D.İş sayılı dosyası üzerinden yaptığı başvuru ile müvekkili şirketin, davacı adına tescilli çatalın üretimini yaptığı hususun tespitini talep ettiğini, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2021/259 D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, müvekkili şirket tarafından mezkur çatalın üretimine ilişkin hiçbir üretim malzemesi ve üretime ilişkin başkaca bir delil bulunamadığını, müvekkili şirketin yasal mevzuat ve emredici hukuk kuralları çerçevesinde faaliyetlerini sürdürdüğünü, karşı tarafın talep dilekçesinde iddia ettiği şekilde, davacı ve herhangi bir 3. kişi veya kurum adına tescilli ürünü imal etmesinin söz konusu dahi olmadığını, bilirkişi tarafından yapılan yerinde inceleme neticesinde de müvekkili şirketin üretim alanlarında tespiti talep edilen plastik çatala ilişkin herhangi bir kalıp, üretim malzemesi veya üretime dair herhangi bir emarenin tespit edilemediğini, müvekkili şirketin ofis bölümünde yapılan incelemede ise; yine müvekkili şirket tarafından üretildiğine dair en ufak bilgi bulunmayan paketi açık şekilde, paket içerisinde birkaç adet bulunan plastik çatalın tescilli ürüne benzer olduğunun belirtildiğini, söz konusu plastik çatalların işbu dilekçe ekinde sundukları görsellerden de anlaşılacağı üzere 20.10.2021 - 23.10.2021 tarihleri arasında, yani bilirkişinin müvekkili şirketi ziyaretinden 4 gün önce İstanbul ...Fuar Merkezinde gerçekleştirilen Avrasya Ambalaj İstanbul Fuarı'na yaptıkları ziyaret esnasında müvekkili şirket yetkililerine verilen numuneler olduğunu, söz konusu fuarın gerçekleştiği tarihleri ve fuarda sergilenen ürünlere ilişkin görsellerinin de yine Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2021/259 D.İş sayılı dosyasına sunulduğunu, müvekkili şirket ile aynı alanda faaliyette bulunan karşı tarafın, gerçeği yansıtmayan, en hafif tabiriyle kötü niyetli itham ve iddialar ile müvekkil, şirketin saygınlığını zedelemeye çalıştığını, üretime ayırması gereken emek ve mesainin kaybına neden olduğunu savunarak, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 26/10/2022 tarihli 2022/ E. - K. sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı, mevcut delil durumu, alınan bilirkişi raporları ve yukarıda değinilen yasal düzenlemeler topluca değerlendirildiğinde;Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre davalı uhdesinde bulunan ve üretime konu edilen ürünler ile davacı tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu nedenle tecavüz oluşturmayacağı anlaşılmıştır. Davacı tasarımına tecavüz oluşturduğu hem değişik iş raporu ile, hem de mahkememizce alınan rapor ile tespit olunan ürünler ise firma yetkililerinin ofisinde bir paketlik ambalaj içerisinde bulunan ürünlerdir. Gerek mahkememizce görevlendirilen bilirkişilerin mahallinde yapmış oldukları, gerekse Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/259 değişik iş dosyası üzerinden yapılmış tespitlere göre davalının adresinde teşhir, depo ve üretim alanları bulunduğu; depoda, üretim alanlarında, tecavüz oluşturacak bir ürün tespit edilemediği, yalnızca yönetim ofisinde firma yetkililerinin uhdesinde bir paket olarak bulunan ürünün davacı tescili ile benzerlik içerdiği, ancak gerek değişik iş aşamasında, mahallindeki firma yetkililerinin beyanlarında, gerekse dava dosyasındaki cevap dilekçesinde söz konusu bir paket içerisinde yer alan ürünlerin 23/10/2021 tarihinde "... Fuarı" ziyaretinde görülüp numune olarak alındığı yönündeki savunmaların aksinin ispatlanamadığı gibi, söz konusu savunmanın, ürünlerin üretimine dair üretim alanında ve depoda herhangi bir kalıp ve başka ürün ele geçirilememiş olması, yönetim ofisindeki ürünün ise yalnızca bir paket olması ve tecavüz olgusuna dair başka bir delil tespit edilmemesi nedenleri ile dosya içeriği ile uyumlu olduğu; tasarım tecavüzü iddiasının ispatlanamadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki duruşmadaki beyanlarını tekrarla, davalıya ait iş yerinde yapılan delil tespiti sırasında müvekkiline ait tasarım kapsamında kalan ürünlerin bulunduğunu, ürün sayısının numune olamayacak kadar fazla olduğunu, davalının müvekkiline ait tasarıma tecavüz teşkil eden ürünlerin üretimini ve satışını yaptığını, yargılama