T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1085 Esas
KARAR NO: 2024/655 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/03/2022
NUMARASI: 2019/22 E. - 2022/78 K.
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 16/01/2019
- MAHKEMENİN BİRLEŞEN 2019/144 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 25/04/2019
- MAHKEMENİN BİRLEŞEN 2019/182 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 23/05/2019
-MAHKEMENİN BİRLEŞEN 2019/77 ESAS SAYILI DOSYASI-
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Durdurulması, Önlenmesi, Giderilmesi, Tazminat
DAVA TARİHİ: 26/02/2019
-MAHKEMENİN BİRLEŞEN 2019/221 ESAS SAYILI DOSYASI-
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Durdurulması, Önlenmesi, Giderilmesi
DAVA TARİHİ: 26/06/2019
KARAR TARİHİ: 04/04/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 1982 yılından beri paslanmak çelik mutfak ürünleri üretmekte olan, sektörünün tanınan ve itibarlı kuruluşlarından biri olduğunu, müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli birçok marka ve tasarım tescilinin bulunduğunu, davalı tarafın da müvekkili ile aynı sektörde faaliyet gösterdiğini, davalının ... ve ... tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımların tescilli sahibi olduğunu, davalı tarafından müvekkili aleyhine Mahkememizin 2019/2 D.İş sayılı dosyasında ... tescil numaralı tasarım belgesine tecavüz iddiası ile delil tespiti yapıldığını, davalının tecavüz iddiasına dayanak kıldığı ... ve ... tescil numaralı tasarım tescilinin yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına sahip olmadığını, davalının bu tasarım tescillerinin piyasadaki geleneksel ve harcı alem olan toprak tencereler tasarımı ile arasında herhangi bir fark bulunmadığını, davalının yenilik ve ayırt edicilik unsur taşımayan bu tasarım tescillerini kullanarak müvekkili aleyhine tecavüz iddiasında bulunmasının kötü niyetli olduğunu iddia ederek, davalı adına tescilli ... ve ... tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarım belgelerinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın hiçbir fikri hak ve tescile dayanmadan, birebir kopyalama yöntemi ile aynı üretimi yapmakta beis görmediğini, diğer yandan ise tasarım hakkını yanlış yorumlamak suretiyle önce bir başka firma tescillerine benzerlik iddiasıyla müvekkiline ait tescillerin hükümsüzlüğünü talep etmesinin haksız ve yersiz olduğunu, müvekkiline ait tescilli tasarımların, davacı tarafça kullanıldığı hususunun Mahkememizin 2019/2 D.İş sayılı dosyasında alınan rapor ile tespit edildiğini, bu nedenle de davacının iddialarının haksız ve dayanaksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMENİN BİRLEŞEN 2019/144 E.SAYILI DOSYASI
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına ... ve ... sayı ile tescilli tasarım tescil belgeleri kapsamında kalan tasarımların, pek çok firma tarafından yıllardır yaygın olarak kullanılan tasarımlar olduğunu ve yenilik vasfına haiz olmadıklarını iddia ederek, davalı adına ... ve ... sayı ile tescilli tasarım tescil belgelerinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait tescillerin kendine özgü şekil doku ve materyalden oluştuğunu, renk ve tarz olarak algılanan sunumun da tamamen özgün bir bütünü ifade ettiğini, davaya konu tasarım tesciline sahip ürün üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinin bütün olarak benzersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
MAHKEMENİN BİRLEŞEN 2019/182 E.SAYILI DOSYASI
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin mutfak eşyaları sektöründe "..." markası ile piyasada tanındığını ve bir çok marka ve tasarımın maliki olduğunu, davalının aynı sektörde faaliyet gösterdiğini ve ... ve ... numaralı çoklu endüstriyel tasarım tescilinin maliki olduğunu, ancak her iki tasarımın da tescil tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığını iddia ederek, davalıya ait ... ve ... numaralı çoklu endüstriyel tasarım tescil belgelerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının sunduğu delillerin tespit dosyasında bilirkişi tarafından toplandığını ve bilirkişinin müvekkili tescilinin korunmaya değer bulduğunu, uzman görüşünün gerçeği yansıtmadığını ve tespite davacının itiraz etmeyerek raporun kesinleştiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
