T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/438 Esas
KARAR NO: 2024/1590 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/12/2022
NUMARASI: 2021/653 E. - 2022/778 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 10/10/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yapmış olduğu ticaret nedeniyle, müvekkilinin keşidecisi olduğu, ... Bankası Ostim Ticari Şubesi’ne ait, ... nolu, 30.04.2020 keşide tarihli ve 172.013,33 TL bedelli çekin, dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. emrü havalesine düzenlendiğini, bu çekin müvekkili tarafından kargo ile ... San. ve Tic. A.Ş.’ye gönderildiğini, ancak çekin kargo şirketinden 09.01.2020 tarihinde çalındığını, bunun üzerine müvekkili firmanın dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. ile bir protokol düzenleyerek, borcu karşılığında yeni bir çek düzenleyerek dava dışı firmaya teslim ettiğini, müvekkili firmanın, çekin nerede olduğunun bulunması için gerekli girişimlerde bulunurken, çekin dava dışı ... A.Ş.’de olduğunun, dava dışı ... A.Ş.’nin araması sonucu öğrenildiğini, müvekkili tarafından bu aramada çekin çalındığının dava dışı ... A.Ş.’ye bildirildiğini, ayrıca taraflarından Ankara ... Noterliği’nin 18.03.2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi çekilerek çekin çalıntı olduğunun ve dava dışı ... A.Ş.’nin cirosunun sahte olduğunun davalıya bildirilerek çekin iadesinin talep edildiğini, ayrıca dava dışı lehtar ... A.Ş.’nin de, Bakırköy ... Noterliğinin 16.04.2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtar çekerek, çekin çalıntı olduğunu ve çekte hiçbir imza ya da kaşesi bulunmadığını dava dışı ... A.Ş.’ye ihtaren bildirdiğini, taraflarından, davaya konu çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti için Ankara 7. Asliye Tic. Mah. 2020/196 Esas numaralı dava dosyasının açıldığını, dava esnasında dava dışı ...’le protokol yapılarak, çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının ve çek aslının müvekkiline teslimine karar verildiğini, çalıntı çekin, dava dışı ... tarafından Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2020/16780 sayılı soruşturma dosyasına teslim edildiğini, davalı yanın, hem dava dışı ...’in müşterisi, hem de Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2020/ 16780 sayılı soruşturma dosyasının tarafı olduğunu, takibe dayanak onaylı çek suretini de Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2020/ 16780 sayılı soruşturma dosyasından aldığını, davalı yanın, çekin çalıntı olduğunu ve ciro silsilesinin kopuk olduğunu bildiğini, bilmesine rağmen İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, davalı yanın kötü niyetli olarak çeki müvekkilinden tahsil etmeye çalıştığını, tüm bu anlatımlardan da görüleceği üzere, davalı yanın tüm süreci bilmesine rağmen kötü niyetli olarak, müvekkillerinden çalıntı çeki tahsil etmeye çalıştığını, çekin müvekkili tarafından, dava dışı ... A.Ş.’ye keşide edildiğini, çekin kargo da çalındığını ve sahte imza ve kaşelerle çekin davalıya verildiğini, ciro zincirinin kopuk olduğunun aşikar olduğunu, bir diğer hususun ise, Çek Kanunun 3/6. maddesinin, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen onaylı çek suretiyle işlem yapma hakkını yetkili çek hamiline verdiğini, yetkili çek hamilinin dava dışı ... A.Ş. olduğunu, davalı yanın çek hamili olmadığını, yetkili çek hamili olmayan davalının takipte taraf ehliyeti bulunmadığını, ayrıca müvekkili ile dava dışı yetkili hamil ... A.Ş. ile yapılan protokol gereği; çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının belirtildiğini, müvekkilinin borcu olmadığını, çekten dolayı cirantanın takip yapmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini, eğer müvekkili aleyhine icra takibi devam ederse müvekkilinin borcu olmayan bir parayı tekrardan ödemek zorunda kalacağını ve tüm ticari itibarı zedelenerek zor durumda kalacağını, bu kriz zamanında böyle bir darbenin müvekkilinin ticari olarak mahvına sebebiyet vereceğini iddia ederek; davalının müvekkili aleyhine başlattığı İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasının teminatsız veya teminat ile tedbir kararı verilerek durdurulmasına, ciro silsilesinin kopuk olması ve davalının yetkili hamil olmadığından ve kötü niyetli olduğundan, müvekkilinin takibe dayanak ... Bankası Ostim Ticari Şubesi’ne ait, ... nolu, 30.04.2020 keşide tarihli ve 172.013,33 TL bedelli çekten ve çekin dayanak olduğu İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasından, davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, kötü niyetli davalı aleyhine %20’den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderlerinin ve taraflarına doğacak vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu ... Bankası Ostim Ticari Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 30.04.2020 keşide tarihli, 172.013,33.