sırasında davalının iş yerinde bilirkişi incelemesi yapılacağını bildiği için tecavüz konu ürünleri kaldırdığını, bu nedenle incelemeye katılma gereği duymadıklarını, Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, açıklanan ve resen nazara alınacak nedenlerle; öncelikle duruşmalı inceleme taleplerinin kabulüne,Yerel Mahkemece verilen hukuka aykırı kararın kaldırılmasına, Bakırköy 1.FSHM 2021/259 D. İş sayılı dosyasından tespit edildiği üzere, tasarım hakkına tecavüzün tespit ve menine, giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; 30/12/2020 başvuru ve tescil tarihli, ... tescil numaralı plastik çatal tasarımının davacı adına tescilli olduğu tespit edilmiştir. Dosya arasında bulunan Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/259 Değişik İş sayılı dosyası incelendiğinde; talep eden ... tarafından, karşı taraf ... aleyhine delil tespiti talebinde bulunulduğu, aleyhine tespit istenilene ait iş yerinde 26/10/2021 tarihinde yapılan tespitte depo ve üretim alanlarında tescilli ürüne benzer sayılabilecek ürün tespit edilemediği, firma ofisinde bulunan ürünlerin dizili olduğu stant üzerinde 1 paket içerisinde tescilli ürüne benzer nitelikte 50 adet ürün tespit edildiği, şirket yetkililerinin bu ürünü 23/10/2021 tarihinde ... Fuarı'ndan numune olarak verildiğini beyan ettiklerinin tespit edildiği, alınan bilirkişi raporunda; "Davalı tarafa ait "...sk. ... Arnavutköy/ İstanbul" adresinde "... San. ve Tic, Ltd. Şti. unvanlı VKN:..." kayıtlı işletmenin yer aldığı, firma yetkilisinin ... ve oğlu ... olduğu, Firma ofisinde tespit edilen 50 adet ürün üzerinde yapılan incelemede, detaylarda ve genel görünüşte tescilli tasarımla birebir benzer nitelikte olduğu, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde bırakacağı genel izlenimde karıştırılmaya sebebiyet verebilecek derecede benzer olarak algılanabileceği" yönünde görüş bildirildiği görülmüştür. İlk derece mahkemesince tasarım uzmanı ... ve sınai mülkiyet uzmanı ...'den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 06/09/2022 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; "Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait ... Mah. ... Sok.No:... ARNAVUTKÖY/İST adresinde üretim sırasında tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, tarafların beyan ve savunmaları noktasında bu kullanım değerlendirmeye alınacak olursa, davalı kullanımının, davacıya ait ... numaralı tescilli tasarıma SMK 81/1 a uyarınca tecavüz niteliği arz etmeyeceği, Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile 2021/259 D.İş Sayılı Dosyasında Tespit Edilen Ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, tarafların beyan ve savunmaları noktasında bu kullanım değerlendirmeye alınacak olursa, davalı kullanımının, davacıya ait ... numaralı tescilli tasarıma SMK 81/1 a uyarınca tecavüz niteliği arz edeceği" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
G E R E K Ç E: Dava, tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasıdır.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya incelendiğinde; davalıya ait iş yerinde davalıya önceden haber verilmeksizin yapılan delil tespitinde, üretim alanında ve deposunda davacıya ait tasarımın koruma kapsamında kalan ürün bulunmadığı, yalnızca ofis kısmında davacının tasarımı ile benzer olduğu tespit edilen 50 adet, üzerinde marka yer almayan plastik çatalın bulunduğu, yargılama sırasında da davacı tarafından bu ürünün davalı şirketçe üretildiğine ve satıldığına dair bir delil sunulmadığı, delil listesinde davalıya ait ürün kataloğunun delil olarak gösterilmesine rağmen kataloğun sunulmadığı, D.İş dosyasından başkaca bir delil de bildirilmediği, davalı tarafça yargılamanın başından bu yana iş yerinde bulunan ürünlerin ... Fuarı’ndan alınan numuneler olduğunun savunulduğu, plastik ürün üretimi yaptığı anlaşılan davalı şirkette bulunan 50 adet ürünün, bu ürünlerin davalı tarafça üretiminin yapıldığını ve satışa sunulduğunu ispata yetmeyeceği, ispat yükü kendisinde olan davacının iddiasını ispatlayamadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davacı vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 13/06/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.