T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/541 Esas
KARAR NO: 2024/1303 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/11/2023
NUMARASI: 2022/155 E. - 2023/267 K.
DAVA: Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 21/04/2014
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN
2021/286 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Faydalı Modele Tecavüzün Tespiti Men'i ve Ref'i
DAVA TARİHİ: 08/07/2020
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN
2023/27 ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA: Faydalı Model'e Tecavüzün Tespiti, Men'i ve Ref'i ile Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 24/01/2023
KARAR TARİHİ: 12/07/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin uzun yıllardır hukuka uygun olarak ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, müvekkilinin ticari faaliyetinin bir kısmını da, davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı olarak TPE nezdinde tescil ettirmiş olduğu beş adet faydalı model belgesi ile tescilli makine parçalarının oluşturduğunu, dava konusu ürünlerin yurt içinde de ... tarafından uzun yıllardır ve davalının tescil talebinde bulunmadan çok önce üretildiğini, müvekkilinin ortağı bulunduğu şirketin, davalının faydalı model başvurusundan önce dava konusu faydalı modeller ile ilgili ürünlere ilişkin kesmiş olduğu faturaların dava konusu bu faydalı modellerin yenilik unsurunu ortadan kaldırdığını, davalı tarafın kötü niyet ile gerçekte hakkı olmadığı halde faydalı model belgelerini aldığını, hukuka aykırı tescil belgelerine dayanak müvekkiline zarar vermek istediğini, dava konusu faydalı modellere ilişkin makine parçalarının tescil edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ürünlerin başka şekilde yapılmasının mümkün olduğunu, bu nedenle de dava konusu faydalı modellerin usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek, davalının TPE nezdinde tescilli ..., ..., ..., ... tescil numaralı "Paketleme makinelerinde kullanılan bir yaka" ve ... tescil numaralı "yakada katlama ayarını sağlayan hareketli parça" başlıklı faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin uzun yıllardan beri piyasada yerli üretici ve ihracatçı statüsünde faaliyet göstermekte olduğunu, özellikle yerli ve yabancı bütün dikey ve yatay dolum makinelerinin yakaları ve yaka aksamlarının imalatı hususunda uzmanlaştığını, müvekkilinin gerçekleştirmiş olduğu çeşitli AR-GE çalışmaları neticesinde TPE nezdinde ..., ..., ... ve ... tescil numaralı "Paketleme makinelerinde kullanılan bir yaka" ve ... tescil numaralı "yakada katlama ayarını sağlayan hareketli parça" başlıklı faydalı model belgelerini tescil ettirdiğini, müvekkilinin tescilli bu faydalı modellerinin davacı yanca izinsiz olarak üretildiği ve ticari piyasalara sunulduğunun tespiti akabinde noter aracılığıyla kullanımlarına ve eylemlerine son verilmesi talepli ihtarname keşide edildiğini, ihtarname sonrası davacı yanca huzurdaki haksız davanın açıldığını, müvekkili adına 2012 yılından bu yana tescilli olan faydalı modellere ilişkin bugüne kadar hükümsüzlük davası açmayan davacı yanın, müvekkilinin faydalı modelinin taklit ettiğinin tespit edilmesinden sonra dava konusu faydalı modeller ile ilgisi bulunmayan ürünlere dayalı olarak hükümsüzlük davasını ikame etmesinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin faydalı modellerinin koruma kapsamı ile davacı yanın delil olarak göstermiş olduğu ürünlerin delil olarak kabul edilebilmesi bir yana müvekkilinin faydalı modellerinin yenilik özelliğini ortadan kaldıran hususlar içermesi sebebiyle, davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2021/286 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin TPMK nezdinde ... sayı ve "Yakada katlama ayarını sağlayan hareketli parça" başlıklı faydalı model tescil ettirdiğini, bunun yanında ..., ..., ... ve ... sayılarla "Paketleme Makinelerinde Kullanılan Bir Yaka" başlıkları ile gerçekleştirilen faydalı modelleri tescil ettirdiğini, davalı yanın müvekkili şirketin eski çalışanı yanında müvekkili şirketin bilinirliğinden ve faydalı model/patentli ürünlerinin tüketici nezdindeki tercih edilirliğinden istifade etmek amacına matuf olmak üzere müvekkili şirketin ..., ..., ..., ... ve ... sayılarla tescilli faydalı model belgeleri ile tescil ettirmiş olduğu ürünlerini sektörel kimi dergilerinin yanında sektördeki tüketicilere dağıtmış olduğu ürünlerle taklit ettiğini, davalı yan ürünlerinin, müvekkili şirket ... sayılı faydalı modelini ihlal ettiğini, davalı yanın taklit ürününde görüleceği üzere müvekkili şirketin faydalı model ile koruma altına alınan istemde yer alan "boru üzerine irtibatlandırılan iki ayrı pim üzerinde çalışan kızak, destek elemanı ve boru ile aynı yapıda oval kenar ihtiva eden hareketli parça" unsurlarının aynı şekilde karşı yanın ürününde yer almakta olup, müvekkili şirketin faydalı model ile koruma altına alınan ürünü karşı yan tarafından en ufak ayrıntısına kadar farklılaştırılmadan aynı şekilde taklit edildiğini, müvekkili şirketin mevcut durum itibariyle mağdur durumda olduğu ve zarara uğradığının açık olduğunu, uyuşmazlık kapsamında davalı şirket eylemlerinin ... sayılı faydalı modeline tecavüz teşkil ettiğinin izahtan vareste olduğunu, bu durumun Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2017/172 D.