- TL bedelli çekin karşılıksız kalması dolayısıyla ... A.Ş. tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından çek üzerinde yer alan keşideci, lehtar ve müvekkili şirketin de dahil olduğu cirantalar aleyhine icra takibi başlatıldığını, söz konusu cirantalardan biri olan davalı müvekkili şirketin de çekin karşılıksız kalması dolayısıyla icra dosyasına konu borcu alacaklı ... A.Ş'ye ödeyerek icra dosyasını kapattığını, davalı müvekkilinin icra dosyasına konu borcu ödemiş olması dolayısıyla kendi cirosundan önce gelenlere başvuru hakkını kazanmış olup taraflarınca İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile alacağın tahsili yoluna başvurulduğunu, akabinde davacı tarafça işbu menfi tespit davasının ikame edildiğini, karşı tarafın savlarının hukuki bir zemine oturtulmadığını, somut durumun gerçekliği ile uyuşmayan salt iddialardan oluştuğunu, borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafın işbu dosyaya dava dilekçesinde ifade ettiği hususları destekleyecek özellikte herhangi bir senet niteliğini haiz kesin delil sunmadığını, bu sebeple ileri sürülen savların iddiadan öteye geçmediğini, davacı tarafın dava dışı ... A.Ş. ile olan protokollerinde, çekten kaynaklı olarak taraflarına borçlu olmadığını belirttiğini ileri sürdüğünü, ancak müvekkili şirketin söz konusu protokole taraf olmadığını, bu nedenle davacı tarafın söz konusu belgeyi, çekin iktisabı anında iyi niyetli olan davalı müvekkili şirkete karşı ileri sürmesinin hukuken imkansız olduğunu, ayrıca davacı taraf çek bedelini dava dışı lehtara yeni bir çek düzenleyerek ödemiş olduğunu iddia etmekte ise de; TTK madde 790 uyarınca cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağından, yetkisiz hamile yapılan ödemenin, çekin iktisabında kusuru bulunmayan, çekten kaynaklanan borcunu yetkili hamile ödeyen ve iyi niyetli olan davalı müvekkiline karşı olan borcunu sona erdirmediğini, sürekli ticari faaliyeti bulunan bir şirketin çekin bedelini tahsil etmek için yasal yollara sahip olmasına rağmen ilgili yasal yolları kullanmamasının akla ve mantığa olduğu kadar ticari hayatın işleyişine de aykırılık teşkil edecek olup, nitekim müvekkilinin de ticari faaliyetinin devamı için nakit paraya ihtiyaç duyan tüm şirketlerin yapacağı şekilde çekin bedelini ödeyerek müracaat hakkını kullanmış olduğunu, yasal yollardan tahsili yoluna gittiğini, Türk Ticaret Kanununun, dava konusu çekin üzerindeki ciro zinciri ve dilekçe ekinde sunmuş oldukları müvekkili şirket ile çeki kendisine ciro eden şirket arasındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ve belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde ve müvekkili şirketin dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiğini iddia eden davacı tarafın iddialarını ispat edecek herhangi bir kesin delil sunamadığı göz önüne alındığında; dava konusu çekin meşru hamilinin müvekkili şirket olduğu ve davacı tarafın çekten kaynaklanan borcunun mevcut olduğunu beyan ederek; davanın öncelikle usulden reddine, davacının tazminat taleplerinin reddine, kötü niyetli davacı aleyhine %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/653 E.- 2022/778 K.sayılı kararıyla; "...Buna göre somut olayda çekteki ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, davacı keşidecinin çekteki kendi imzasına bir itirazının bulunmadığı, keşideci olan davacının kendisinden sonra gelen lehtar ve cirantaların imzalarının sahteliğine dayanarak sorumluluktan kurtulamayacağı, (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2021/197 E. 2022/2152 K. Sayılı ilamı) davalı ticari defter ve kayıtların incelemesinde dava konusu çekin ticari ilişkiye istinaden verilmediği tespiti yapılmışsa da kıymetli evrakın mücerretlik ilkesi gereğince davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü bulunmadığı, davacı taraf çekin çalıntı olduğunu, yetkili hamilin ... A.