T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1249 Esas
KARAR NO: 2024/1594 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/01/2024
NUMARASI: 2022/219 E. - 2024/8 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Resmi Makamlarca Açılan Hükümsüzlük İstemli)
KARAR TARİHİ: 10/10/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Kayseri ilinde yiyecek ve içecek sağlanması hizmetlerinin satışı için marka yarattığını ve bu markasını tescillediğini, davalı tarafın TPMK'ya 23.11.2020 tarihinde başvurarak ... numaralı marka tescilini aldığını, müvekkilinin İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi'nin 2021/282 D.iş numaralı dosyası ile delil tespitinde bulunduğunu ve bilirkişi raporu ile davalı tarafın müvekkiline ait markayı tam benzerlikle kullandığını ve markaya yönelik tecavüzünü tespit ettiğini, bu kullanımın davalı tarafından kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin davalı tarafa ihtar çekmek sureti ile müvekkiline ait markayı kullanmaya son vermesini istediğini ve davalı tarafın bu ihtarnameye cevap vermediğini, müvekkili tarafından markanın kullanım alanının "..." şeklinde olduğunu ve bu markanın müvekkili tarafından gıda perakende zincirine dönüştürüldüğünü, davalı işetmede kullanılan "..." ibareli logonun ve TPMK nezdinde tescilli "..." ibaresinin müvekkilinin tescillediği markayla iltibas tehlikesinin ötesinde benzerliğinin bulunduğunu, müvekkilinin markasının tescil tarihinin daha önce olmasından, önceye dayalı haklar nedeniyle davalının markasının hükümsüzlüğünün gerektiğini, ayrıca müvekkilinin markasının neredeyse tüm ülke tarafından tanınır hale geldiğini; Kayseri'de 3 ayrı şube, Nevşehir'de 1 şubeleri, tamamlanma aşamasında da Kırşehir ve Sivas'ta birer şubesi bulunduğunu, sosyal medyada "..." instagram hesabında 11.1 bin takipçisi bulunduğunu, birçok televizyon ve sosyal mecralarda tanıtım yaptığını ve markasının tanınmış bir marka olduğunu belirterek, davalı tarafın müvekkiline ait markayı tam benzerlikle kullanması nedeniyle TPMK sicilinde davalı taraf adına kayıtlı ... numaralı marka tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalının markayı kullandığı sosyal ve elektronik adreslerine erişimin engellenmesine, davalının ticaret unvanından "..." ibaresinin çıkartılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait "..." markasının davacının markası mevcutken TPMK incelemesinden geçerek tescil edildiğini, söz konusu tescilin yayına yapılan itirazlara rağmen yapıldığını, hukuka uygun bir başvuru, hukuk çerçevesinde yapılmış bir inceleme ve tescilin var olduğunu, davacının iddialarının haksız ve gerçek dışı olduğunu, Türk Patent Kurumu marka araştırma sayfasından yapılan araştırmada 43. sınıfta içinde "..." ibaresinin geçtiği pek çok tescilli markanın bulunduğunu, davacı şirketin kendini tüm ülke çapında tanınmış olarak nitelendirmesinin iyi niyetli bir şekilde olduğunu, ancak tanınmış marka olmak için çok küçük bir alan içinde birkaç şube açmanın ve sosyal medyada 11.1 bin takipçiye sahip olmanın yeterli olmadığını, davacı markasının tanınmış olmadığını, davacı tarafın 2008 yılında "..." markasını tescil ettirdiğini ve sundukları işyeri açma ruhsatına göre bu tescilden 7 yıl sonra markayı kullanmaya başladığını, davacı tarafın kötü niyetli bir şekilde kazanç sağlamaya çalıştığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 17.01.2024 tarihli 2022/219 E. - 2024/8 K. sayılı kararıyla; "...1-Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine, -Davalı adına kayıtlı ... numaralı markanın 43. Sınıf yönünden kısmi hükümsüzlüğüne, tümden hükümsüz kılınması talebinin reddine, hükümsüzlük kararının kesinleşmesiyle birlikte Türk Patent ve Marka Kurumuna kararın bir örneğinin gönderilmesine, -Davalı ticaret unvanından '...' ibaresinin çıkartılmasına, hüküm kesinleştiğinde ilgili ticaret sicil müdürlüğüne hüküm özetinin gönderilmesine, -Davalın "https://www...com/, - https://www.instagram.com/.../,- https://www.facebook.com/..." adreslerine erişim engeli konulması yönündeki taleplerinin web sitesi ve instagram sosyal medya hesapları yönünden ilgili hesaplar yayından kaldırıldığından iş bu hesaplar yönünden taleplerin reddine, -https://www.facebook.com/... adlı facebook hesabında ilk paylaşımın 04/02/2021 tarihinde yapıldığı, her ne kadar söz konusu hesabın uzun yıllardır aktif olarak kullanılmadığı sabit ise de söz konusu