İş sayılı dosyası üzerinden tespit yapıldığını, davalı şirkete haksız ve hukuka aykırı eyleme son verilmesi defaatle ifade edilmesine karşın taklit ürünlerin satışını gerçekleştirmekte olduğu gibi halen http://www...com/ internet sitesinde yer alan http://www...com/... linki üzerinden taklit ürünlerin tanıtımını gerçekleştirmekle, yanı sıra her ürün için "teklif al" seçeneği ile de satış işlemleri gerçekleştirilmek suretiyle mütecaviz eylemlerine devam ettiğini, davalı şirketin mütecaviz eylemlerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde haksız rekabet teşkil ettiğini, davalı şirketin müvekkili şirketin ürünlerini taklit etmek suretiyle müvekkili şirketin emeğine, ürününe, müşterilerine ve kazancına haksız biçimde el attığını, davalı şirket tarafından fuarlara iştirak edildiğini, internet üzerinden ve çeşitli video siteleri üzerinden müvekkili şirket ürünlerinin taklit edildiği faydalı modellere konu ürünleri davalı şirkete kendine mal edilerek gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin tescilli faydalı model belgelerine yönelik vaki tecavüz ve haksız rekabet ihlalinin tespitine, menine, davalı şirketin ..., ..., ..., ..., ... ve ... olarak adlandırılan taklit ürünlerin üretiminin, satışının, pazarlamasının, yapılması, ithal ve ihracının veya ticari amaçla elde bulundurulmasının önlenmesine, bahse konu ürünlere el konulmak suretiyle yediemine teslimine/muhafaza altına alınmasına ve imhasına, bahse konu taklit ürünlere yönelik bahsi geçen linklere erişim engellenmesine, anılan davalı şirket ürünlerin reklam ve tanıtımının engellenmesine, basılı ve dijital evrakların muhafaza altına alınmasına ve imhasına, hükmün ulusal iki büyük gazetede ikişer hafta ile iki kez yayınlanmasına, yanı sıra davalı şirketin internet sitesinde bir ay süreyle ilanına karar verilmesine, yargılama harç ve masrafları ve avukatlık ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin uzun yıllardır şekillendirme seti endüstrisinin içerisinde faaliyet göstermekte olup, sektörde 2015 yılında kurmuş olduğu şirketi ile piyasada bilinen bir tanınmışlığa sahip profesyonel olarak çalışan, Ar-ge çalışmaları olan bir firma olduğunu, müvekkilinin davacı tarafın faydalı model belgesinden kaynaklanan haklarını ihlal ettiği ileri sürülen müvekkili ürünü olan ve müvekkili adına TPMK nezdinde ... numarasının 07/03/2016 tarihinden itibaren 10 yıl ile faydalı model tesciline sahip olduğunu, aynı zamanda müvekkili adına 07/03/2016 tarihinden itibaren tescilli ... ve ... tescilli yaka aparat modellerinin de mevcut olduğunu, davacının iddia ettiği, müvekkilinin davacının faydalı modelini taklit iddialarının asılsız olduğunu, davacının faydalı modelinin açıları ile aynı ölçü ve açılara sahip olmuş olsa TPMK tarafından kendisine faydalı model belgesi verilemeyeceğini, davacının davasına dayanak Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2017/172 D.İş sayılı dosyasına ait bilirkişi raporunun denetime elverişli bir rapor olmaktan uzak olduğunu, müvekkilinin almış olduğu faydalı model kapsamında imalat yaptığını, faydalı modellerinin davacının faydalı modellerinden farklılık içerdiğini, davalının faydalı modellerinin iptal de edilmediğini, davalının tescilli faydalı modelleri kapsamı dışında bir üretiminin olmadığını, davacı tarafın açmış olduğu davada 6769 sayılı SMK'ya göre tescilli faydalı modellerinden doğan hakkını kullanmakta olan davalı müvekkiline karşı işbu davayı açmakta hukuken korunmaya değer hiçbir menfaati olmadığını, bu sebeple haksız açılmış bu davanın usul ve esastan reddini, müvekkili şirketin tescilli faydalı model belgeleri nazara alınarak davacı taleplerinin tümden reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2023/27 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:DAVA; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkil şirket 2003 yılında kurulmuş olup, yatay ve dikey ambalaj makinelerinin form yakaları üreten sektörünün ilk ve tek kuruluşu olduğunu, davalı şirket yetkilisinin müvekkil şirketin eski çalışanı olmasının yanında müvekkil şirketin bilinirliğinden ve faydalı model/patentli ürünlerinin tüketici nezdindeki tercih edilirliğinden istifade etmek amacıyla müvekkil şirketin ... sayılı faydalı model ile tescil ettirmiş olduğu ürününü taklit ettiğini, müvekkil