Ş olduğunu ve ... A.Ş ile aralarında yaptıkları protokol gereğince davacının çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve çek aslının teslimine karar verildiği yönünde itirazda bulunmuşsa da protokolün davacı ve ... A.Ş arasında düzenlenmiş olduğu ve davacı tarafça ileri sürülen iddiaların şahsi defi niteliğinde olduğu, davalı tarafa ileri sürülebilmesi için davalının senedi iktisabında kötüniyetli olduğunun kanıtlanması gerektiği, aksi takdirde keşideci ile lehtar arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan şahsi def’iler müracaatta bulunan iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceği, somut olayda, davalının son hamile yapmış olduğu ödeme ile kendisinden önceki cirantalara ve keşideciye karşı başvurma hakkının bulunduğu, davalının dava konusu çeki iktisap ederken bile bile davacının zararına hareket ettiğinin ispatlanamamış bulunmasına, çekin uygun ciro silsilesi içinde ciro edilmiş olduğu anlaşılmakla davanın reddine, İİK. 72/4 Maddesinde;'' (Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./15.md.) yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez,'' hükmü düzenlenmiştir. Mahkememizin 18/11/2021 tarihli ara karar ile İİK. 72/3 Maddesi uyarınca icra dosyasına yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde %20 teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verildiği, ihtiyati tedbir kararı infaz edildiğinden ve İİK 72/4 maddesi gereğince davalının kötü niyet tazminatı talebinin şartları ve koşulları oluştuğu anlaşılmakla 229.984,18 TL nin %20 si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, İİK 72/4 maddesi gereğince dava alacaklı lehine neticelenmesi halinde ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalkacağından; Mahkememizin 19/11/2021 maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalktığının tespitine" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki iddialarını tekrarla; davalının çekin çalındığını bilerek, çeki savcılık dosyasından alarak kötüniyetle müvekkilinden çeki tahsil etmeye çalıştığını, Alınan bilirkişi raporu ile, davalının çeki iddia ettiği gibi ticari ilişki neticesinde iktisap etmediğinin tespit edildiğini, TTK'nun 792. maddesi uyarınca kötüniyetli hamil olan davalının çalıntı çeki geri vermekle yükümlü olduğunu, Çekteki ... A.Ş. adına atılan imzanın kendilerine ait olmadığı, bu nedenle ciro silsilesinin kopuk olduğunu, Çek Kanunun 3/6. maddesi uyarınca savcılıktan alınan onaylı çek örneği ile ancak yetkili hamilin işlem yapabileceğini, davalının yetkili hamil olmadığını, takipte taraf ehliyetinin bulunmadığını, Müvekkilinin dava dışı yetkili hamil olan ... A.Ş. İle çekten dolayı borçlu olmadığına dair protokol imzaladığını, buna rağmen cirantanın takip yapmasının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/653 Esas, 2022/778 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklının davalı ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, borçluların ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, davacı ... Limited Şirketi, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi oldukları, 172.013,33 TL asıl alacak, 516,04 TL komisyon, 17.201,33 TL karşılıksız çek tazminatı, 40.253,48 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 229.984,18 TL borcun ödenmesi amacıyla 05/11/2021 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 30/04/2020 günlü, ... seri numaralı, 172.013,33 TL bedelli çek olduğu, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 11/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği, ilk derece mahkemesince borçlu hakkında verilen ihtiyati tedbir kararının kesinleştiği, Mahkemenin 18/11/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının uygulandığı anlaşılmıştır. Dava konusu çek aslının incelemesinde; ... Bankası Ostim Ticari Şubesine ait ... çek numaralı 30/04/2020 keşide tarihli, Ankara keşide yerli, 172.013,33 TL bedelli, keşidecisinin ... San. ve Tic. Ltd. Şti., lehtarının ve ilk cirantasının ... San. ve Tic A.Ş. olduğu, ...'ın aval sıfatıyla çekin ön yüzünde isim ve imzasının bulunduğu, ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından çekin ... Tur. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ciro edildiği, ... Tic. Ltd. Şti. tarafından çekin ... San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ciro edildiği, ... San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından çekin ... San. Tic. Ltd. Şti'ne ciro edildiği, ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından çekin ... San. Tic. A.Ş.'ne ciro edildiği, ... San. Tic. A.Ş. tarafından çekin ... A.Ş.'ye ciro edildiği ve son hamilin ... A.Ş. olduğu, çekin ödeme yasağı kararı gereğince işlem yapılmayarak iade edildiği anlaşılmıştır. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelemesinde; alacaklının ... A.Ş., borçluların ..., ... Tic. Ltd. Şti., ... San. Tic. Ltd. Şti., ... San. Tic. A.Ş., ... Met. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... San. ve Tic A.Ş. oldukları, alacaklı vekilinin 25/12/2020 tarihli dilekçesi ile dosya borcunun borçlulardan ... San. Tic. A.Ş. tarafından haricen ödenmesi nedeniyle dosyanın kapatılmasını talep ettiği, yine alacaklı ... A.Ş. vekilinin takip konusu çeki ve faktoring sözleşmesini Büyükçekmece C. Başsavcılığının 2020/16780 CBS Soruşturma numaralı dosyaya teslim ettiğine dair de beyan dilekçesinin dosyada mevcut olduğu görülmüştür. Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/196 Esas, 2021/127 Karar sayılı ilamı incelendiğinde; davacının ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, davalının ... Anonim Şirketi olduğu, davacının ... Bankası Ostim Ticari Şubesi’ne ait, ... nolu, 30.04.2020 keşide tarihli ve 172.013,33 TL bedelli çekten kaynaklı olarak, davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekin müvekkiline iadesine, davalı aleyhine %20’den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi için dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği, taraf vekillerinin istinaf kanun yoluna başvurmaktan da feragat ettikleri tespit edilmiştir. Büyükçekmece C. Başsavcılığının 2020/16780 CBS Soruşturma sayılı evrakı incelendiğinde; şikayetçinin ... San ve Tic A.Ş. olduğu, ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.- ... Bankası, Ostim Ticari Şubesi, 30.04.2020 tarih, 172.013,33 TL. bedelli, Keşidecisi ... Sanayi ve Tic, Ltd. Şti.olan ... seri nolu çekin kargoda çalındığı ve üzerindeki ciro imzasının ve kaşesinin kendilerine ait olmadığı iddia edilerek, meçhul faillerin resmi evrakta sahtecilik suçundan cezalandırılmalarına karar verilmesi için şikayette bulunulduğu, 2021/6371 sayılı kararla yetkisizlik kararı verilerek, soruşturma evrakının İstanbul C. Başsavcılığına gönderilmesine karar verildiği tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından 24/06/2022 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda; "...Davalı şirketin ticari defterlerinin açılış ve kapanış onayları yasal süresinde yaptırıldığından, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığı, ibraz edilen muavin defter dökümüne göre; davalı şirket ile kendisinden önceki ciranta olan dava dışı ... Sanayi Tic. Ltd. Şti arasındaki ticari ilişkiye göre usulüne uygun tutulan davalı ... defterlerine göre; takip ve dava konusu çek üzerindeki önceki ciranta olan dava dışı ... Metal in, 31.12.2020 tarihi itibariyle 1.230.458,98 TL alacak bakiyesinin bulunduğu, davalı şirket tarafından, 08.01.2020 tarihli, ... no.lu makbuzla, önceki ciranta dava dışı ...den, takip ve dava konusu 30.04.2020 vadeli, ... seri no.lu, 172.013,33 TL lık çek tahsil edilmiş olup; çekle bağlantılı olarak da, 21.04.2020 tarihli, 8 no.lu, 616.092,75 TL lık faturanın ibraz edildiği, söz konusu çek ve faturanın davalı şirket kayıtlarında mevcut olduğu, davalı şirkete ait 2020 yılı Nisan ayı Bs formunda, dava dışı ...e 1 adet belge karşılığı KDV hariç 522.112,00 TL lık satış yapıldığının bildirildiği, ibraz edilen cari hesap dökümünün incelenmesinde; 31.12.2020 tarihi itibariyle davalı şirket tarafından yapılan tahsilatların 1.230.458,98 TL lık kısmı ile ilgili, dava dışı ...’e herhangi bir mal/hizmet tesliminin, buna bağlı olarak da fatura düzenlenmesinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla tahsilatların niteliğine yönelik tespit yapılamadığı, dosyada fotokopisi mevcut 02.01.2020 tarihli, ... nolu, 174.094,25 TL tutarındaki faturaya, cari hesap dökümünde rastlanmadığı, söz konusu çekin ise, yevmiye defterinin 8. sayfasında, 10.01.2020 tarihli 12 no.lu yevmiye fişi ile davalı şirket kayıtlarına alınarak, önceki ciranta ... hesabına alacak kaydedildiği" şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır. Antalya 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/179 Talimat Sayılı dosyasından davacı ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından 05/09/2022 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda; "...Davacı şirketin yukarıda tasdik bilgileri belirtilen şirket 2020 yılı defterinin incelenmesi ile, konu takip ve dava konusu 30.04.2020 vadeli, ... seri no'lu, 172.013,33 TL lık çekin kayıtlarında mevcut olmadığı, ancak, 2019 yılından borç bakiyesi olan, (... A.