MAHKEMENİN BİRLEŞEN 2019/77 E.SAYILI DOSYASI
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firmanın faaliyet alanı içerisinde çeşitli Ar-Ge çalışmaları yaptırarak yeni ve tamamen özgün tasarımlar oluşturan ve oluşturduğu bu tasarımları adına tescil ettiren bir firma olduğunu, ... ve ... tescil numaralı tasarım belgelerinin maliki olduğunu, bahsi geçen müvekkiline ait tescilli ürün tasarımının karşı tarafça müvekkilinden habersiz olarak üretiminin ve satışının yapıldığı, ticari amaçlarla kullanıldığının öğrenildiğini, bunun üzerine tasarımlarını haksız ve hukuksuz kullandığını düşündükleri karşı taraf hakkında mahkememizin 2019/2 Değişik İş dosyası ile davalı işyerinde delil tespiti ikame edildiğini ve davalı tarafın söz konusu eyleminin, müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkiline ait ... ve ... sayılı tescilli tasarımdan doğan haklarına ve haksız rekabet hükümleri uyarınca korunan ürünlere karşı yapılan tecavüzün durdurulmasını, haksız tecavüzün önlenmesini ve bu suretle tecavüzün giderilmesini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin tasarımlarındaki kulupların, müvekkili adına tescilli tasarım ile korunduğunu, iltibas teşkil ettiği iddia edilen gövde yapısının ise harcı alem olduğunu, bu sebeple müvekkili ürününün davacı tasarımına tecavüzünden bahsedilmesinin hukuki mesnetten yoksun olduğunu, müvekkili tarafından Mahkememizin 2019/22 Esas sayılı dosyası ile ... ve ... numaralı çoklu endüstriyel tasarım tescillerinin hükümsüzlüğü için derdest dava bulunduğunu, işbu dava ile açtıkları hükümsüzlük davasının birleştirilmesi yahut hükümsüzlük davasının bekletici mesele yapılmasının gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
MAHKEMENİN BİRLEŞEN 2019/221 E.SAYILI DOSYASI
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin faaliyet alanı içerisinde çeşitli Ar-Ge çalışmaları yaptırtarak yeni ve tamamen özgü tasarımlar oluşturduğunu, bu bağlamda ... ve ... tescil numaraları tasarımları adına tescil ettirdiğini, bahsi geçen müvekkiline ait tescilli ürün tasarımının karşı tarafça müvekkilinden habersiz olarak üretim ve satışının yapıldığı ve ticari amaçlarla kullanıldığı öğrenildiğini, bunun üzerine Mahkememizin 2019/212 D.İş sayılı dosyası ile davalı iş yerinde tespit yaptırdıklarını, davalı tarafın müvekkiline ait ... ve ... sayılı tasarımların aynısını taklit ederek üretim ve satış yaptığı tespit işlemi ve bilirkişi incelemesi ile sabit hale geldiğini, müvekkiline ait tasarım ile davalı ürününün birebir aynı olduğunu ve davalının işbu eyleminin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkiline ait ... ve ... sayılı tescilli tasarımdan doğan haklarına ve haksız rekabet hükümleri uyarınca korunan ürünlere karşı yapılan tecavüzün durdurulmasını, haksız tecavüzün önlenmesini, bu suretle tecavüzün giderilmesini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ürünleri, davacının tasarım tescillerinden farklı olduğunu, tecavüz iddiası mesnetsiz olduğunu müvekkili tecavüzlü olduğu iddia edilen tencere tasarımlarının ayırt edilemeyecek kadar benzerlerini 2004 yılından bu yana üretip sakmakta olduğunu, davacının tasarım tescilleri yenilik ve ayırtedicilikten yoksun olduğunu, müvekkili ... Tasfiye sürecinde olup, müvekkilinin herhangi bir ticari faaliyeti ve dolayısı ile tecavüz eylemi olmadığını savunarak, huzurdaki dava dosyasının daha evvel açılmış bulunan mahkememizin 2019/182 Esas sayılı dosyası ile bu dosyanın taraflarının aynı olduğunu, dava konularının da birbiri ile bağlantılı olduğunu beyan ederek aradaki fiili ve hukuki irtibat sebebi ile huzurdaki davanın, daha evvel açılmış bulunan mahkememizin 2019/182 esas sayılı dosyası ile görülen hükümsüzlük davası ile birleştirilmesini