şirketin faydalı modelini rıza dışı kullanan davalı şirketin eylemi faydalı model hakkına tecavüz teşkil ettiğini, bu nedenlerle davalı şirket tarafından gerçekleştirilen eylemlerin müvekkilin markasına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine ve menine, maddi tazminat ve yoksun kalınan kazanç taleplerinin kabulü ile fazlasına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın, davalı şirketten alınarak müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının faydalı model hakkının geçersiz hale geldiğini, davaya konu ... tescil numaralı faydalı model belgesinin 27/03/2023 tarihi itibariyle faydalı model hakkının yıllık ücretinin ödenmemesi nedeniyle sonra erdiğini, bu nedenle dava konusuz kaldığı için öncelikle bu sebepten davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu ürünlere ilişkin görülmekte olan derdest bir hükümsüzlük davası olduğunu, bahse konu "..." standart görünümü üzerinden davacı haricinde bir çok kişinin aldığı benzer faydalı model hakkı bulunduğunu, müvekkilinin iş yerindeki tüm ürünler ile ilgili kendi faydalı modeli haricinde lisans ile üretme ve kullanma yetkisinin de bulunduğunu, müvekkilinin ürettiği ürünlerin de faydalı model tesciline sahip olduğunu, bu nedenlerle davacının geçersiz olan faydalı modeline ilişkin olarak açtığı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMENİN İLK KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 08.12.2016 tarihli 2014/96 E. - 2016/223 K.kararıyla; " faydalı modelin yeniliğinin herhangi bir ölçüde olması veya nitelikli olması veya belli bir ölçünün üzerine çıkması yani bir basamağın bulunması şartı aranmadığı, patentin aksine yeniliğin tekniğin bilinen durumu aşması gerekmediği, bir faydalı modele konu olan buluşun yeni sayılabilmesi için faydalı model başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce Türkiye'de veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya başka bir yol ile açıklanmış veya yöresel ve ülke çapında kullanılmış olmaması gerektiğini, model konusu buluşun, teknik alana ait olması " teknik , ekonomik ve sosyal ilerlemenin " gerçekleşmesini sağlayacak nitelik taşıması gerektiği, herkesin ulaşabileceği şekilde yazı ile açıklanmış veya başka bir yol ile yapılmış ise ,buluşun yeni sayılmayacağı, faydalı modele konu olan buluş başvuru tarihinden önce kullanılmış ise yeniliğin ortadan kalkacağı, Faydalı modele konu buluş patent hakkında KHK .nın 154 ve 156 madde anlamında yeni değil ise ,belgenin hükümsüzlüğüne karar verileceği, Somut olayda davaya konu faydalı model belgelerinin sunulan delil ve belgeler bilirkişi raporu dikkate alındığında yeni olmadığının ispat edilemediği" gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
DAİREMİZİN İLK KALDIRMA KARARI: Dairemizin 20/02/2020 tarihli, 2017/4017 Esas, 2020/419 Karar sayılı kararı ile “…Faydalı Model belgeleri yönünden buluş basamağının aşılması koşulu aranmıyorsa da; bilirkişi raporlarıyla yeni olduğu belirlenen söz konusu istemlerin korunması için aynı zamanda küçük/faydalı buluş niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi gerektiği ancak bilirkişi raporlarında, davacı tarafça sunulan yabancı patent belgelerinin tercümelerinin incelenmediği, davalı faydalı model belgeleri ile karşılaştırılmadığı, davaya konu hükümsüzlüğü istenen farklı ölçüler içeren faydalı model belgelerinde de tekniğin bilinen durumuna hangi fayda ve avantaj getirildiğinin açıklanmadığı, raporun denetime elverişli olmadığı, mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiği...” gerekçesiyle kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
MAHKEMENİN İKİNCİ KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 21.12.2021 tarihli 2020/90 E. - 2021/290 K. Sayılı kararıyla; bilirkişi raporuna atıf yapılarak, davacının davasının reddine karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.DAİREMİZİN İKİNCİ KALDIRMA KARARI: Dairemizin 27/04/2022 tarihli, 2022/437 2022/736 Karar sayılı kararı ile; “…Dairemizin kararından sonra ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi heyet raporunun denetime elverişli ve yeterli inceleme içerdiğinden ise bahsedilemeyecektir. Bilirkişi heyet raporunda FM'lerin her birinde farklı eğim açılarına, yarıçaplara ve yüksekliklere sahip paketleme işlemi gerçekleştirilen paketleme makinelerinde paket filmi yuvarlak forma getiren yaka ürünlerini koruduğunu, daha önce yaka ürünü ile ilgili dava konusu FM'lerde yer alan sayısal değerlere birebir sahip bir kullanım olduğunun dosyadaki delil durumu ile ortaya konulmadığı, FM belgelerinde buluş basamağı şartının aranmadığı, FM belgelerinin yeni olduğu açıklanmışsa da; Faydalı Model belgeleri yönünden, tekniğin bilinen durumunu aşma şartı aranmıyorsa da, tekniğin bilinen durumuna fayda ve avantaj sağlama şartı arandığından, Faydalı Model belgelerinin