Ş. alacak) bakiyesine karşılık, 20.01.2020 tarihinde, ... yev. numarası ile kayıtlı verilen ... no'u , 172.013,33.TL.çek verilmiş olduğu, bu çekin takip ve dava konusu çek yerine verilen çek olduğu, davacının iyiniyetli hamil konumunda olduğu, bilirkişi raporunda "İbraz edilen cari hesap dökümünün incelenmesinde: 31.12.2.2020 tarihi itibariyle davalı şirket tarafından yapılan tahsilatların 1.230.458,98 TL'lik kısmı ile ilgili dava dışı ...'e herhangi bir mal/hizmet tesliminin, buna bağlı olarak da fatura düzenlenmesinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla tahsilatların niteliğine yönelik tespit yapılamadığı, dosyada fotokopisi mevcut 02.01.2020 tarihli ... nolu 174.094.5 TL tutarındaki faturaya cari hesap dökümünde rastlanmadığı, " tespiti dikkate alındığında, söz konusu çekin taraflar arasında ticari ilişki bağlamında kullanıldığının ileri sürülemeyeceği" şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E: Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. Davacı, takibe konu çekin keşidecisi olduğunu, çekin lehtarı görünen ... San. ve Tic. A.Ş. imzasının sahte olduğundan bahisle, çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince davanın reddine, davacının 229.984,18 TL’nin %20’si kadar icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacının davaya konu 30/04/2020 keşide tarihli ve 172.013,33 TL bedelli çekin keşidecisi olduğu, davacının çekteki imzasını inkar etmediği, davacının çeki lehtar ... San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlediği ve akabinde çekin lehtara gönderilmek için kargoya verildiğinde çalındığını iddia ettiği, takibe konu çekte lehtar ... San. ve Tic. A.Ş.’nin ciro ve kaşesinin bulunduğu, lehtarın cirosundan sonra üç ciranta cirosunun daha mevcut olduğu ve en son çekin hamili davalı tarafından ... A.Ş.’ne ciro yoluyla devredildiği, bankaya ibraz edildiği, ancak işlem yapılmadığı görülmüştür. Türk Ticaret Kanunu'nun 677. maddesi hükmüne göre, ticari senetteki geçersiz imza sadece kendisi yönünden hükümsüzlük sonucu doğurur. Senetteki her imza diğerlerinden bağımsız olarak sadece imza sahibini bağlar. İmzaların bağımsızlığı ilkesi, çeke atılı her geçerli imzanın sahibini bağladığını, geçersiz imzaların sahiplerinin sorumlu tutulmamasına rağmen, çekin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder. Geçerli imzaların sahipleri, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamazlar. Geçersiz bir imza sahibini bağlamaz ise de, ciro zincirini de koparmaz. Buna göre somut olayda çekteki ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, keşideci olan davacının kendisinden sonra gelen lehtar ve cirantaların imzalarının sahteliğine dayanarak sorumluluktan kurtulamayacağı, davalının Büyükçekmece C. Başsavcılığının 2020/16780 sor. sayılı soruşturmasında taraf olmadığı, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında çek bedelini alacaklı ... A.Ş.’ne ödediği, Büyükçekemce C. Başsavcılığından çekin onaylı örneğini alarak davaya konu icra takibini başlattığı, davalının kötüniyetli hamil olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı, bu nedenle davalının çekin yasal hamili olduğu, davalıdan çek bedelini tahsil eden ... A.Ş. ile davacı arasında yapılan ve davalının taraf olmadığı protokolün davalıya karşı ileri sürülemeyeceği, alınan bilirkişi raporlarında, çekin davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, ancak mal ve hizmet teslimi ile fatura tespit edilemediği belirtilmişse de, kambiyo senedi olan çek sebepten mücerret olduğundan, ispat külfetinin genel kuralın aksine davacı üzerinde bulunduğu, bu nedenlerle, davanın reddine dair ilk derece mahkemesi kararı isabetli olduğundan, davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 10/10/2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.