ve davanın reddini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 22/03/2022 tarihli 2019/22 E. - 2022/78K. sayılı kararıyla; "...asıl ve birleşen dosyalardaki hükümsüzlük davaları yönünden yapılan değerlendirmede; yukarıda değinildiği üzere dava konusu tasarımların tescil başvuru tarihleri itibariyle yeni ve ayırt edici olup olmadıkları ve hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden birbirinden farklı görüş bildiren bilirkişi raporları mevcut ise de, en son aldırılan çelişkileri giderir Prof.Dr. ..., Dr. ... ve ... tarafından düzenlenen rapor teknik yönden yeterli görülüp, dava konusu ürünün niteliği de gözetildiğinde tescil başvuru tarihi itibariyle dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici nitelikte olmadıkları ve bu nedenle hükümsüzlüğe dair davaların kabulü ile tasarımların hükümsüzlüğüne, Birleşen tecavüz davaları yönünden yapılan değerlendirmede; yukarıda görüldüğü üzere dayanak tasarımların hükümsüzlüğüne karar verildiğinden ve hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından birleşen mahkememizin 2019/77 ve 2019/221 Esas sayılı dosyalar yönünden davanın reddine dair; -Asıl dava yönünden Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ... ve ... tescil nolu tasarımların hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, -Birleşen 2019/144 E.sayılı dava yönünden; Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ... ve ... tescil nolu tasarımların hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, -Birleşen 2019/182 E.sayılı dava yönünden; Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ... ve ... tescil nolu tasarımların hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, -Birleşen 2019/77 E.sayılı dava yönünden; davacının davasının reddine, -Birleşen 2019/221 E.sayılı dava yönünden; davacının davasının reddine," karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Asıl ve birleşen 2019/144 E., 2019/182 E.sayılı davalarda davalı, birleşen 2019/77 E., 2019/221 E.sayılı davalarda davacı ... San. ve Tic. A.Ş. vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; hükme dayanak yapılan 19/10/2021 tarihli belgenin yalnızca bilirkişi ... tarafından imzalanarak Mahkemeye teslim edildiğini, Mahkemece görevlendirilen diğer bilirkişiler ... ve ... tarafından kalemde imzalanarak geçerli sayıldığını, Mahkemece bu bilirkişilerin isticvap edilmelerinin raporu geçerli hale getirmeyeceğini, bu duruma ve rapora yaptıkları itirazlarının ve bilirkişi ...'yı reddettiklerine dair beyanlarının dikkate alınmadığını, tüm taleplerinin reddedildiğini, usulüne uygun olarak hazırlanmamış bu bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının usule aykırı olduğunu, Mahkemece ..., ... ve ...'den oluşan bilirkişi heyetinden aldığı 19/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda, diğer tüm raporlar, sunulan deliller ve dosya kapsamı incelenerek müvekkiline ait ... ve ... tescil numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini mevcut olduğuna dair görüş bildirilmesine ve bilirkişi raporunun denetime uygun olmasına rağmen, Mahkemece gerekçeli kararda da açıkça belirtildiği gibi "davacı vekillerinin ısrarlı talepleri" gereğince yeniden bilirkişi raporu alınmasına karar verildiğini, kararın ve gerekçesinin hukuka uygun olmadığını, 80 sayfalık 19/03/2021 tarihli raporun dosyada hükme esas alınabilecek tek rapor olduğunu, 19/10/2021 tarihli bilirkişi raporunu tek başına imzalayan bilirkişi ...'nın davanın konusunu oluşturan tencere tasarımlarıyla ilgili uzmanlığının bulunmadığını, bu konuda tek bir çalışmasının ve eserinin mevcut olmadığını, Bilirkişi ...'nın SMK'nun tasarımların benzerliğiyle ilgili hükmünü yanlış yorumlayarak, tasarımın her bir parçasını ayrı ayrı değerlendirdiğini, oysa bu parçaların bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan tasarımı bütün olarak dikkate alması gerektiğini, Bilirkişi ... tarafından ücret karşılığı hazırlanan uzman görüşü dosyaya sunulmuşsa da, ...'