bu unsuru taşıyıp taşımadığının araştırılması gerekmektedir. (bkz Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03/11/2020 tarihli 2019/3798 Esas-2020/4658 Karar sayılı kararı "...faydalı model belgesi ile sağlanan korumalar için, patentler için zorunlu olan, tekniğin bilinen durumunu aşma yani buluş basamağı koşulu öngörülmemiştir. Şayet küçük buluş ile, herhangi bir üründe hayatı kolaylaştıran hız veya ucuzluk sağlayan her hangi bir teknik ilerleme bulunmakta ve daha önce o ürünle ilgili daha önce böyle bir kullanım şekli bulunmamakta ise, o üründe sağlanan teknik ilerleme FM belgesi verilerek korunabilecektir." " Dosya kapsamına celp edilen 2012 başvuru tarihli FM tescil belgelerinin ve tarifnamelerinin incelenmesinde, 4 ve 5. sayfalarda; Buluşun amacının, genellikle katı, sıvı, granül ve toz haldeki ürünlerin içerisine konumlandırılarak paketlenme işlemini gerçekleştiren paket filmin yuvarlak forma getiren yaka oluşturulmasının sağlanması olduğu, tekniğin bilinen durumuna dahil olan sağa veya sola yapıştırma işlemlerine göre tercih edilen, yakanın üretim aşamasında uygun üst eğim açılarında oluşturulmasının sağlandığı, buluşun diğer amacının, paket filmin yaka üzerinde uygun akışta hareket ederek ters yüz edilmesi ve yuvarlak formun sağlanması olduğunu, bunun için yakanın açık formda iken kesim işleminde.....(açı ve yarıçaplara ilişkin ölçüler) olmasının sağlanmasının ve farklı yarı çaplarda yaka oluşturularak istenilen farklı paket çaplarında yaka oluşturulmasının sağlandığı" açıklanmıştır. Hükümsüzlüğü istenen FM belgelerinde 1 numaralı bağımsız istemde koruma altına alınan açı ve yarıçapların yenilik giderici belgelerde bulunmadığı, FM belgelerinin yeni olduğu, getirilen ölçülerin FM belgelerine yenilik kattığı açıklanmışsa da küçük buluş niteliği bulunup bulunmadığı, ölçülerin ne tür bir teknik ilerleme sağladığı açıklanmamıştır. Davaya konu hükümsüzlüğü istenen 27/03/2013 başvuru tarihli "Yakada katlama ayarını sağlayan hareketli parça" buluş başlıklı ... sayılı FM belgesi de, 2012 tarihli Faydalı Model belgelerinden farklı olup bu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü koşulları yönünden de ayrıca bir inceleme yapılmamıştır. Bilirkişi raporu ve ek raporu yeterli inceleme içermediğinden ve denetime elverişli olmadığından, hükme esas alınamayacağı kanaatiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davaya konu FM belgelerinin dosyaya sunulan patent belgeleri ve tüm deliller incelenerek, patent belgelerinin yenilik unsurunun bulunup bulunmadığı ve Yargıtay kararlarında açıklandığı üzere, tekniğin bilinen durumuna yenilik getirip getirmediği konusunda, İTÜ Makine Fakültesi öğretim üyesi bilirkişilerinin de bulunduğu heyetten rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine…” karar verilmiştir.
MAHKEMENİN ÜÇÜNCÜ KARARI: Bakırköy 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 09/11/2023 Tarihli, 2022/155 Esas, 2023/267 Karar sayılı kararı ile "....Dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ve bu karar doğrultusunda aldırılan bilirkişi rapor ve ek raporuna göre; Asıl davaya konu ..., ..., ..., ... ve ... faydalı model belgelerinin dosyada delil olarak dayanılan önceki tarihli buluşlar karşısında yeni olmadığı, davalı tarafa ait faydalı model belgelerinde yer alan farklı ölçülerin , faydalı model belgelerine yenilik katmadığı, bu ölçülerin buluşa ilişkin bir teknik ilerleme sağlamadığı ve başvuru tarihleri itibariyle yenilik özelliğine sahip olmadığı anlaşılmakla, asıl davanın kabulü ile davaya konu faydalı modellerin hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. Birleşen dosyalar yönünden yapılan değerlendirmede ise; hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından ve hükümsüz kılınan faydalı model sahibine herhangi bir hak bahşetmeyeceğinden böylece davalıların davacının faydalı modelden doğan haklarına tecavüzü veya haksız rekabeti söz konusu olmadığından davaların reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle, asıl davanın kabulüne, birleşen davaların reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Asıl davada davalı - birleşen davalarda davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap ve birleşen davalardaki dava dilekçeleri ile yargılama sırasındaki beyanlarını tekrarla; mahkemece en son bilirkişi heyetinden alınan ve daha önce alınan 4 bilirkişi raporu ile çelişkili olan raporun, açık, anlaşılır, gerekçeli ve denetime uygun olmadığını, patent hukukuna ve mevzuatına aykırı olan raporun hükme esas alınmasının hukuka uygun olmadığını, rapora yaptıkları itirazlarıyla ilgili ek rapor alınmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişilerin görüşlerini değiştirmeyeceklerinin açık olduğunu,Bilirkişi heyetinin ek raporda da itirazlarını karşılamadıklarını, çelişkili, ön yargılı, özensiz, mesnetsiz, tartışılabilir olmaktan uzak, esas incelemeye tabi tutulamayacak şekilde rapor hazırladıklarını,13/02/2023 tarihli bilirkişi raporu ile 24/08/2023 tarihli ek raporun özensiz hazırlandığını, Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/80 D.