T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1132 Esas
KARAR NO: 2024/1535
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/04/2024
NUMARASI: 2023/474 Esas - 2024/230 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 09/10/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mahkemenin İİK md. 72/3 uyarınca belirleyeceği %15' lik teminat tutarı karşılığında, icra dairesi veznesine yatıracağı, tüm dosya borcu tutarındaki paranın yargılama neticeleninceye, karar kesinleşinceye kadar davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedir kararı verilmesini, davanın kabulü ile, müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitini ve haksız ve hukuka aykırı olarak başlatılmış olan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu senedin ve icra takibinin iptalini, müvekkilden icra tehdidi altında tahsis edilen/edilecek olması halinde tahsil edilen bedelin tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkile ödenmesini, müvekkil lehine %20 oranında kötü niyet tazminatı hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı/alacaklı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın kambiyo senedinin bedelsizliğine dayanan menfi tespit davası olduğunu, bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası açan davacı borçlunun temel alacağın mevcut olmadığını yani karinenin aksini öne sürdüğünü, davacı tarafın tüm taleplerinin ve davasının reddine, süreci uzatmaya yönelik iddialardan ibaret olan ve senede karşı senetle ispat yükü altında bulunan davacının yazılı delille ispat yükünü yerine getiremediği huzurdaki dosyada verilen 18/07/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararına karşı itirazlar çerçevesinde şartları oluşmadığı, durum ve koşulların farklı olduğu anlaşılan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, takip konusu alacağın %20'sinden aşağısı olmamak üzere müvekkil alacaklının gecikme sebebiyle uğradığı zararın İİK 72/4 maddesi gereğince kötüniyetli davacıdan tahsilini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/04/2024 tarih ve 2023/474 Esas - 2024/230 Karar sayılı kararıyla; "Tüm dosya kapsamının bir arada değerlendirilmesi neticesinde davalı tarafından kambiyo senedinden kaynaklanan alacak nedeniyle davacı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında icra takibi başlattığı, davacının taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmadığı, icra takibine konu senedin sonradan düzenlendiği, şirketin eski yetkilisinin şirkete karşı husumet beslemesi sebebiyle iş bu menfi tespit davasının açıldığı, yargılama devam ederken davalı alacaklının 26/09/2023 tarihli feragat beyanı ile icra takibinin kapatıldığı anlaşılmış olup bu tarih itibariyle iş bu dava konusuz kalmış olup sonrasında davacı tarafından davadan feragat edilip daha sonra feragatin geri alınmasına hukuken değer verilmemiş, icra takibinin feragat nedeniyle kapatıldığı anlaşıldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Vekalet ücreti yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. Maddesi gereği taraflar arasındaki uyuşmazlık ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce sona erdiğinden tarifeye göre belirlenen ücretin yarısına hükmedilmiş. İcra takibinde alacaklının(davalı) takipten feragat etmesi nedeniyle davacı borçlu lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir." kararı verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Davacı şirket vekili olan Av. ... tarafından 22/01/2024 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiği davacının 22/01/2024 tarihli davadan feragat dilekçesinin söz konusu olmadığı ve davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmediğini düşüldüğünde dahi (asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla) icra dosyasından feragat nedeniyle davanın konusuz kalmasına ve esas hakkında karar vermeye yer olmadığına karar verilirken takdir edilecek vekalet ücreti HMK m.331 açık emredici hükmü gereğince davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu gözetilerek belirlenmesi gerekeceği davacı taraf yazılı delille ispat yükü altında olduğu ancak hiçbir delil sunamadığı kendisine verilen kesin süreye rağmen sunmadığı halde aleyhlerine vekalet ücreti hükmedildiğini iki ayrı başlıkta belirttikleri hususların her biri birbirinden bağımsız olarak nazara alındığı takdirde ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğundan dolayı; istinaf başvurusunun kabulü ile İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/474 Esas, 2024/230 Karar sayılı, 16/04/2024 tarihli kararı hakkında HMK 353/1-(b)-2 maddesi uyarınca kanunun uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı nazara alınarak düzeltilerek yeniden karar verilmesini, aksi kanaatte ise kararın kaldırılmasını ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacının davalı aleyhine 500.000,00-TL asıl alacak, 29.722,60-TL işlemiş faiz, 1.000,00 TL bono komisyonu olmak üzere toplam 530.722,60 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun itiraz ettiği görülmüştür. Davalı vekilinin 30/11/2023 tarihli dilekçesi ile icra dosyasının kapalı olduğu davanın konusuz kaldığı karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini ve davacı aleyhine HMK 331 madde gereğince yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin 22/01/2023 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği ve dava dilekçesi ile sunulan vekaletnamede davadan feragat yetkisinin olduğu görülmüştür. Davacı vekilinin 29/01/2024 tarihli dilekçesi yeni vekalet sureti ve eski vekilin 29/01/2024 tarihinde davacı tarafından azledildiği azilname sureti sunularak feragat dilekçesinin dikkate alınmamasını talep ettiği görülmüştür.
GEREKÇE: Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekilinin 22/01/2024 tarihli feragat dilekçesi ile huzurda görülmek olana dosyadan feragat ettiklerinin bildirir, dosyaya yatırılmış olan teminatın iadesini arz ve talep etmiştir. Davacı vekilinin 29/01/2024 tarihli dilekçesi ile feragat dilekçesinin dikkate alınmamasını, müvekkilinin onayı olmadan önceki vekilin feragat beyanında bulunduğunu beyan etmiştir. Davadan feragat HMK'nın 307 ve 309.maddeleri hükümleri gereğince uyuşmazlığı ve dolayısıyla davayı sona erdiren, davalının kabulünü gerektirmeyen ve kesin mahkeme hükmünün hukuksal sonuçlarını doğuran bir taraf işlemidir. HMK'nın 309. maddesi hükmüne uygun olarak davacının davadan feragatinin mahkemece saptanması halinde feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir.İlk derece mahkemesince, kararın gerekçesinde davacı vekilinin davadan feragat ettiği, davadan feragat edilip daha sonra feragatin geri alınmasına hukuken değer verilmediği belirtildiği halde, davadan feragate ilişkin bir karar verilmeyip, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür. Açıklanan nedenle HMK’nın 355, 353/1-a-6. maddeleri gereğince ilk derece mahkemesi kararının re'sen kaldırılmasına, davalının istinaf isteminin re'sen dikkate alınan nedenler ile kısmen kabulüne, kaldırma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, 2-İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/04/2024 tarih, 2023/474 Esas - 2024/230 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 355, 353/1-a-6 maddeleri gereğince KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine, 5-İstinaf aşamasında davalı tarafça yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 260,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 1.429,40 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 160-TL istinaf masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde talepleri halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 09/10/2024 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.