ın aynı Mahkemede görülen 2018/396 Esas sayılı davada bu görüşünün tam tersi görüş bildirdiğini ve müvekkili aleyhine hükme neden olduğunu, ayrıca yine kendisi tarafından tam tersi görüş içeren bir makale de yazıldığını, Tasarımların karşılaştırılmasında, seçenek özgürlüğünün sağladığı alan içinde; tasarım ilkelerini ve elemanlarının kullanımındaki bütünlüğün içinde inceleme yapılması gerektiğini, ancak bilirkişi ...'nın bunun yerine uygulama imkanı olmayan böl-parçala-genelleştir formülünü kullanarak rapor yazdığını, Bilirkişinin bu teorisine göre bir endüstriyel tasarım içindeki figür ya da nesnelerin geometrik ya da fiziksel görünümleri içeren bazı parçalarının genel olması nedeniyle hiçbir tasarımın özgün olamayacağını, ... tarafından daha önce alınan bilirkişi raporlarının yeterince incelenmediğini ve değerlendirilmediğini, 19/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda müvekkiline ait tasarımların incelenerek değerlendirildiğini, dosyada mevcut 1-2-4 ve 5. bilirkişi raporları da incelenerek müvekkiline ait dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olduklarına dair ortak kanaate varıldığını, buna rağmen bu raporun hükme esas alınmamasının doğru olmadığını, Bilirkişi ...'nın tek imzalı raporun 32. Sayfasında: biçim olarak bire bir benzerlikte bir tasarıma ve yenilik kırıcı bir dile rastlanmadığını itiraf etmek zorunda kaldığını, ancak sonraki sayalarda bölüm bölüm inceleme yaparak, müvekkilinin tasarımlarının anonim olduğunu söylediğini, Bu nedenle usule ve esasa aykırı olan Mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, Hükümsüzlüğe ilişkin Mahkeme kararı kaldırılmakla, birleşen davalardaki davalılar aleyhine açtıkları tecavüzün meni davalarının reddine yol açan temel ortadan kalkacağından, anılan dosyalardaki delillerle tecavüz sabit olduğundan, dava ve birleşen tüm davalar yönünden davalarının kabulüne karar verilmesi gerektiğini, belirterek, istinaf taleplerinin kabulüne, müvekkiline ait ... (1) ve ... (1) sıra numaralı endüstriyel tasarımlarının yeni ve ayırt edici olduğunun tespitine, endüstriyel tasarımlarına tecavüzün meni davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; ... (1), (2) ve (3) ile ... (1) ve (2) tescil numaralı tasarımların asıl dosya davalısı ... San. ve A.Ş.adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Mahkemenin 2019/2 D.İş sayılı dosyasında bilirkişi vasıtasıyla mahallinde yapılan delil tespiti sonucu tasarım uzmanı ...'den alınan bilirkişi raporunda; tespit isteyen ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ye ait ... tescil numaralı TPMK nezdinde tescilli tasarımın, aleyhine tespit istenen ...-... San ve Tic Ltd Şti'ye ait tencere ürünleriyle mukayeseli olarak yapılan incelemelerde, ürün tasarımlarında, kulp yapılar ve alt taban yapıdaki dizayn dışında ürünlerde belirleyici özellikte olan ana gövde form dizayn yapının, bilgilenmiş genel kullanıcı izlenim algısında; iltibas oluşturacak nitelikte benzer tasarımlar oldukları, ana gövde yapısı olarak seçenek özgürlüğü bulunmakla birlikte, benzer dizayn form yapıda oluşturulan ana gövde yapısının, yeterli ayırt edici özellikte olmaması nedeniyle, tasarımlar arasında oluşan iltibasın, tespit isteyenin, tescilli tasarımından doğan koruyucu hukuki haklarına muhalefet oluşturduğu belirtilmiştir. Mahkemenin 2019/212 D.İş sayılı dosyasında bilirkişi vasıtasıyla mahallinde yapılan delil tespiti sonucu tasarım uzmanı ...'den alınan bilirkişi raporunda; tespit isteyen ... San ve Tic. Ltd, Şti. olarak, TPMK nezdinde ... ve ... tescil numaralı tasarımlarının, aleyhine tespit istenen ... San ve Tic. Ltd. Şti.'nin adresinde mukim ticari işyerinde yapılan incelemelerde; tencere ürününün, tencere gövde yapısının, ... tescil numaralı tencere tasarımı ile gövde yapısının benzer olduğu, bilgilenmiş genel kullanıcı izlenim algısında benzerliğin, iltibas oluşturacak nitelikte benzer tasarımlar olduğu belirtilmiştir. Dosyada ihtiyati tedbir talebinin kısmen reddi kararının, davacı vekilinin istinafı üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16 Hukuk Dairesi'nin 21/03/2019 Tarih, 2019/602 Esas ve 2019/627 Karar sayılı ilamında, bilirkişi raporu alınarak ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesi belirtilmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda dosya, davalı tasarımlarının yeni ve ayırt edici olup olmadıkları yönünden rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, tasarım uzmanı ... ve bilişim uzmanı ...'dan oluşan bilirkişi heyet tarafından hazırlanan 28/05/2019 havale tarihli raporda sonuç olarak, hükümsüzlüğü talep edilen davalı tarafa ait ... tescil numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen tasarımlar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, hükümsüzlüğü talep edilen davalı tarafa ait ... tescil numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen tasarımlar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, hükümsüzlüğü talep edilen davalı tarafa ait ... tescil numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ... tescil numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları belirtilmiştir. Birleşen 2019/182 Esas sayılı dava dosyasında endüstri uzmanı ... ve bilişim uzmanı ...'den alınan 11/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda, ... ve ... tescil numaralı tasarımların tescil tarihleri itibariyle koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik şartlarına sahip olduklarına dair görüş bildirilmiştir. Aynı bilirkişi heyetinden alınan 11/11/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda, kök rapordaki görüşlerinde değişiklik bulunmadığı bildirilmiştir. İlk derece Mahkemesince tasarım Uzmanı ..., tasarım uzmanı ... ve bilişim uzmanı ...'den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 25/11/2019 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; ...davalı tarafın 13.04.2015 başvuru tarihli ... (1) ve (2) numara ile tescilli tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, davalı tarafın 24.03.2017 başvuru tarihli ... (1) numarayla tescilli tasarımı ile 13.04.2015 başvuru tarihli ... (1) numarayla tescilli tasarımının benzer bulunduğu, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, davalı tarafın 24.03.2017 başvuru tarihli ... (2) tescil numaralı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıdığı belirtilmiştir. Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya, ibraz edilen davaya konu iki adet tencere ürünü ile birlikte bilirkişi heyetine tevdi edilerek, her iki tarafın itirazlarını değerlendirir ve özellikle ürün numunelerinin de incelenmesi suretiyle, itirazları ve önceki raporları değerlendirir ek rapor tanzimi istenilmiş olup, heyet tarafından hazırlanan 03/06/2020 havale tarihli ek raporda; davalı tarafın 13.04.2015 başvuru tarihli ... (1) ve (2) tescil numaralı tasarımının yenilik ve ayırt elicilik niteliklerine sahip olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğuna dair kanaatlerinin değişmediği, davalı tarafın 24.03.2017 başvuru tarihli ... (1) tescil numaralı tasarımı 13.04.2015 başvuru tarihli ... (1) tescil numaralı tasarımın benzer bulunduğu, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğuna dair kanaatlerinin değişmediği, davalı tarafın 24.03.2017 başvuru tarihli ... (2) tescil numaralı tasarım ile 2008 tarihli ... Ürün Kataloğundaki ürünün karışıklığa neden olacak düzeyde benzer bulunduğu, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu belirtilmiştir. Birleşen 2019/144 Esas sayılı dava dosyasında alınan tasarım uzmanı ..., ... ve bilişim uzmanı ...'den alınan 12/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda; hükümsüzlüğü talep edilen ... ve ... numaralı tasarımların "dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış" olma şartlarını taşımadığı, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olmadığına dair görüş bildirilmiştir. Davalı-birleşen dosya davacısı ... vekilinin itirazları ve birleşen dosyalar yönünden birden çok rapor mevcut olup, raporlar arasında çelişki bulunduğundan, tasarım uzmanı ..., tasarım uzmanı ... ve bilişim uzmanı ...'ndan oluşan yeni bir heyetten alınan 22/03/2021 havale tarihli raporda; hükümsüzlüğü talep edilen davalıya ait 13.04.2015 başvuru tarihli ... (1) ve (2) tescil numaralı ve 24.03.2017 başvuru tarihli ... (1) ve (2) tescil numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik nitelikleri taşıdığı belirtilmiştir. Bilirkişiler Prof.Dr. ..., Dr. ... ve ... tarafından ibraz edilen 19/10/2021 havale tarihli raporda özet olarak; 19/10/2021 havale tarihli raporda sonuç olarak, tüm davalar ve dosyalar üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; ... Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi adına Türk Marka ve Patent Kurumunda tescilli 13.04.2015 tescil tarih ve ... - (1) ve (2) tescil numaralı tasarım ve 24.03.2017 tarih ve ... (1) ve (2) tescil numaralı tencere konulu endüstriyel tasarım tescil belgeli tasarımlarının, asıl ve birleşen davalara sunulan yenilik kırıcı deliller karşısında, "yenilik" ve "ayırt edicllik" niteliklerini koruyamadıkları belirtilmiştir. Bilirkişiler Prof.Dr. ..., Dr. ... ve ... tarafından ibraz edilen 19/10/2021 havale tarihli rapor ilk olarak tek imzalı olarak mahkemeye ibraz edilip, tebliğe çıkarıldığı ve sonrasında diğer bilirkişi heyetinin de aynı raporu imzalamak suretiyle imza eksiğinin tamamlandığından, bu nedenle davalı/karşı davacı vekilinin itirazlarını değerlendirmesi bakımından rapor tanzim eden bilirkişilerin duruşmaya çağrıldıkları ve duruşmaya iştirak eden bilirkişiler ... ve ...'nün, davaya konu tasarımlara ilişkin görsellerin internete yüklenme tarihleri tespit edilerek, heyetteki tasarımcı bilirkişilerle birlikte internet ortamında istişare etmek suretiyle mesleki birikimlerini de kullanarak hep birlikte raporlarını hazırladıklarını beyan ettikleri tespit edilmiştir. Birleşen 2019/77 Esas sayılı dava dosyasına davalı tarafından sunulan ve tasarım uzmanı ... tarafından hazırlanan 05/04/2019 tarihli uzman görüşünde; dava konusu ... ve ... tescil numaralı tasarımların başvuru tarihlerinden önce çok benzerlerinin kamuya sunulmaları nedeniyle yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadıklarına dair görüş bildirildiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E: Asıl dava ve birleşen 2019/144 Esas, 2019/182 Esas sayılı davalar tasarım hükümsüzlüğü, birleşen 2019/77 Esas sayılı dava, tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, ve maddi tazminat, birleşen 2019/221 Esas sayılı dava ise tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasıdır. Mahkemece asıl dava ile birleşen 2019/144 Esas, 2019/182 Esas sayılı hükümsüzlük davalarının kabulüne, birleşen 2019/77 Esas be 2019/221 Esas sayılı tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve önlenmesi davalarının reddine karar verilmiş, asıl dava ile birleşen hükümsüzlük davalarında davalı, birleşen tasarımın tecavüzü davalarında davacı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından karara karşı istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya incelendiğinde; yargılamanın başından bu yana pek çok bilirkişi heyetinden raporlar alındığı, bu raporlarda bilirkişilerin görüş birliğine varamadıkları tespit edilmiştir. Asıl ve birleşen davalarda davalı, birleşen iki davada davacı olan ve kararı istinaf eden ... San. ve Tic. A.Ş. vekilinin davayı çözmek için yeterli ve hükme esas alınabilecek olduğunu iddia ettiği tasarım uzmanı ..., tasarım uzmanı ... ve bilişim uzmanı ...'ndan oluşan yeni bir heyetten alınan 22/03/2021 havale tarihli raporu incelendiğinde; yenilik kırıcı olarak incelenen ürün görsellerine toplu şekilde yer verildiği, davaya konu tasarımlar ile benzer oldukları iddia edilen ürünlerle tasarımların Mahkemece denetlenebilmesi için benzer ve farklı öğelerine işaret edilecek şekilde görsel olarak karşılaştırılmadıkları, genel ibarelerle davaya konu edilen tescilli tasarımlardan farklı olduklarına dair görüş bildirildiği, bu nedenle raporun denetime uygun olmadığı kanaatine varılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan ve bilirkişiler Prof.Dr. ..., Dr. ... ve ... tarafından hazırlanan 19/10/2021 havale tarihli raporda ise; davaya konu ... tescil numaralı tasarımla ilgili, tasarımın görünen parçalarından olan tencere yan kulpları ile kapak kulplarının daha önce kamuya sunulmuş kulplarla karşılaştırılarak yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin mevcut olmadığına dair görüş bildirildiği, ayrıca davaya konu olan her iki tencere tasarımının daha önce kamuya sunulduğu tespit edilen diğer tencere tasarımları ile bütün olarak karşılaştırılmaları, Mahkemece denetlenmesi mümkün olacak şekilde görsellere yer verilerek benzer ve farklı yönlerine işaret edilmek suretiyle değerlendirme yapılması gerektiği halde, ... tescil numaralı tasarımla ilgili yalnızca kulp tasarımları incelenerek tasarımın tümü hakkında karar verilmesinin hukuka uygun olmadığı, diğer tasarımla ilgili de denetime uygun bir karşılaştırma yapılmadan görüş bildirilmesinin doğru olmadığı, bu nedenle raporun hükme esas alınamayacağı, Mahkemece alınan diğer tüm bilirkişi raporlarında da denetime uygun şekilde bir karşılaştırmaya yer verilmediği, bilirkişi raporlarında birbirlerinden farklı görüşlere yer verildiği, Mahkemece raporlar arasındaki bu çelişkilerin usulüne uygun olarak giderilmediği kanaatine varılmış, ayrıca tasarım hakkına tecavüz davalarıyla ilgili bilirkişilerden görüş de istenilmediğinden, bu nedenle davalı-davacı ... San. ve Tic. A.Ş. vekilinin diğer istinaf talepleri incelenmeksizin istinaf taleplerinin kısmen kabulü ile, ilk derece mahkemesinin eksik incelemeye dayalı kararının kaldırılmasına, Mahkemece mutfak eşyaları tasarımı konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden dosyadaki bir kısım bilirkişi raporlarında yenilik kırıcı olduklarına dair görüş bildirilen ve davaya konu tasarımlardan önce kamuya sunuldukları tespit edilen ürün görselleri ile davaya konu her iki tasarımın Mahkemece denetlenebilecek şekilde, görseller üzerinde benzer ve farklı yanlarına işaret edilerek karşılaştırılması, ayrıca değişik iş dosyalarında incelenen karşı tarafa ait ürünlerin de hükümsüzlüğü talep edilen tasarımlarla karşılaştırılması suretiyle, tasarımların hükümsüzlük koşullarının mevcut olup olmadığı, davacı-birleşen davalıların ürünlerinin davalı-birleşen davacı ... San. ve Tic. A.Ş. adına tescilli tasarımların koruma kapsamında kalıp kalmadıklarına dair, önceki raporlar arasındaki çelişkileri de giderecek şekilde yeniden rapor alındıktan sonra değerlendirme yapılması için dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Asıl davada ve birleşen 2019/144 Esas, 2019/182 Esas sayılı davalarda davalı, birleşen 2019/77 Esas ve 2019/221 Esas sayılı davalarda davacı ... San. ve Tic. A.Ş. vekilinin istinaf taleplerinin kabulü ile 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6. maddesi uyarınca BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİNİN 22/03/2022 tarihli, 2019/22 Esas, 2022/78 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunması için dosyanın Mahkemesine İADESİNE, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde ... San. ve Tic. A.Ş.'ye iadesine, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; a) ... San. ve Tic. A.Ş. avansından kullanıldığı anlaşılan; 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 125,50 TL (posta-teb-müz) masrafının davacı-bir kısım birleşen davalarda davalılar ... San.ve Tic. Ltd. Şti., ... San.ve Tic. Ltd. Şti., ... Sanayi ve Ticaret Limited Şti. ile birleşen davada davalı ... San.ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak, ... San. ve Tic. A.Ş.'ye verilmesine, b)Davacı-bir kısım birleşen davalarda davalılar ... San.ve Tic. Ltd. Şti., ... San.ve Tic. Ltd. Şti., ... Ticaret Limited Şti. ile birleşen davada davalı ... San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan masrafların üzerlerinde bırakılmasına, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 04/04/2024 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.