İş sayılı dosyasının tasarım hakkına tecavüz iddiasına dayalı olmasına rağmen, bilirkişiler tarafından marka hakkına tecavüze ilişkin olduğunun yazıldığını,Bu dosyanın dava konusu olaya hiç bir etkisinin bulunmadığını,Hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modellerin istemleri diğerlerinden farklı olduğu gibi, ... numaralı faydalı model diğerlerinden farklı bir buluş olmasına rağmen, herhangi bir hukuki ve teknik argüman ortaya konulmaksızın soyut ve toptancı bir bakış açısı ile kimi dokümanlarda yer alan çizimlerden hareketle müvekkiline ait faydalı modellerin yeni olmadıklarına dair görüş bildirildiğini, ... numaralı faydalı modelin yenilik unsuru olan hareketli parçasıyla ilgili hiç bir değerlendirme yapılmadığını, 31/12/2015 tarihli bilirkişi raporundaki beyan ve görüşlerin 13/02/2023 tarihli raporun tutarsızlığını ve faydalı model için aranılmayan, patent için aranan şartları aramaya çabaladıklarını gösterdiğini, En son alınan bilirkişi raporlarında; davaya konu ve müvekkiline ait ..., ..., ..., ... sayılı faydalı modellerin unsurlarının aynı olduğu belirtilmişse de, bu konuda hukuki ve teknik argümanlar ve patent hukuku verilerle ile bu durumun ispat edilemediğini, yenilik incelemesinin nasıl yapılması gerektiğine ilişkin anlatımlar ile bu görüşlerinin çelişkili olduğunu,İstemlerin unsurlarının açıkça ortaya konulduktan sonra, yeniliği ortadan kaldırdığı iddia edilen dokümanın tarihi, sıhhati, delil olarak değerlendirilebilirliğinin incelenmesinden sonra, faydalı modelin istemlerinin unsurlarını karşılayıp karşılamadığının somut argümanlarla beyan edilmesi gerektiğini, Bilirkişilerin yenilik kırıcı olarak gösterilen ürünlerin yer aldığı internet sitelerinde kamuya sunuldukları tarihin objektif ve kesin olarak ortaya koymaları gerektiğini, ancak 13/02/2023 ve 24/08/2023 tarihli raporlarda bu konuda bir tespit yapılmadığını,Daha önce alınan 22/12/2014 tarihli bilirkişi raporunda, bu intrenet sitelerinde davaya konu faydalı modellerin istemleriyle karşılaştırma yapılabilecek verilerin mevcut olmadığının belirtildiğini,Yenilik kırıcı oldukları iddia edilen dokümanların tarih açısından değerlendirilmedikleri gibi, müvekkili şirkete ait faydalı modellerdeki hangi unsurların bahse konu ürünlerdeki unsurları ihtiva ettiğinin de beyan edilmediğini, Bilirkişiler tarafından Alman Patent Ofisi ile hangi gerekçe ile yazışma yaptığının açıklanması ve bu yazışmaların dosyaya sunulması gerektiğini,Daha önce alınan 13/05/2016 tarihli bilirkişi raporunda, internet sitelerinde, TPE vasıtasıyla ... üzerinde resen yapılan araştırmalar sonucunda davaya konu ..., ..., ..., ... numaralı faydalı modellerin yeni olmadığı yönünde hiç bir delile ulaşılamadığının, ... numaralı faydalı modelin bulunan tüm örneklerinin tarihi konusunda net bir bilgiye ulaşılamadığının belirtildiğini, 13/02/2023 ve 24/08/2023 tarihli raporlarda; incelenen "... (11/02/1997), ... (29/12/2003) ve ... (30/01/2013)" belgelerin unsurlarının ortaya konulmadığını, Google çevirisinden oluşan çevirilerde unsurlarının bir kısmına yer verilmiş olduğunu, müvekkili şirkete ait faydalı modellerin istemleri ile karşılaştırma yapılmaksızın, daha önce alınan ve birbirini teyit eden raporlara aykırı bir şekilde görüş bildirildiğini,Müvekkiline ait asıl davada hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modellerin yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterlerine sahip olduğunu,Tarafları ve konusu farklı olan Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/286 Esas sayılı davasının hükümsüzlüğe ilişkin asıl dava ile birleştirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ancak bekletici mesele yapılabileceğini,Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk mahkemesinin 2017/172 D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile TÜYAP Fuar Alanında incelenen karşı tarafa ait ürünlerin müvekkilinin faydalı model belgesinin istemlerini ihlal ettiğinin tespit edildiğini,Davalı şirketin müvekkilinin haklarına ihlal teşkil eden kullanımlarına 08/07/2019 tarihinde başladığının kendi beyanları ve noter evrakı ile sabit olduğunu,Davalının ... adına daha sonra tescil edildiği ve kendilerine lisans hakkının verildiği bildirilen ..., ... ve ... numaralı faydalı modelleri SMK'nun 155. maddesi olarak savunma olarak ileri süremeyeceğini, bu faydalı modellerin müvekkilinin faydalı modellerinin taklidi olduğunu,Tarafları ve konusu farklı olan Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2023/27 Esas sayılı davasının hükümsüzlüğe ilişkin asıl dava ile birleştirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ancak bekletici mesele yapılabileceğini,Davalının imal ettiği ve satışa sunduğu ürünlerin müvekkiline ait ... numaralı faydalı modele tecavüz teşkil ettiğinin açık olduğunu, ... Tic. Ltd. Şirketi tarafından lisans aldıklarına dair iddiasının hukuki dayanağının bulunmadığını,Bakırköy 1. Fikri ve Sınai haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/251 D.