hesabın halihazırda faal olduğu ve mevcut isim ve içerik itibariyle kullanımının davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği anlaşılmakla ilgili sosyal medya hesabına erişimin engellenmesine..." karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde davaya dayanak yaptığı markasıyla ilgili bir açıklama yapmadığı gibi, delil dilekçesinde de markasına ilişkin bir kayıt sunmadığını, Davacının hükümsüzlük talebini hem tescilsiz kullanıma ilişkin SMK'nun 6/3. maddesine dayandırdığını, hem de tescilli markasına dayandığını, İşbu çelişkilerin Mahkemece yargılama sırasında giderilmediği, bu durumun hakimin davayı aydınlatma ödevi ve taraflarca getirilme ilkesine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, Tarafların öne sürmediği hususlarda bilirkişiler tarafından yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen hususların dikkate alınamayacağını, Mahkemece ön inceleme duruşmasında davaya konu uyuşmazlığın davalıya ait ... tescil numaralı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğüne ilişkin olduğunun tespit edildiği, tutanağın taraflarca imzalandığı, ancak bu tespitin dışındaki taleplerle ilgili de karar verildiğini, yargılamanın HMK'nun 140/3. maddesine uygun yapılmadığını, Markanın hükümsüzlüğünün ancak marka tescil başvurusunun yapıldığı tarihte mevcut SMK'nun 5 ve 6. maddesindeki hükümlere ilişkin aykırılıklar sebebiyle ileri sürülebileceğini, markanın başvuru tarihi olan 23.11.2020 tarihi itibariyle değerlendirme yapılması gerektiğini, Davacının dava dilekçesinde tecavüz iddiasında bulunmadığı gibi, tespit, tazminat veya terkin talebinde de bulunmadığını, müvekkilinin ticaret unvanının terkini iddiasını da hükümsüzlük gerekçelerine dayandırdığını, buna rağmen Mahkemece müvekkilinin sosyal medya hesapları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırmasının hukuka aykırı olduğunu, bu hesapların marka tescil başvurusu sırasında mevcut olmadıklarını, Gerekçeli kararın bilirkişi raporu doğrultusunda verildiğini, Mahkemece taleple bağlılık ilkesini gözetmeden karar verdiğini, Ticaret unvanının terkinine karar verilebilmesi için markasal olarak kullanılması gerektiğini, Mahkemece bu konuda bir araştırma yapılmadığını, dosyaya buna ilişkin delil sunulmadığını, Markaların benzer olup olmadığı hususunun gerektiği gibi yapılmadığını, mal ve hizmet sınıflarının benzerliği, ayırt edicilik değerlendirilmesi, tüketici profili değerlendirilmesi, görsel benzerlik değerlendirilmesi, sembol kullanımı, yazı tipi ve sitil, işitsel benzerlik, kavramsal benzerlik değerlendirmesi ve genel intiba ve karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinin gereği gibi yapılmadığını, markaların karıştırılma ihtimalinin mevcut olmadığını , kararda usule ve esasa ilişkin eksiklikler bulunduğunu belirterek, istinaf taleplerinin kabulüne, istinaf incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına, İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 17/01/2024 tarihli, 2022/219 Esas, 2024/8 Karar tarihli kararının kaldırılmasına, yeniden yapılacak yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; 31/12/2008 başvuru, 17/12/2009 tecsil traihli, ... tescil numaralı "..." markasının 43. sınıfta davacı adına tescilli olduğu, 23/11/2020 başvuru, 20/05/2022 tescil tarihli, ... tescil numaralı "..." markasının 43, 35 ve 39. sınıflarda davalı adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.İlk derece mahkemesince bilişim uzmanı İsmail Keklik, yiyecek içecek sektöründen ... ve marka vekili ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 22/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "...1) Davalıya ait olduğu belirtilen bahsi geçen “www...com” internet web sitesinin güncel olarak kullanımda ve aktif olduğu, alan adının whois (sahip) bilgileri kontrol e inde bu alan adının 10.09.2020 tarihinin kayıt olunduğu ve internet sitesinin içerikleri detaylıca incelendiğinde tek sayfalık bir sayfanın çıkmış olduğu, arşiv kayıtları incelendiğinde ilgili sitenin 2023 yılı itibariyle içeriklerin değiştiği, güncel olarak davaya konu sitenin yayından kaldırıldığı anlaşıldığı, Davalıya ait olan ilgili internet web sitesinin “www...com” adresinde davalı tarafından ne zamandan bu yana kullanıp kullanılmadığını tespit edebilmek adına dünyanın en önde gelen web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda İlgili internet sitesinin 2021 yılından bu yana arşiv kayıtlarına ulaşıldığı ve davalı tarafından “...” adıyla “Yemek” sektörü ile internet sitesi olarak kullanıldığı tespit edildiği, 2) Davalıya ait olduğu belirtilen “...” isimli Instagram sosyal medya hesabının “https://www instagram.com/.../” profil sayfası güncel olarak incelendiğinde; ilgili Instagram hesabının güncel olarak yayında olmadığı, ancak dosyaya sunulan İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/282 D.İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu detaylıca kontrol edildiğinde bahsi geçen “...” isimli Instagram sosyal medya hesabının geçmişte yayında olduğu anlaşıldığı, davalı tarafından ilgili Instagram sosyal medya hesabının ne zamandan itibaren kullanıp kullanılmadığını hakkında yapılan incelemeler sonucunda; Instagram sayfasında “...” ibareli ilk paylaşımın 04.12.2020 tarihinde yapılmış olduğunun tespit edildiği, 3) Davalıya ait olduğu belirtilen “...” isimli Facebook sosyal medya hesabının “https://www instagram.com/.../” profil sayfası güncel olarak incelendiğinde; web sitesi adresi olarak “www...com” yazılı olduğu, davalı tarafından ilgili Instagram sosyal medya hesabının ne zamandan itibaren kullanıp kullanılmadığını hakkında yapılan incelemeler sonucunda Facebook sayfasında “...” ibareli ilk paylaşımın 04.02.2021 tarihinde yapılmış olduğu tespit edildiği, 4) Davalı yan adına ... tescil no ile ... ibareli 35 ve 39, 43. sınıflarda tescilli olan markanın 43. sınıf yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu; ancak davacı yan adına tescilli markanın tescil alanı dışında kalan 35. ve 39. sınıflar yönünden ise hükümsüzlük şartlarının gerçekleşmediği, 5) Davalı yan adına tescilli marka yönünden kötü niyetli tescil şartlarının oluşmadığı, 6) ... tescil no ile ... ibareli markasının tanınmış marka olmadığı, 7) ... tescil no ile ... ibareli marka özelinde 43. sınıf kapsamında gerçekleştirilen kullanımların davacı yan adına tescilli “...” ibareli markadan doğan hakları ihlal ettiği ve söz konusu kullanımların tecavüz teşkil ettiği…" yönünde görüş bildirildiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, marka hükümsüzlüğü, marka hakkına tecavüzün önlenmesi ve ticaret unvanının terkini davasıdır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya incelendiğinde; ilk derece mahkemesince gerekçeli kararda marka görsellerine yer verildiği tespit edilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 2011/11–567 E-2011/676 K., 2012/11–417 E, 2012/791 K., 2013/11-1316 E, 2015/34 K., 2013/11-1572 E-2015/1133 K., 2017/11-74 E- 2017/728 K.ve 2017/11-8 E-2019/47 K.sayılı ilamlarında da benimsendiği üzere, mahkeme kararlarında gerektiğinde hükmün eki niteliğinde kroki ve şekillere, kararın ekinde yer verilebilir ise de, hükmün gerekçe kısmında, HMK'nın "Hükmün Kapsamı" başlıklı 297. maddesi ve Anayasa'nın 141. maddesi hükümlerine uygun düşmeyecek biçimde şekillere yer verilmesi, davadan davalar doğmasına, tarafların yeniden uyuşmazlığa düşmelerine, infazda tereddüt yaşanmasına yol açabilecektir. Renk, boyut ve diğer özelliklerinden yoksun bir şekilde markaların ve tasarımların gerekçeli karara eksik yansıtılmaları yanıltıcı sonuçlara neden olabilecektir. Somut uyuşmazlıkta; ilk derece mahkemesince tarafların iddia ve savunmaları ile uyuşmazlık özetlendikten sonra delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe bölümünde tarafların marka görsellerine yer verilmiş olup, kararın UYAP'ta kayıtlı halinde görsellerin renkli olduğu, fiziki çıktıların siyah beyaz olduğu da dikkate alındığında, bu durum infazda karışıklığa yol açacağı, 6100 sayılı HMK’nın 297. maddesine de aykırı olduğu kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, resen yapılan inceleme sonucunda; davalı vekilinin istinaf istemleri incelenmeksizin istinaf istemlerinin kısmen kabulüne, HMK’nın 355, 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının re'sen kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 355, 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 17/01/2024 tarihli 2022/219 E. - 2024/8 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalı tarafa iadesine, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; a)Davalı avansından kullanıldığı anlaşılan; 1.162,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, b)Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 10/10/2024 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.