İş sayılı dosyasında alınan teknik bilirkişi raporu ile müvekkilinin ürününü taklit ettiklerinin tespit edildiğini, müvekkilinin zarara uğradığını, ..., ... ve ... numaralı faydalı modellerin müvekkilinin faydalı modellerinin taklidi olduğunu,Davalı tarafın eylemlerinin TTK uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğini, müvekkili lehine maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirterek, asıl ve birleşen dosyalarla ilgili verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; davaya konu; 02.08.2012 başvuru tarihli, ... numaralı , 02.08.2012 başvuru tarihli, ... numaralı faydalı model belgelerinin 21.10.2013 tarihinde tescil edildiği, 02.08.2012 başvuru tarihli, ... numaralı, 02.08.2012 başvuru tarihli ... numaralı, 27.03.2013 başvuru tarihli ... numaralı faydalı model belgelerinin 21.03.2014 tarihinde tescil edildikleri tespit edilmiştir.Asıl davada ilk derece mahkemesince alınan 22.12.2014 tarihli bilirkişi heyet raporunda; mevcut patentlerde yer alan hangi unsurların hangi faydalı model belgesi isteminde yer alan unsurların yeniliği ortadan kaldırdığına dair davacı tarafından bir açıklama yapılmadığı, heyet tarafından yabancı dildeki patent belgelerinin tercümeleri davacı tarafça sunulmadığından, internet üzerinde yapılan inceleme sonucu dava konusu 4 tane faydalı modelin yeni olmadığına ilişkin bir delile ulaşılmadığı, 5. Faydalı modelin internet üzerinde bulunan ürün örneklerinin tarihi konusunda net bir bilgiye sahip olunamadığı hali hazır durum itibariyle faydalı model belgesinin yeni olmadığının tespit edilemediği beyan edilmiştir. İlk derece mahkemesince alınan 31.12.2015 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; davacı vekilinin davaya konu faydalı modellerdeki parametrelerin önceden piyasada var olan ürünlerde "birebir" var olduğunu, kanıtlamış olsaydı yeniliğin kırılmış olacağını, ancak davacı vekilinin bunu yapmadığını, davacı vekilince öne sürülen " farklı parametrelerde hükümsüzlük doğurur" şeklindeki argümanın ancak buluş basamağı analizinde ele alınabileceğini, oysaki faydalı modellerde buluş basamağı analizi yapılamayacağını, davada davacı vekilince öne sürülen endüstriyel tasarım dava konusu faydalı model istemlerinde yer alan teknik unsurların yeniliklerini kırıcı teknik detaylar içermediğinden kök raporun değiştirilecek bir yönünün bulunmadığı beyan edilmiştir.İlk derece mahkemesince alınan 13.05.2015 tarihli 2.bilirkişi heyeti raporunda; faydalı model belgesinin verilmesinde buluş basamağı aranmadığını, yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarının arandığını, dava konusu ürünlerin bu şartları sağladığı kanaatine varıldığı, davacı tarafça sunulan çizim dosyaları üzerinde son düzenlemelerin 08.06.2012 - 25.07.2012 tarihleri arasında yapıldığı görülse de harici ortamlarda paylaşılmamış dosyaların tarih bilgisi güvenilir olmadığından kesin olarak bu tarihlerde yaratılmış olduğunun söylemenin mümkün bulunmadığını, dosyaların AUTOCAD 2010 sürümü ile yaratıldığını, programın piyasaya çıkışının dosya yaratılma tarihinden öncesine ait olduğunu, FM belgesine konu ürünün başvuru sahibi veya selefleri tarafından başvuru tarihinden veya var ise rüçhan hakkı tarihinden 12 ay önceki tarihten itibaren kullanılmasının yeniliği ortadan kaldırmayacağını, davaya konu belgelerin yeni olmadığının tespit edilemediğini beyan etmişlerdir. İlk derece mahkemesince alınan 07.10.2016 tarihli 2.bilirkişi heyeti ek raporunda; kök rapordaki görüşü koruduklarını beyan etmişlerdir.İlk derece mahkemesince Dairemizin kararından sonra üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan 16/03/2021 havale tarihli raporda; dava konusu ..., ..., ..., ... ve ... numaralı faydalı modellerin bağımsız isteminde 1.c ve 1.d unsurlarının, davacı vekili tarafından sunulan yabancı patent belgelerinin tercümelerinde gözlemlenmediği, bu unsurların teknik etkilerinin tarifname içinde gözlemlendiği, bu unsurlara atfedilmiş özel bir fayda tespit edilemediği, dava konusu faydalı modellerin Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 156. Maddesi gereği yeni olduğu belirtilmiştir.Davacı vekilinin itirazı üzerine, bilirkişi heyetinden alınan 16/11/2021 havale tarihli ek raporda: patent belgelerinin her birinin detaylı bir şekilde incelenerek faydalı model belgesindeki açı değerleri ile örtüşen bir bilgiye ulaşılamadığı, başvuru sahibinin koruma kapsamını belirlemekte özgür olduğunu, ana koruma kapsamını bir dizi yaka açısı içerecek şekilde sınırladığını, patent hukuku açısından elde edilen korumanın bu açı değerleri ile sınırlı olduğunu, ilgili belgelerin hükümsüz kılınabilmesi için bu açı değerlerinin ve ana istemdeki bütün unsurlar bütününün başvuru tarihinden önce tek bir belgede/numunede bulunduğunu göstermek gerektiğini, Faydalı Modellerde buluş incelemesi yapılmadığını, tekniğin bilinen durumunu aşma, yani buluş basamağı aşma koşulunun aranmadığını, Hükümsüzlüğü talep edilen FM'lerin her birinde farklı eğim açılarına, yarıçaplara ve yüksekliklere sahip paketleme işlemi gerçekleştirilen paketleme makinelerinde paket filmi yuvarlak forma getiren yaka ürünlerini koruduğunu, daha önce yaka ürünü ile ilgili dava konusu FM'lerde yer alan sayısal değerlere birebir sahip bir kullanım olduğunun dosyadaki delil durumu ile ortaya konulmadığını, koruma altına alınan sayısal farklılıklar ilgili teknikte uygulanabilir olduğu dikkate alındığında Yargıtay içtihadında aranan teknik ilerlemenin mevcut olduğunun kabulü gerektiğini, İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararında da bahsi geçen Faydalı Model belgeleri ile tekniğin bilinen durumuna getirilen fayda ve avantaj da korunanın farklı sayısal değerler olduğunu, bunların ayrıca ekonomik avantaj yaratıp yaratmadığı hususunun Faydalı Model ve Patent Hukuku bakımından ele alınan bir sorun olmadığını, itiraza konu dava dosyasındaki verilerin davaya konu FM'ler ile korunan teknik unsurların yeniliklerini ortadan kaldırıcı görülmediğini beyan etmişlerdir.Dairemizin ikinci kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesince İTÜ Makine Mühendisliği Öğretim Görevlisi Prof. Dr. ..., patent vekili ... ve makine ve uçak mühendisi ...’tan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 13/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; asıl dava açısından; davaya konu ..., ..., ..., ... ve ... numaralı FM’in davalı adına Türk Patent nezdinde tescil edilmiş olduğu, davalı tarafa ait FM belgelerinde yer alan ölçülerin , FM belgelerine yenilik katmadığı, bu ölçülerin buluşa ilişkin bir teknik ilerleme sağlamadığı ve başvuru tarihleri itibariyle yenilik özelliğine sahip olmadığıKarşı Dava açısından; davacı-karşı davalı eyleminin davalıya ait FM belgelerine tecavüz teşkil etmediğine dair görüş bildirmişlerdir.İlk derece mahkemesince aynı bilirkişi heyetinden alınan 24/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda; aynı yönde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.Birleşen 2021/286 Esas sayılı davada patent vekili ... , sınai mülkiyet uzmanı ... ve bilgisayar mühendisi ... ’den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 12/10/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda;"…1) Davacıya ait olarak belirtilen www...com alan adı sahiplik bilgileri yönüle BTK üzerinde yapılan incelemede, söz konusu alan adının 03.09.2015 tarihinde tescil ettirildiği, alan adının ... adına tescil ettirilmiş olduğu, web sitesinin yer ve erişim sağlayıcısının ... isimli şirket olduğu, söz konusu web sitesinin Davalı ... tarafından işletildiği,2) Davalıya ait olarak belirtilen http:/... internet sitesinde yer alan dava konusu ..., ..., ..., ..., ... ve ... olarak adlandırılan yuvarlak yakalı ve dikdörtgen yaka ürünlerinin tanıtımının ve satışının gerçekleştirildiği,3) ..., ..., ... ve ... referanslı faydalı modellerde ihlal tespiti için davalı ürün üzerinde gerekli ölçümlerin yapılması gerektiği,ölçümlerin İTÜ Tekstil Teknolojileri ve Tasarımı Fakültesi'nden ya da İTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü'nden bir akademisyen tarafından yapılabileceğinin değerlendirildiği, Söz konusu ölçümler yapılmadan Bilirkişi Heyetinin ihlal ile ilgili bir kanaate varmasının mümkün olmadığı,4) Teknik inceleme sonucu ... referanslı faydalı modelin ihlal edildiği tespit edilmiş olmakla faydalı modele tecavüzün söz konusu olacağı," yönünde görüş bildirildiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E: Asıl dava, davalı adına tescilli ..., ..., ..., ... ve ... tescil numaralı faydalı modellerin yenilik özelliklerinin bulunmadığı iddiasıyla hükümsüzlük davası, birleşen 2021/286 Esas sayılı dava, asıl davada hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modellere birleşen davanın davalısı tarafından tecavüz edildiği iddiasıyla açılan tecavüzün tespiti ve önlenmesi, birleşen 2023/27 Esas sayılı dava ise asıl davada hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı faydalı modele davalı tarafından tecavüz edildiği iddiasıyla, tecavüzün tespiti, önlenmesi ve maddi ve manevi tazminat davasıdır.Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davaların reddine karar verilmiş, karara karşı asıl davada davalı, birleşen davalarda davacı olan ... Tic. Ltd. Şirketi vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.Dosya incelendiğinde; mahkemece daha önce verilen iki kararın da eksik inceleme nedeniyle Dairemizce kaldırıldığı, en son kaldırma kararımızda "davaya konu FM belgelerinin dosyaya sunulan patent belgeleri ve tüm deliller incelenerek, patent belgelerinin yenilik unsurunun bulunup bulunmadığı ve Yargıtay kararlarında açıklandığı üzere, tekniğin bilinen durumuna yenilik getirip getirmediği konusunda, İTÜ Makine Fakültesi öğretim üyesi bilirkişilerinin de bulunduğu heyetten rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi" için mahkemesine gönderildiği tespit edilmiştir.Mahkemece en son alınan bilirkişi raporunda, asıl davada hükümsüzlüğü talep edilen ..., ..., ..., ... ve ... tescil numaralı faydalı modellerin koruma sürelerinin dolduğu belirtilmesine rağmen, halen geçerli olup olmadıklarına dair Mahkemece bir araştırma yapılmadığı anlaşılmıştır.Ayrıca ilk derece mahkemesince Dairemiz kararı doğrultusunda yeni bir heyetten bilirkişi raporu alınmasına karar verilmişse de, bilirkişi heyetinin dosyada bulunan delil ve belgeler üzerinde yeterli inceleme yapmadığı, yenilik kırıcı olarak bildirilen dokümanların ve incelenen internet sitelerindeki görsellerin tarihleri tespit edilmediği gibi, bu doküman ve görsellerin davaya konu faydalı modellerin istemleri ile koruma altına alınan unsurları içerip içermediklerine dair denetime uygun bir karşılaştırma yapılmadığı, Alman Patent Kurumu ile yazışma yapıldığı belirtilerek bir takım belge görsellerine yer verilmişse de, bu belgelerin bilirkişi raporundaki görsellerinden okunmasının ve incelenmesinin mümkün olmadığı, yazışma belgelerinin asıllarının dosyaya sunulmadığı, kaldı ki bu belgelerle ilgili de denetime uygun ve hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modellerin istemlerinde koruma altına alınan unsurların mevcut olup olmadığına dair de bir inceleme yapılmadığı, Dairemizin önceki kaldırma kararında incelenmesi ve değerlendirilmesi belirtilen hususlarda bir değerlendirme yapılmadığı, genel ifadelerle hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modellerin Türkiye’de ve Dünyada çok eski tarihlerden beri üretildiklerine dair önceki bilirkişi raporları ile çelişkili olacak şekilde görüş bildirildiği, önceki bilirkişi raporları ile oluşan çelişkinin nedenlerinin açıklanmadığı, bilirkişi raporunun bu haliyle hükme esas alınamayacağı anlaşılmakla, asıl davada davalı-birleşen davalarda davacı vekilinin diğer istinaf talepleri incelenmeksizin, bilirkişi raporunun eksik, yetersiz ve denetime uygun olmadığına dair istinaf taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.Tüm bu nedenlerle; asıl davada davalı, birleşen davalarda davacı olan ... Tic. Ltd. Şirketi vekilinin istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece ..., ..., ..., ... ve ... tescil numaralı faydalı modellerin halen sahibi adına geçerli olup olmadıklarının TPMK’dan sorulmasına, hükümsüz kalmışlarsa hükümsüz kaldıkları tarihlerin tespit edilmesine ve birleşen davaların açılış tarihlerine göre bu konuda değerlendirme yapılmasına, Alman Patent Kurumu’yla yapıldığı belirtilen yazışma belgeleri de dosya içine getirtilerek, gerekirse Türkçeye tercüme edilerek, Dairemizin 27/04/2022 tarihli, ..., ... Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi, davaya konu FM belgelerinin dosyaya sunulan patent belgeleri ve tüm deliller incelenerek, Alman Patent Kurumu’ndan geldiği belirtilen belgelerin doğruluğu da internet üzerinden denetlenerek, faydalı model belgelerinin yenilik unsurunun bulunup bulunmadığı ve Yargıtay kararlarında açıklandığı üzere, tekniğin bilinen durumuna yenilik getirip getirmediği, birleşen davalarda tespiti yapılan davalılara ait ürünlerin davalı-birleşen davacıya ait faydalı modellerin koruma kapsamında kalıp kalmadıkları konusunda, önceki raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde İTÜ Makine Fakültesi öğretim üyesi bilirkişilerinin de bulunduğu yeni bir heyetten rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle:1- Asıl davada davalı - birleşen davalarda davacı ... Tic. Ltd. Şirketi vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 09/11/2023 tarihli 2022/155 E. - 2023/267 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde asıl davada davalı- birleşen davalarda davacı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Asıl davada davalı - birleşen davalarda davacı avansıdan kullanıldığı anlaşılan (1.169,40TL X 3) = 3.508,20 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 603,00TL (posta-teb-müz) masrafının asıl davada davacı-birleşen davalarda davalıdan alınarak, asıl davada davalı-birleşen davalarda davacıya verilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 12/07/2024 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.